Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị cho biết, Việt Nam tiếp tục thể hiện vai trò là thành viên tích cực và có trách nhiệm trong thực hiện Công ước Đa dạng sinh học và Khung Đa dạng sinh học toàn cầu Kunming - Montreal. Việt Nam đang từng bước nội luật hóa và cụ thể hóa các mục tiêu toàn cầu vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chương trình phát triển quốc gia, với quan điểm xuyên suốt là bảo tồn thiên nhiên phải trở thành nền tảng cho phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong bảo tồn thiên nhiên, phục hồi hệ sinh thái và thúc đẩy phát triển hài hòa với thiên nhiên. Đến nay, Việt Nam đã hình thành mạng lưới gồm 180 khu bảo tồn thiên nhiên trên cạn và dưới nước, với tổng diện tích hơn 2,67 triệu ha. Tỷ lệ che phủ rừng của Việt Nam tiếp tục được duy trì ổn định trên 42%; nhiều hệ sinh thái quan trọng như: rừng ngập mặn, đất ngập nước nội địa, rạn san hô… đang từng bước được phục hồi thông qua các chương trình phục hồi hệ sinh thái và các giải pháp dựa vào thiên nhiên.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng tiếp tục mở rộng và nâng cao vị thế của các danh hiệu quốc tế về bảo tồn thiên nhiên, với nhiều khu Ramsar, khu dự trữ sinh quyển thế giới và vườn di sản ASEAN được công nhận. Song song với bảo tồn tại chỗ, công tác bảo tồn loài hoang dã nguy cấp tiếp tục được tăng cường thông qua các chương trình cứu hộ, nhân nuôi bảo tồn, tái thả về tự nhiên, kiểm soát buôn bán trái phép động vật hoang dã và phục hồi sinh cảnh.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị phát biểu tại buổi lễ
Về huy động nguồn lực, Việt Nam đang từng bước đa dạng hóa cơ chế tài chính cho bảo tồn thiên nhiên. Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng tiếp tục là một trong những cơ chế tài chính bền vững tiêu biểu, huy động hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho bảo vệ, phát triển rừng, đồng thời hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng địa phương và người dân sống phụ thuộc vào rừng.
Việt Nam còn tích cực thúc đẩy tiếp cận toàn xã hội trong bảo tồn đa dạng sinh học, tăng cường sự tham gia của cộng đồng địa phương, phụ nữ, thanh niên, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Nhiều mô hình đồng quản lý tài nguyên thiên nhiên, sinh kế bền vững và bảo tồn dựa vào cộng đồng đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên, nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái.
Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị, Việt Nam cũng đang tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức về suy thoái hệ sinh thái, mất sinh cảnh tự nhiên, ô nhiễm môi trường, rác thải nhựa đại dương, khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên, săn bắt và buôn bán trái phép động vật hoang dã, cũng như những tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu. Những thách thức này đòi hỏi sự phối hợp liên ngành mạnh mẽ hơn, đầu tư dài hạn hơn và sự tham gia sâu rộng hơn của toàn xã hội.
Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị nhấn mạnh, Ngày quốc tế Đa dạng sinh học thế giới năm 2026 với chủ đề “Hành động của địa phương cho hiệu quả toàn cầu” là cơ hội để các bên liên quan cùng nhau khẳng định quyết tâm thay đổi nhận thức, thống nhất hành động, chủ động khắc phục những khó khăn, thách thức; đồng thời ngăn chặn sự gia tăng về tốc độ suy giảm đa dạng sinh học, khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên rừng, biển, đất ngập nước và đa dạng sinh học vì mục tiêu phát triển bền vững đất nước.
Với tinh thần đó, thay mặt lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Nguyễn Quốc Trị kêu gọi các Bộ, ngành, cơ quan đoàn thể ở Trung ương, chính quyền địa phương, các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp chung tay có những hành động thiết thực để bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học.
Trong đó, một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực để thực hiện các mục tiêu quốc gia về đa dạng sinh học; tăng cường lồng ghép đa dạng sinh học vào quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và các giải pháp dựa vào thiên nhiên; bảo tồn các loài nguy cấp, nguồn gen quý hiếm; phát huy giá trị và sử dụng bền vững đa dạng sinh học.
Đồng thời, tăng cường thực thi pháp luật về đa dạng sinh học, kiểm soát tác động tới đa dạng sinh học, ngăn chặn khai thác tài nguyên và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã; đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; huy động mọi nguồn lực, tăng cường hợp tác quốc tế về bảo tồn và phục hồi đa dạng sinh học.
Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhấn mạnh việc thúc đẩy các mô hình sinh kế bền vững gắn với bảo tồn đa dạng sinh học như du lịch sinh thái, phát triển sinh kế dưới tán rừng; thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục và nâng cao nhận thức về bảo tồn đa dạng sinh học; biến nhận thức thành ý thức tự giác và hành động cụ thể, thiết thực ở mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi doanh nghiệp và từng cá nhân.
Bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện thường trú Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam nhấn mạnh UNDP rất vui mừng vì đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam và các đối tác trong việc tăng cường thể chế, huy động tài chính cho đa dạng sinh học và mở rộng các giải pháp dựa vào thiên nhiên. Những nỗ lực này bao gồm hỗ trợ xây dựng Báo cáo quốc gia lần thứ bảy thực hiện Công ước Đa dạng sinh học, phục hồi và quản lý bền vững rừng, rừng ngập mặn, đất ngập nước và các hệ sinh thái ven biển đồng thời thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng địa phương trong công tác bảo tồn.