Kinh tế xanh

Phát triển logistics gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

Thứ bảy, 7/11/2026 | 15:18 GMT+7
Ngày 7/11, tại tỉnh Gia Lai, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 với chủ đề "Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi giá trị toàn cầu".

Diễn đàn do Bộ Công Thương phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức. Được tổ chức thường niên từ năm 2013, Diễn đàn Logistics Việt Nam là kênh đối thoại giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các hiệp hội, góp phần thúc đẩy hoàn thiện chính sách, tăng cường liên kết logistics với sản xuất và xuất nhập khẩu. Diễn đàn lần thứ 14 diễn ra trong năm đầu tiên triển khai đồng bộ Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, logistics là ngành dịch vụ thiết yếu, bảo đảm lưu thông hàng hóa, tăng cường kết nối các khâu trong chuỗi cung ứng, gắn sản xuất với tiêu dùng, thị trường trong nước với thị trường quốc tế. Logistics thông suốt, hiệu quả giúp giảm chi phí, thúc đẩy sản xuất, mở rộng xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh, khả năng thích ứng và tính tự chủ của nền kinh tế. Đầu tư cho logistics chính là đầu tư cho năng lực phát triển của đất nước, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân.

Đánh giá kết quả thời gian qua, Phó Thủ tướng Thường trực ghi nhận, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các cấp, ngành, địa phương, sự chủ động tham gia của cộng đồng doanh nghiệp và hợp tác của các đối tác quốc tế, logistics Việt Nam đã đạt được một số kết quả nổi bật.

Định hướng phát triển logistics từng bước được cụ thể hóa. Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050 xác định phát triển dịch vụ logistics thành một ngành kinh tế quan trọng. Quy hoạch quốc gia, vùng và tỉnh đã từng bước xác định các hành lang kinh tế, cực tăng trưởng, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu và khu công nghiệp, tạo cơ sở tổ chức mạng lưới logistics gắn với sản xuất và thị trường.

Ngành logistics duy trì đà tăng trưởng, góp phần phục vụ quy mô thương mại ngày càng lớn. Theo dự báo, năm 2026, ngành logistics tăng trưởng khoảng 14 - 16%/năm, đóng góp khoảng 4,5 - 5% GDP.

Bên cạnh kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận năng lực logistics Việt Nam vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển của nền kinh tế.

Chi phí logistics còn cao, chiếm khoảng 16 - 17% GDP, trong khi mức bình quân thế giới khoảng 10 - 12%. Hàng hóa còn mất nhiều thời gian tại các điểm giao nhận, chuyển tiếp, chờ hoàn thành thủ tục hành chính, làm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi, giá thành hàng hóa và giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp, nền kinh tế.

Năng lực tổ chức, kết nối và vận hành chuỗi cung ứng còn hạn chế. Kết nối giữa vùng sản xuất, khu công nghiệp, trung tâm logistics với cảng, ga, cửa khẩu chưa đồng bộ; dịch vụ vận tải, kho bãi, giao nhận chưa liên kết chặt chẽ. Thời gian phục vụ toàn chuỗi chưa được tối ưu, ảnh hưởng đến tiến độ, độ tin cậy và hiệu quả giao hàng. Kết nối logistics quốc tế còn hạn chế, khả năng tiếp cận trực tiếp các thị trường chưa cao. Doanh nghiệp Việt Nam chưa nắm giữ thị phần tương xứng với tiềm năng và quy mô thị trường; khả năng cung cấp dịch vụ tích hợp, tham gia mạng lưới quốc tế và các khâu có giá trị gia tăng cao còn yếu; chưa có nhiều doanh nghiệp đủ sức tổ chức, dẫn dắt chuỗi cung ứng và phục vụ các khách hàng lớn.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: Phát triển logistics gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế

Tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận sáu nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Về thể chế, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Công Thương tập trung rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển ngành logistics, trọng tâm là Nghị định số 163/2017/NĐ-CP; khẩn trương trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 12/2026 phương án xây dựng cơ chế điều phối quốc gia về phát triển logistics, do một đồng chí lãnh đạo Chính phủ trực tiếp phụ trách. Bộ Công Thương là cơ quan thường trực, có bộ phận giúp việc chuyên trách đủ mạnh, quy chế và thẩm quyền liên ngành, liên vùng rõ ràng.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng đề nghị phát huy vai trò của các hiệp hội logistics Việt Nam, sớm phát triển thêm các hiệp hội logistics tại địa phương, gắn với các hiệp hội ngành hàng và hiệp hội quốc tế.

Đối với hạ tầng, Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Công Thương và các địa phương rà soát kết nối cảng, cửa khẩu với trung tâm logistics, khu công nghiệp, vùng sản xuất để tổ chức mạng lưới hạ tầng theo luồng hàng. Trong quý I/2027, lập danh mục điểm nghẽn, xác định nguồn lực, tiến độ; lựa chọn trung tâm, trạm gom hàng, bảo đảm kết nối đa phương thức và hiệu quả; giảm phụ thuộc vào đường bộ, tăng cường vận tải đường sắt, đường thủy và đường biển.

