Phát biểu khai mạc buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, Việt Nam hiện có 17 FTA đang thực thi, bao phủ hơn 80% GDP toàn cầu, tạo nền tảng quan trọng để mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, thúc đẩy cải cách thể chế và nâng cao vị thế đất nước. Tuy nhiên, lợi thế từ các FTA không tự chuyển hóa thành tăng trưởng nếu thiếu năng lực tổ chức thực hiện và sự phối hợp hiệu quả giữa Trung ương, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.
Theo Thứ trưởng, nếu giai đoạn trước trọng tâm là đàm phán và mở rộng mạng lưới các FTA thì giai đoạn hiện nay, nhiệm vụ quan trọng không kém là nâng cao chất lượng thực thi, chuyển hóa các cam kết quốc tế thành kết quả phát triển cụ thể của từng địa phương và từng doanh nghiệp.
Từ yêu cầu thực tiễn này, Bộ Công Thương phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp xây dựng FTA Index như một công cụ đánh giá khách quan, minh bạch về chất lượng thực thi các FTA tại các địa phương. FTA Index không chỉ phản ánh mức độ triển khai các chương trình hành động thực hiện FTA mà quan trọng hơn, phản ánh cảm nhận và trải nghiệm thực tế của doanh nghiệp về hiệu quả hỗ trợ của chính quyền địa phương.
Theo đó, FTA Index không chỉ giúp trả lời câu hỏi địa phương đã làm gì trong quá trình thực thi FTA mà quan trọng hơn là những nỗ lực đó đã thực sự tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hay chưa.
Lễ công bố Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các Hiệp định thương mại tự do của các địa phương năm 2025 (FTA Index 2025)
FTA Index 2025 được triển khai tại toàn bộ 34 tỉnh, thành phố. Tính đến ngày 31/12/2025, khảo sát được thực hiện với 4.066 doanh nghiệp trên cả nước. Đối tượng khảo sát là các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu và/hoặc nhập khẩu hàng hóa trong hai năm liên tiếp 2023 và 2024, thuộc các nhóm ngành trực tiếp liên quan đến việc tận dụng các FTA.
Kết quả theo dõi năng lực thực thi Hiệp định thương mại tự do (FTA) của các địa phương năm 2025 cho thấy: Điểm FTA Index trung bình cả nước là 21,66; địa phương dẫn đầu là Hải Phòng với 35,62/40.
Dẫn đầu từng thành phần chỉ số gồm: chỉ số thành phần 1 về tiếp cận thông tin là Hải Phòng với 9,85 điểm; chỉ số thành phần 2 về thực thi quy định pháp lý theo FTA cũng là Hải Phòng với 9,4 điểm; chỉ số thành phần 3 về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA là Lai Châu là 7,59 điểm; chỉ số thành phần 4 về phát triển bền vững là Cà Mau 9,29 điểm.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, mục tiêu của FTA Index không phải tạo ra một bảng xếp hạng để so sánh giữa các địa phương. Điều quan trọng hơn là thông qua kết quả của Bộ chỉ số, mỗi địa phương có thể nhận diện rõ những lĩnh vực đã làm tốt để tiếp tục phát huy, đồng thời nhìn thẳng vào những hạn chế, điểm nghẽn và những nội dung doanh nghiệp còn chưa hài lòng để có giải pháp cải thiện.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết, năm 2025 là năm đầu tiên Bộ chỉ số FTA Index được công bố, đặt nền móng quan trọng để đo lường năng lực tổ chức thực hiện và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA của các địa phương. Bước sang năm thứ hai, yêu cầu đặt ra cho chúng ta không chỉ là tiếp tục chấm điểm, xếp hạng mà quan trọng hơn là phải chuyển hóa những kết quả đo lường thành hành động cụ thể, tạo chuyển biến thực chất trong quản trị, điều hành và năng lực cạnh tranh của từng địa phương.
Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng FTA Index năm 2025 cần được nhìn nhận không chỉ là một bộ chỉ số chuyên ngành mà là một công cụ quan trọng để quản trị hội nhập kinh tế quốc tế. Thông qua những phản ánh từ doanh nghiệp và kết quả tổ chức thực hiện tại địa phương, FTA Index phải giúp chỉ ra rõ nơi nào đang làm tốt, nơi nào còn hạn chế; điểm nghẽn đang nằm ở thể chế, thủ tục, thông tin, hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực hay ở sự phối hợp giữa các cơ quan. Quan trọng hơn, mỗi phát hiện phải gắn với một giải pháp cụ thể, một cơ quan chịu trách nhiệm và một thời hạn khắc phục rõ ràng.
Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định mục tiêu cuối cùng của FTA Index không phải là tạo thêm một bảng xếp hạng hay một bộ chỉ số đánh giá chuyên ngành mà hướng tới việc nâng cao chất lượng quản trị, năng lực thực thi và khả năng phát triển hội nhập của các địa phương. Mỗi chỉ số phải dẫn đến một hành động cụ thể; mỗi cam kết quốc tế phải được chuyển hóa thành nguồn lực, động lực phát triển thực chất của từng địa phương và của đất nước. Mỗi cơ hội từ thị trường sẽ góp phần tạo thêm những doanh nghiệp mạnh, những việc làm tốt, những sản phẩm có giá trị gia tăng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững cho toàn nền kinh tế.