Quỹ môi trường toàn cầu giúp cua đá Cù Lao Chàm phát triển

Bắt đầu từ năm 2010, Quỹ môi trường toàn cầu (GEF) đã cùng với UBND TP. Hội An hỗ trợ triển khai sáng kiến “Cộng đồng tham gia phục hồi tự nhiên và khai thác bền vững cua đá Cù Lao Chàm”; nhằm bảo tồn, quản lý và sử dụng loài cua đá này tại Cù Lao Chàm được bền vững.

Theo đó, từ năm 2010 đến 2013, chính quyền địa phương và cộng đồng Cù Lao Chàm đã Dự án nhằm các mục tiêu cụ thể: Phục hồi sinh thái cua đá Cù Lao Chàm; Khai thác và quản lý bảo vệ bền vững cua đá tại Cù Lao Chàm; Nghiên cứu thu thập thông tn làm rõ đặc điểm sinh học, sinh thái của chủng loài cua đá Cù Lao Chàm; Xây dựng mô hình đồng quản lý bảo vệ và khai thác bền vững nguồn lợi tự nhiên dựa trên cơ sở đồng quản lý.

Trong 3 năm, từ sau khi dự án kết thúc (mô hình đi vào hoạt động từ năm 2013, 2014 và 2015), sáng kiến đã hỗ trợ cho cộng đồng bảo tồn hơn 75% số lượng cua đá tại Cù Lao Chàm, mà thu nhập của người dân khai thác cua đá vẫn tăng cao. Người khai thác cua đá đóng góp được lệ phí khai thác. Khách du lịch thỏa mãn được nhu cầu của mình tại Cù Lao Chàm.

Năm 2014, Tổ Cộng đồng Bảo vệ và Khai thác bền vững cua đá Cù Lao Chàm dưới sự giám sát và tư vấn trực tếp của Hội Nông dân xã Tân Hiệp đã tếp nhận sự tài trợ tếp theo của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế IUCN, trực tếp là Chương trình MFF (Rừng ngập mặn cho tương lai) đã tếp tục gắn kết 4 nhà Quản lý, Doanh nghiệp, Khoa học – Bảo tồn và Người dân trên cơ sở trách nhiệm và lợi ích nhằm tăng cường năng lực cho Tổ Cộng đồng bảo vệ và khai thác bền vững hơn đối tượng tài nguyên cua đá này.

Cù Lao Chàm đã bảo tồn và phát triển được loài cua đá

Hiện tại sản phẩm dự án gồm Mô hình Bảo tồn và khai thác bền vững cua đá và con cua đá với nhãn sinh thái là niềm tự hào của địa phương và hầu như không vắng mặt trong bất kỳ một hội chợ hoặc triển lãm du lịch, bảo vệ môi trường nào tại địa phương, khu vực và trung ương. Hiện nay, cùng với các mô hình phân loại rác tại nguồn, nói không với túi ni lông; mô hình dán nhãn sinh thái cua đá Cù lao Chàm đã và đang được người dân hưởng ứng và tạo tếng vang trong cả nước.

Theo Tiến sĩ Chu Mạnh Trinh - Ban Quản lý Khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm, chủ nhiệm dự án “Xây dựng mô hình cộng đồng tham gia bảo vệ và khai thác bền vững cua đá Cù Lao Chàm” - từ lúc người dân Cù Lao Chàm triển khai mô hình, quá trình giám sát cho thấy cua đá đã có khả năng phục hồi trở lại bình thường. Mới đây, ban quản lý cũng phối hợp với Đại học Huế tính toán trữ lượng cua đá tại Cù Lao Chàm và xác định số lượng hiện tại nằm trong giới hạn cho phép.

“Đây là dấu hiệu rất đáng mừng bởi trước đó, các nhà khoa học tính toán nếu tốc độ khai thác tự do khoảng 50.000 con/năm thì loài này sẽ bị tuyệt diệt ở Cù Lao Chàm” - TS Trinh cho biết.
 

cua da 4

Cù Lao Chàm hấp dẫn du khách bởi hệ sinh thái đa dạng và phong phú

Ông Lê Vĩnh Thuận - Phó Giám đốc Ban quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm cho biết, hoạt động của Tổ cộng đồng khai thác và bảo vệ cua đá là một mô hình thành công trong việc kết hợp hài hòa giữa bảo vệ và khai thác hợp lý nguồn tài nguyên ở Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm. Qua khảo sát thực tế, thời gian gần đây, số lượng cua đá trong tự nhiên đã bắt đầu tăng dần về số lượng, góp phần giữ vững sự đa dạng hệ sinh thái trên đảo.

Mới đây, Chương trình Rừng ngập mặn cho tương lai (Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế) đã hỗ trợ gắn kết bốn nhà: Quản lý, doanh nghiệp, khoa học-bảo tồn; người dân nhằm tăng cường năng lực cho Tổ cộng đồng bảo vệ và khai thác bền vững hơn loài hải sản này. Bây giờ, bất cứ ai ra đảo hỏi mua cua đá, cũng sẽ được chính người dân trên đảo tuyên truyền, giới thiệu nên tìm cua đá có dán nhãn sinh thái mới được phép mua bán, chế biến.