Đối với Gia Lai, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng, đây là địa phương có vị trí quan trọng ở khu vực Tây Nguyên, cần kết nối vùng nguyên liệu phía tây với cửa ngõ biển Quy Nhơn, hình thành chuỗi chế biến, bảo quản và xuất khẩu ổn định. Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang chỉ đạo phát triển các tuyến đường chiến lược ở Tây Nguyên, kết nối với biên giới và các khu vực trong cả nước.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị, Bộ Tài chính cùng các Bộ quản lý chuyên ngành nghiên cứu, đề xuất phương án tổ chức kiểm tra tại cửa khẩu theo hướng một đầu mối, một hồ sơ, một hệ thống dữ liệu, một bộ tiêu chí rủi ro, một cơ chế phân luồng để tạo thuận lợi thương mại và nâng cao sức chống chịu; tăng hậu kiểm, giảm tiền kiểm, mở rộng chứng từ điện tử và Hệ thống Quá cảnh Hải quan ASEAN.

Bộ Công Thương gắn chặt việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) với logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới; xử lý vướng mắc về hàng quá cảnh trong quý I/2027.

Về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chủ động ứng phó gián đoạn chuỗi cung ứng, Bộ Công Thương thí điểm kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu logistics quốc gia trong năm 2027, chuẩn hóa chứng từ, giảm khai báo lặp lại; ứng dụng công nghệ để tối ưu tuyến vận tải, giảm xe chạy rỗng và tồn kho.

Các Bộ hướng dẫn đo lường mức tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải; chuẩn bị phương án tuyến thay thế, kho dự phòng để bảo đảm lưu thông hàng thiết yếu khi xảy ra gián đoạn.

Đối với doanh nghiệp logistics Việt Nam, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh, nhất là về nhân lực và nguồn lực. Khoa học, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế con người, yếu tố mang tính quyết định trong phát triển logistics và cần được đặc biệt quan tâm.

Bộ Công Thương kết nối doanh nghiệp logistics với chủ hàng, nhà sản xuất, nhà phân phối để tập hợp nguồn hàng ổn định, phát triển dịch vụ trọn gói, chuỗi lạnh và mở rộng mạng lưới quốc tế. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ phối hợp với các địa phương, doanh nghiệp đào tạo nhân lực theo nhu cầu thực tế. Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ các dự án khả thi tiếp cận vốn theo nguyên tắc thị trường.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng đề nghị nâng tầm Chiến lược phát triển logistics và đo lường kết quả thực hiện. Bộ Công Thương đánh giá 1 năm triển khai Chiến lược, làm rõ kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, các điểm nghẽn về kết nối hạ tầng, kiểm tra chuyên ngành, trung tâm logistics, chia sẻ dữ liệu; đề xuất nâng tầm Chiến lược trong tổng thể các yêu cầu phát triển mới của đất nước, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số, xây dựng năng lực hậu cần quốc gia gắn với hội nhập quốc tế.

Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định, Chính phủ luôn đồng hành, tháo gỡ khó khăn, lắng nghe và giải quyết kịp thời, thực chất kiến nghị của doanh nghiệp; xây dựng môi trường đầu tư thuận lợi, công khai, minh bạch, cạnh tranh bình đẳng để thúc đẩy phát triển doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp logistics Việt Nam nói riêng.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái nhấn mạnh, phát triển logistics không chỉ là cải thiện các tuyến đường giao thông mà còn phải gắn với khả năng gom hàng, cung ứng dịch vụ và kết nối thị trường. Một tuyến đường được cải thiện cần đi cùng khả năng tổ chức nguồn hàng, dịch vụ; một trung tâm logistics phải gắn với nguồn hàng và phương án khai thác hiệu quả, tạo điều kiện để người sản xuất, doanh nghiệp nhỏ tham gia chuỗi liên kết.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái phát biểu tại diễn đàn

Theo Bộ Công Thương, miền Trung - Tây Nguyên có lợi thế về hệ thống cảng biển dọc duyên hải và các hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối vùng nguyên liệu, khu công nghiệp, cửa khẩu với thị trường. Tuy nhiên, hàng hóa xuất khẩu của khu vực chủ yếu vẫn được vận chuyển bằng đường bộ; kết nối trục ngang, điểm gom hàng, kho lạnh và dịch vụ vận tải đa phương thức chưa đồng bộ, làm tăng thời gian và chi phí vận chuyển.

Thứ trưởng Lương Hoàng Thái cho biết, Bộ Công Thương xác định kết quả diễn đàn phải được chuyển thành công việc cụ thể. Các đơn vị thuộc Bộ có trách nhiệm tiếp nhận, phân loại kiến nghị, chủ động làm việc với các Bộ, ngành, địa phương về nội dung liên quan; theo dõi kết quả thực hiện và thông tin về việc xử lý kiến nghị của doanh nghiệp.

Các nhiệm vụ phải rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm, rõ tiến độ, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện. Bộ Công Thương sẽ tổng hợp, báo cáo Chính phủ trong tháng 12/2026 về phương án xử lý các kiến nghị.

Theo báo điện tử Chính phủ