Cơ quan Năng lượng quốc tế: Kỷ nguyên nhiên liệu hóa thạch thay đổi vĩnh viễn

Cuộc khủng hoảng dầu mỏ bắt nguồn từ xung đột tại Iran đã thay đổi vĩnh viễn ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch. Theo Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), các quốc gia đang dần quay lưng lại với dầu mỏ và khí đốt để tìm kiếm những nguồn cung an toàn hơn.

Chia sẻ độc quyền với tờ The Guardian, ông Birol nhận định hệ quả then chốt của cuộc xung đột Mỹ - Israel và Iran là việc các chính phủ mất lòng tin vào độ tin cậy của nhiên liệu hóa thạch. "Nhận thức về rủi ro đã thay đổi. Các quốc gia sẽ rà soát lại chiến lược năng lượng, tạo cú hích mạnh mẽ cho năng lượng tái tạo, điện hạt nhân và hướng tới một tương lai điện hóa", ông nhấn mạnh.

Ông Birol dùng một hình ảnh ẩn dụ đầy sức nặng: "Chiếc bình đã vỡ, thiệt hại đã xảy ra, sẽ rất khó để gắn kết những mảnh vụn lại với nhau. Điều này sẽ để lại hậu quả vĩnh viễn cho thị trường năng lượng toàn cầu trong nhiều năm tới”.

Theo ông, thế giới sẽ không bao giờ quay trở lại trạng thái trước khủng hoảng. Việc nền kinh tế toàn cầu bị "bắt làm con tin" bởi một eo biển chỉ rộng 50km (Hormuz) là một bài học đắt giá mà giới lãnh đạo thế giới không thể lờ đi. Ngay cả khi eo biển này mở cửa trở lại, các hệ lụy đối với ngành phân bón, lương thực và các ngành công nghiệp phụ trợ vẫn sẽ tiếp diễn.

Bên cạnh bức tranh toàn cầu, người đứng đầu IEA cũng đưa ra lời khuyên thận trọng cho Chính phủ Anh trước áp lực mở rộng khai thác tại Biển Bắc. Các liên minh dầu khí đang thúc đẩy phê duyệt sản xuất tại các mỏ Jackdaw và Rosebank, nhưng ông Birol khẳng định: "Những cánh đồng này sẽ không thay đổi nhiều cho an ninh năng lượng của Anh, cũng không làm giảm giá dầu khí. Chúng không tạo ra sự khác biệt đáng kể nào cho cuộc khủng hoảng này".

Một giàn khoan dầu tại Biển Bắc

Ông cảnh báo rằng việc đổ tiền vào thăm dò mới có thể là một quyết định kinh doanh sai lầm bởi Anh vẫn sẽ là quốc gia nhập khẩu và phải chấp nhận mức giá quốc tế đầy biến động. Thay vào đó, "con đường hiệu quả duy nhất dẫn đến an ninh kinh tế là năng lượng sạch nội địa".

Dù giá nhiên liệu hóa thạch cao có thể khiến một số quốc gia đang phát triển tạm thời quay lại với than đá nhưng ông Birol tin rằng năng lượng mặt trời vẫn có lợi thế cạnh tranh về chi phí và đang phát triển nhanh hơn. Ông khẳng định năng lượng tái tạo là một lựa chọn "không gây hối tiếc" và điện hạt nhân cũng sẽ sớm gia tăng tỷ trọng.

Tuần tới, hơn 50 chính phủ sẽ họp mặt tại Colombia để tham dự hội nghị quốc tế đầu tiên về chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Đây sẽ là nơi các quốc gia thảo luận về phản ứng toàn cầu trước cuộc khủng hoảng và đẩy mạnh lộ trình năng lượng sạch để thoát khỏi sự phụ thuộc vào các khu vực bất ổn.