Các nước EU nhất trí siết chặt điều kiện tạm hoãn cơ chế điều chỉnh carbon biên giới (CBAM) nhằm bảo đảm tính ổn định cho đầu tư xanh và mục tiêu giảm phát thải.
Các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã đạt được thỏa thuận hạn chế những trường hợp khối này có thể tạm hoãn áp dụng cơ chế định giá carbon đối với hàng hóa nhập khẩu. Động thái được kỳ vọng sẽ mang lại sự chắc chắn cho các doanh nghiệp đang đầu tư vào công nghệ và sản xuất phát thải thấp.
Kế hoạch được các bộ trưởng kinh tế EU thông qua với đa số phiếu thuận.
Ảnh minh họa
CBAM là cơ chế áp phí carbon đối với lượng khí thải phát sinh trong quá trình sản xuất một số mặt hàng nhập khẩu như thép, xi măng và phân bón. Chính sách này nhằm ngăn chặn hiện tượng "rò rỉ carbon", đồng thời bảo vệ các doanh nghiệp châu Âu phải tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt trước sự cạnh tranh của hàng hóa giá rẻ có cường độ phát thải cao từ bên ngoài EU.
Trước đó, Ủy ban châu Âu đề xuất cơ chế linh hoạt cho phép tạm ngừng áp dụng CBAM trong những tình huống bất thường khiến giá cả tăng đột biến. Tuy nhiên, nhiều chính phủ và doanh nghiệp lớn cho rằng điều này có thể làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư vào các dự án xanh, vốn phụ thuộc vào việc hàng nhập khẩu phải chịu chi phí carbon tương đương với hàng sản xuất trong EU.
Theo thỏa thuận mới, Ủy ban châu Âu chỉ có thể đề xuất tạm hoãn CBAM khi đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt. Cụ thể, giá của sản phẩm liên quan phải tăng hơn 50% trong ít nhất sáu tháng liên tiếp so với mức trung bình của 10 năm trước đó.
Hiện các nước thành viên và Nghị viện châu Âu đang tiếp tục đàm phán để hoàn thiện văn bản pháp lý cuối cùng. Một số nghị sĩ thậm chí đề xuất thu hẹp hơn nữa hoặc loại bỏ hoàn toàn điều khoản cho phép miễn trừ tạm thời.
Pháp từng là nước đi đầu trong đề xuất tạm ngừng áp phí carbon đối với phân bón nhằm giảm áp lực chi phí cho nông dân, trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông khiến giá năng lượng và nguyên liệu tăng cao. Tuy nhiên, Paris sau đó đã chuyển sang ủng hộ thỏa thuận sau khi đạt được các ngoại lệ dành cho hai vùng lãnh thổ hải ngoại là Guadeloupe và Martinique. Theo đó, hoạt động nhập khẩu xi măng vào các khu vực này có thể được miễn nghĩa vụ tài chính liên quan đến carbon trong trường hợp xảy ra thiên tai hoặc tình trạng khẩn cấp quy mô lớn.
Các sửa đổi đang được xem xét cũng sẽ mở rộng phạm vi áp dụng CBAM, bổ sung thêm nhiều sản phẩm công nghiệp và hàng tiêu dùng như máy giặt và linh kiện ô tô vào danh mục chịu điều chỉnh của cơ chế này.
Theo báo Nông nghiệp và Môi trường