Tháng 6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 146/2025/NĐ-CP quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại (Nghị định 146/2025/NĐ-CP), trong đó khoản 2 Điều 15 quy định phân cấp: “Nhiệm vụ, quyền hạn của Thủ tướng Chính phủ về quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống quy định tại khoản 19 Điều 9, khoản 16 Điều 15 và điểm h khoản 1 Điều 40 Nghị định số 83/2014/NĐ-CP do Bộ Công Thương thực hiện”.
Thực hiện quy định phân cấp tại Nghị định số 146/2025/NĐ-CP, tháng 11/ 2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam.
Theo Thông tư số 50, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia phải được phối trộn để trở thành xăng sinh học E10 khi sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Đồng thời, xăng E5RON92 tiếp tục được duy trì đến hết ngày 31/12/2030.
Quang cảnh cuộc họp
Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị triển khai chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về khả năng đẩy sớm lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học E10 nhằm đánh giá khả năng đẩy sớm lộ trình triển khai xăng sinh học E10 lên ngay trong tháng 4/2026, thay vì mốc chính thức từ ngày 1/6/2026.
Phát biểu tại hội nghị, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết, nhu cầu ethanol phục vụ phối trộn xăng E10 ước tính khoảng 92.000 - 100.000 m³ mỗi tháng. Tuy nhiên, năng lực sản xuất trong nước hiện còn khá hạn chế. Cả nước hiện có 6 nhà máy ethanol nhưng chỉ có 3 nhà máy đang vận hành thực tế. Tổng công suất thiết kế của các nhà máy khoảng 41.000 m³ mỗi tháng. Với tình trạng vận hành hiện nay, sản lượng thực tế chỉ đạt khoảng 25.000 m³ mỗi tháng, tương đương khoảng 25 - 27% nhu cầu thị trường. Ngay cả khi huy động tối đa toàn bộ các nhà máy, nguồn cung trong nước cũng chỉ đáp ứng khoảng 41% nhu cầu ethanol cho phối trộn xăng E10. Khoản thiếu hụt lớn này buộc các doanh nghiệp phải tính đến phương án nhập khẩu ethanol từ nước ngoài.
Theo đánh giá của Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, nguồn cung quốc tế hiện chủ yếu đến từ Mỹ và Brazil, với khả năng vận chuyển ổn định. Các tuyến hàng hải vận chuyển ethanol không đi qua khu vực Trung Đông do đó ít chịu tác động trực tiếp từ các xung đột địa chính trị hiện nay. Giá ethanol cũng có mức biến động thấp hơn so với xăng dầu, giúp giảm rủi ro cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, thách thức là vấn đề thời gian và cạnh tranh nguồn hàng. Khi nhiều quốc gia trong khu vực đồng loạt gia tăng sử dụng xăng sinh học thì áp lực lên các trung tâm trung chuyển như Singapore và Hàn Quốc có thể tăng mạnh. Vì vậy, nếu doanh nghiệp trong nước không chủ động kế hoạch nhập khẩu sớm thì nguy cơ thiếu hụt nguồn cung hoặc phải mua với giá cao hơn hoàn toàn có thể xảy ra.
Bên cạnh nguồn nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp cho rằng vẫn còn dư địa để tăng sản lượng ethanol trong nước nếu các điều kiện về tài chính và thị trường được tháo gỡ.
Theo đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), hệ thống cơ sở phối trộn của doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động. Các hạng mục nâng cấp, cải tạo nhằm phục vụ chuyển đổi từ xăng khoáng sang xăng E10 đang được triển khai. Theo kế hoạch, toàn bộ hệ thống sẽ hoàn thành nâng cấp vào khoảng ngày 10/4, tuy nhiên do một số thiết bị về chậm nên tiến độ có thể lùi đến khoảng ngày 10/5. Điều này đồng nghĩa với việc nếu triển khai ngay trong tháng 4, năng lực cung ứng của doanh nghiệp chưa thể đạt mức tối đa.
Xem xét đẩy sớm lộ trình chuyển đổi sang xăng sinh học E10 ngay từ tháng 4/2026
Về nguồn cung, Petrolimex cho biết xăng nền và ethanol cơ bản vẫn được bảo đảm. Tuy nhiên, nguồn ethanol trong nước hiện chỉ đáp ứng khoảng 20 - 30% nhu cầu của doanh nghiệp, phần còn lại phải nhập khẩu.
Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) thông tin, doanh nghiệp này đã triển khai kinh doanh thử nghiệm xăng E10 tại một số địa phương và 4 thành phố lớn từ năm 2025 với gần 100 cửa hàng xăng dầu. Thực tế cho thấy sản phẩm được thị trường chấp nhận và không phát sinh vấn đề đáng kể.
Doanh nghiệp hiện có 13 địa điểm pha chế trên toàn quốc với tổng công suất khoảng 300.000 m³ mỗi tháng, dự kiến nâng lên 350.000 - 380.000 m³ mỗi tháng vào cuối năm 2026. Với các điều kiện hiện có, doanh nghiệp có thể triển khai kinh doanh xăng E10 trên diện rộng từ trung tuần đến cuối tháng 4.
Theo tổng hợp của Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, năng lực pha chế của các doanh nghiệp hội viên hiện đạt khoảng 965.000 m³ mỗi tháng, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu xăng sinh học trên toàn quốc.
Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, việc đẩy sớm lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học E10 phụ thuộc rất lớn vào mức độ chuẩn bị của doanh nghiệp. Qua trao đổi với đại diện các Bộ, ngành, hiệp hội, doanh nghiệp tại hội nghị, có thể thấy nhiều khó khăn đã được nhận diện rõ và từng bước tháo gỡ. Các vấn đề về cơ chế, quy chuẩn, điều kiện kỹ thuật đang được xử lý. Tuy nhiên, điều được quan tâm nhất lúc này không phải là cơ chế mà là sản lượng.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đề nghị, sau cuộc họp này, các doanh nghiệp phải có văn bản chính thức, báo cáo và khẳng định rõ năng lực của mình có thể cung cấp bao nhiêu ethanol, trong thời gian nào, bằng nguồn nào, với điều kiện gì. Đây là cơ sở để tổng hợp, đánh giá và báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định.
Theo Thứ trưởng, tinh thần chung là phải quyết tâm cao nhất để đẩy sớm lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học E10. Mục tiêu không chỉ là đúng tiến độ mà là cố gắng thực hiện sớm hơn, ngay trong tháng 4 nếu đủ điều kiện.