Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Quốc Phương, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính) cho biết, Nghị định 119 được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công năm 2025. Đồng thời, văn bản bảo đảm tính thống nhất với Luật Điều ước quốc tế và Luật Ngân sách nhà nước năm 2025.
Nghị định tập trung xử lý những vướng mắc trong thực tiễn, trong đó nổi bật là các khó khăn liên quan đến quy trình đàm phán, ký kết điều ước quốc tế và phê duyệt chủ trương huy động vốn. Đây là những điểm nghẽn đã tồn tại trong thời gian qua, ảnh hưởng đến tiến độ chuẩn bị và triển khai dự án.
Một trong những nội dung cải cách quan trọng là việc đơn giản hóa quy trình phê duyệt thông qua cơ chế "đề xuất khoản vay". Qua đó, thời gian xử lý thủ tục được rút ngắn so với trước đây. Bên cạnh đó, Nghị định cũng đẩy mạnh phân cấp trong đàm phán, ký kết và điều chỉnh thỏa thuận vay, góp phần tăng tính chủ động cho các Bộ, ngành và địa phương.
Đồng thời, cơ chế tài chính tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng cường hỗ trợ đối với địa phương và những lĩnh vực ưu tiên... Những cải cách này hướng tới tạo lập môi trường pháp lý minh bạch, thông thoáng hơn. Qua đó, nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn vốn nước ngoài, đồng thời tăng cường trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai dự án.
Quang cảnh hội thảo
Thực tế cho thấy, các điểm nghẽn lớn trước đây bao gồm thủ tục đàm phán, ký kết điều ước quốc tế còn kéo dài, chậm trễ trong thẩm định và phê duyệt đề xuất vay vốn, cũng như hạn chế về quyền tự chủ ở cấp địa phương. Nghị định mới tập trung xử lý các vấn đề này thông qua việc xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm và tăng cường phân cấp phù hợp với năng lực.
Tại hội nghị, Bộ Tài chính đã giới thiệu các nội dung trọng tâm của định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026 – 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 441/QĐ-TTg.
Theo đó, việc huy động và phân bổ nguồn vốn sẽ được thực hiện với quy mô và cơ cấu hợp lý, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển của quốc gia, ngành và địa phương. Trong đó, nguồn vốn được ưu tiên bố trí cho các dự án trọng điểm, có tác động lan tỏa.
Những lĩnh vực ưu tiên bao gồm hạ tầng kinh tế – xã hội, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Đây là những lĩnh vực có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn tới.
Trên cơ sở đánh giá giai đoạn 2021 – 2025 và dự báo nhu cầu trong thời gian tới, tổng vốn vay ODA và vay ưu đãi nước ngoài dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026 – 2030 khoảng 38,2 tỷ USD. Tuy nhiên, việc giải ngân hiệu quả nguồn vốn này vẫn là thách thức lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan.
Với quyết tâm đổi mới, tăng cường kỷ cương và nâng cao hiệu quả, Bộ Tài chính kỳ vọng Nghị định mới cùng định hướng giai đoạn 2026 – 2030 sẽ được triển khai thực chất, góp phần bảo đảm an toàn nợ công và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội nhanh, bền vững.