Văn bản nêu: Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi có phạm vi rất rộng, tích hợp nhiều mục tiêu, lĩnh vực, đối tượng, nguồn lực; liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân, nhất là khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các nhóm yếu thế, đối tượng chính sách.
Thủ tướng yêu cầu phải tổ chức thực hiện hiệu quả, thống nhất, liên tục; không để việc chuyển sang Chương trình mới làm gián đoạn chính sách, nhiệm vụ và quyền lợi hợp pháp của người dân.
Khối lượng công việc phía trước là rất lớn, thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều, các Bộ, ngành, địa phương phải chuyển ngay từ công tác chuẩn bị sang tổ chức thực hiện Chương trình, đưa các chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ sớm đi vào thực tiễn, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân.
Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban chỉ đạo, lãnh đạo các địa phương tập trung quán triệt và nghiêm túc triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 46/2026/QH16 của Quốc hội và nghị định của Chính phủ.
Việc tích hợp các Chương trình mục tiêu quốc gia phải tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, giảm đầu mối, giảm thủ tục, khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực; bảo đảm không làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng, quyền lợi và mức độ ưu tiên đã được Quốc hội quyết định; không làm gián đoạn nhiệm vụ, chính sách trong quá trình chuyển tiếp.
Bên cạnh đó, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của mình để lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối, quản lý và trực tiếp tổ chức thực hiện; mỗi nhiệm vụ phải có một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính.
Thủ tướng yêu cầu tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi giai đoạn 2026 - 2035 hiệu quả, thống nhất, liên tục
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với nguồn lực, điều kiện thực thi và kiểm tra, giám sát; tăng quyền chủ động, sáng tạo của địa phương theo nguyên tắc địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng.
Đồng thời, tập trung nguồn lực nhà nước để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những nhiệm vụ thiết yếu tác động trực tiếp đến đời sống người dân (như nước sinh hoạt, đất ở, đất sản xuất, tổ chức sản xuất, bảo đảm đời sống cho người dân), ưu tiên địa bàn khó khăn, đối tượng yếu thế; không đầu tư dàn trải, trùng lặp. Tuyệt đối không được để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực.
Lấy kết quả thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, hiệu quả sử dụng nguồn lực và mức độ thụ hưởng thực tế của người dân làm thước đo đánh giá hiệu quả Chương trình; thực hiện nghiêm nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện Chương trình.
Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan, Chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, hiệu quả và kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao. Nhiệm vụ thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó chịu trách nhiệm, phải chủ động giải quyết; không chờ đợi, không đùn đẩy, né tránh, không để khoảng trống trong tổ chức thực hiện.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện trách nhiệm cơ quan thường trực của Ban chỉ đạo, đồng thời chịu trách nhiệm bộ quản lý ngành đối với các mục tiêu, nhiệm vụ được giao, chủ động hướng dẫn, hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền; chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng phần mềm hỏi đáp, xử lý kịp thời những vướng mắc phát sinh trong triển khai thực hiện Chương trình.
Bên cạnh đó, chủ trì, phối hợp với các cơ quan theo dõi, đôn đốc kiểm tra, giám sát, đánh giá, tổng hợp tình hình thực hiện Chương trình; kịp thời báo cáo những vấn đề cần Ban chỉ đạo Trung ương xem xét, chỉ đạo, điều phối…
Bộ Tài chính tổng hợp nhu cầu, cân đối nguồn lực; trình cấp có thẩm quyền phân bổ, giao, điều chỉnh kế hoạch, dự toán; kịp thời hướng dẫn, xử lý các khó khăn, vướng mắc về quản lý, sử dụng, thanh toán, quyết toán ngân sách nhà nước và đầu tư công.
Các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Dân tộc và Tôn giáo, Giáo dục và Đào tạo, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Y tế chịu trách nhiệm toàn diện đối với các mục tiêu, chỉ tiêu, nội dung, nhiệm vụ thuộc ngành, lĩnh vực được phân công; khẩn trương rà soát, cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 5 năm và hàng năm; hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn, tiêu chí, định mức kinh tế - kỹ thuật và hướng dẫn chuyên môn cần thiết để tổ chức thực hiện, hoàn thành chậm nhất trong tháng 10/2026.
UBND các tỉnh, thành phố tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân nguồn vốn ngân sách trung ương của các mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 được chuyển sang thực hiện năm 2026.
Bên cạnh đó, xây dựng, ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 5 năm và hằng năm; cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu được giao; xác định rõ nhiệm vụ, dự án ưu tiên; phân cấp, phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực của cấp xã; bố trí nguồn lực và các điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện…