Hội nghị quốc tế về Năng lượng và ứng dụng lần thứ 9 (The 9th ASEAN Smart Grid Congress – ASGC9) do Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội chủ trì tổ chức, diễn ra từ ngày 5 - 7/11/2026 tại Hà Nội. Hội nghị tập trung thảo luận những xu hướng công nghệ, giải pháp và cơ chế hợp tác nhằm thúc đẩy hệ thống năng lượng thông minh, linh hoạt và bền vững cho khu vực ASEAN.
Phát biểu khai mạc hội nghị, PGS. Nguyễn Phong Điền, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh, trong bối cảnh năng lượng tái tạo, xe điện, công nghệ lưu trữ và các giải pháp số đang làm thay đổi phương thức sản xuất, phân phối và sử dụng điện, lưới điện thông minh trở thành một trong những nền tảng quan trọng để thích ứng với những chuyển dịch này.
Theo PGS. Nguyễn Phong Điền, đối với Việt Nam và ASEAN, lĩnh vực này có vai trò thiết yếu nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng và xây dựng một tương lai bền vững. Điều đó đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.
Ông cho rằng Hội nghị quốc tế về Năng lượng và ứng dụng lần thứ 9 là điểm gặp gỡ quan trọng để các quốc gia chia sẻ tri thức, kinh nghiệm và cùng giải quyết những thách thức năng lượng chung. Thông qua kết nối các nhà khoa học, cơ sở giáo dục đại học và đối tác doanh nghiệp, hội nghị góp phần đưa kết quả nghiên cứu đến gần hơn với thực tiễn vận hành hệ thống điện, thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung và đào tạo đội ngũ kỹ sư đáp ứng yêu cầu của tương lai.
Hội nghị quốc tế về Năng lượng và ứng dụng lần thứ 9 do Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội chủ trì tổ chức. (Ảnh: Ban tổ chức)
Năm nay, hội nghị tập trung vào nhiều hướng nghiên cứu đang định hình tương lai ngành năng lượng: lưới điện thông minh, nguồn điện phân tán, pin và quản lý năng lượng, phương tiện giao thông điện, tòa nhà thông minh, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), truyền thông và an ninh mạng. Các vấn đề về biến đổi khí hậu, năng lượng sạch, khả năng chống chịu của hệ thống điện, chính sách và cơ chế triển khai cũng được đặt trong mối liên hệ với phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh năng lượng.
Tại hội nghị, GS. Mahdi Jalili, Đại học RMIT (Australia) phân tích vai trò của trí tuệ nhân tạo và các thuật toán tối ưu hóa trong tích hợp năng lượng tái tạo, xe điện vào lưới điện. Thông qua một số nghiên cứu được triển khai tại Australia, bài trình bày làm rõ cách ứng dụng AI và công nghệ tối ưu hóa nhằm khai thác hiệu quả các nguồn năng lượng phân tán, hạn chế nhu cầu đầu tư nâng cấp lưới điện và giảm chi phí cho người sử dụng.
Trong khi đó, PGS. Baljit Singh Bhathal Singh, Đại học Công nghệ MARA - UiTM (Malaysia) đề cập đến tương lai năng lượng thông minh ASEAN trên nền tảng AI và lưới điện thông minh. Các ứng dụng như dự báo nguồn năng lượng tái tạo, dự báo nhu cầu điện, bảo trì dự đoán, phát hiện sự cố, tối ưu hóa vận hành theo thời gian thực được xem là những công cụ quan trọng để nâng cao độ tin cậy và tính linh hoạt của hệ thống. Chuyên gia này cũng chỉ ra những thách thức về hạ tầng, an ninh mạng, khả năng tương thích công nghệ, đầu tư và hành lang pháp lý mà các quốc gia cần phối hợp giải quyết.
Đại diện Đại học Bách khoa Hà Nội, PGS. Nguyễn Đức Tuyên, Trường Điện - Điện tử trao đổi về tiềm năng chuyển đổi các trung tâm dữ liệu AI từ phụ tải điện lớn thành nguồn lực linh hoạt cho hệ thống điện. Thông qua phối hợp điều chỉnh hoạt động tính toán và sử dụng pin lưu trữ, các trung tâm dữ liệu có thể giảm nhu cầu điện giờ cao điểm, ổn định biến động công suất, tối ưu chi phí năng lượng; trung tâm dữ liệu AI không chỉ tiêu thụ điện mà còn có thể chủ động tham gia điều tiết và hỗ trợ vận hành lưới điện thông minh.
Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu, trao đổi học thuật và kết nối giữa các nhà nghiên cứu với doanh nghiệp, hội nghị góp phần thúc đẩy sự giao thoa giữa công nghệ, chính sách và thực tiễn triển khai. Đây cũng là cơ hội để Đại học Bách khoa Hà Nội tăng cường kết nối với các đối tác trong khu vực, khẳng định vai trò của một cơ sở giáo dục đại học trong nghiên cứu, đào tạo và đóng góp giải pháp cho những thách thức năng lượng của ASEAN.