Trong bối cảnh nhu cầu điện năng tiếp tục tăng cao, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm, điện mặt trời mái nhà tự sản – tự tiêu đang được đánh giá là một trong những giải pháp quan trọng góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng theo hướng bền vững. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tốc độ triển khai mô hình này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, trong đó rào cản lớn nhất là chi phí đầu tư ban đầu.
Theo ông Nguyễn Xuân Quy, Tổng giám đốc Công ty CP đầu tư Nam Việt Hưng, chi phí lắp đặt một hệ thống điện mặt trời mái nhà cho hộ gia đình hiện dao động từ vài chục đến hơn 100 triệu đồng, tùy theo công suất và điều kiện lắp đặt. Dù vòng đời hệ thống có thể kéo dài 20 - 25 năm nhưng khoản đầu tư ban đầu vẫn là thách thức đối với nhiều hộ dân. Trong bối cảnh đó, việc triển khai các gói vay với lãi suất ưu đãi được xem là giải pháp thiết thực nhằm tháo gỡ nút thắt về vốn.
Quang cảnh lễ ký kết
Đại diện Công ty Tài chính TNHH MTV Shinhan Việt Nam (Shinhan Finance), đơn vị triển khai chương trình tài chính hỗ trợ điện mặt trời mái nhà cho biết, gói vay được thiết kế theo hướng tạo điều kiện để người dân tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn với lãi suất thấp hơn so với các khoản vay tiêu dùng thông thường và thời hạn vay linh hoạt. Cách tiếp cận này giúp hộ gia đình không phải dồn toàn bộ nguồn lực tài chính ngay từ đầu mà có thể phân bổ chi phí đầu tư theo thời gian.
Một điểm đáng chú ý là hiệu quả kinh tế của mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản – tự tiêu có thể hỗ trợ trực tiếp cho nghĩa vụ trả nợ. Theo ước tính, hệ thống điện mặt trời mái nhà khi vận hành ổn định có thể giúp hộ gia đình tiết kiệm khoảng 30 - 50% chi phí tiền điện hàng tháng, tùy theo mức tiêu thụ và tỷ lệ điện sử dụng. Khoản tiết kiệm này, trong nhiều trường hợp, đủ để bù đắp một phần đáng kể chi phí trả vay, qua đó giảm áp lực tài chính cho người dân.
Các chuyên gia cũng cho rằng, với điều kiện bức xạ mặt trời thuận lợi tại Việt Nam, thời gian hoàn vốn của hệ thống điện mặt trời mái nhà hiện nay thường dao động trong khoảng 6 - 8 năm, tùy quy mô và hiệu quả khai thác. Sau giai đoạn hoàn vốn, hệ thống tiếp tục mang lại lợi ích kinh tế ổn định trong nhiều năm tiếp theo, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong khu vực dân cư.
Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho từng hộ gia đình, việc mở rộng điện mặt trời mái nhà còn có ý nghĩa quan trọng đối với hệ thống điện quốc gia. Khi hàng nghìn hộ dân cùng tham gia phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản - tự tiêu, phụ tải vào giờ cao điểm có thể được giảm bớt, qua đó hạn chế áp lực đầu tư nguồn và lưới điện mới. Đồng thời, việc gia tăng tỷ trọng điện năng từ nguồn tái tạo cũng phù hợp với định hướng phát triển năng lượng bền vững và cam kết giảm phát thải của Việt Nam.
Từ góc độ quản lý và thị trường, các gói vay lãi suất ưu đãi được xem là công cụ hỗ trợ hiệu quả, giúp điện mặt trời mái nhà dần trở thành giải pháp phổ cập, thay vì chỉ giới hạn ở nhóm hộ có điều kiện tài chính. Việc kết hợp giữa giải pháp kỹ thuật và công cụ tài chính phù hợp sẽ góp phần thúc đẩy nhu cầu đầu tư từ khu vực dân cư – một trong những phân khúc còn nhiều dư địa phát triển.
Ngày 16/1, VCEA TPHCM cùng Shinhan Finance, Công ty CP Đầu tư Nam Việt Hưng tiến hành ký kết hợp tác chiến lược nhằm triển khai chương trình hỗ trợ tài chính theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tăng tính minh bạch và gắn chặt hơn với hiệu quả vận hành thực tế của hệ thống điện mặt trời. Qua đó, người dân có thể yên tâm hơn khi tiếp cận vốn và đầu tư cho các giải pháp năng lượng sạch ngay tại chính ngôi nhà của mình.
Có thể thấy, trong tiến trình chuyển dịch năng lượng, gói vay lãi suất ưu đãi cho điện mặt trời mái nhà tự sản - tự tiêu không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính đơn thuần mà còn đóng vai trò là đòn bẩy thúc đẩy sự tham gia của người dân vào phát triển năng lượng tái tạo, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển kinh tế theo hướng bền vững.