Mới đây, tại TPHCM, Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao phối hợp cùng Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp (BSA) tổ chức hội thảo “Xu hướng tiêu dùng 2026 & ESG - Doanh nghiệp cần thích ứng thế nào?”.
Hội thảo được tổ chức nhằm giúp doanh nghiệp cập nhật xu hướng tiêu dùng mới, đồng thời hiểu rõ hơn các yêu cầu ESG (môi trường, xã hội, quản trị) từ thị trường quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam. Đây cũng là dịp để doanh nghiệp tìm giải pháp thích ứng trong bối cảnh phát triển bền vững đang trở thành tiêu chuẩn mới của thương mại toàn cầu.
Theo các chuyên gia, những thị trường lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản đang liên tục nâng cao yêu cầu về ESG thông qua những quy định như chỉ thị CSRD, cơ chế điều chỉnh carbon CBAM cùng các tiêu chuẩn minh bạch chuỗi cung ứng và trách nhiệm xã hội. Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi mô hình phát triển theo hướng xanh hơn, minh bạch hơn và bền vững hơn.
Bên cạnh đó, xu hướng tiêu dùng năm 2026 cho thấy, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các thương hiệu có trách nhiệm với môi trường, cộng đồng và xã hội. ESG vì thế không còn chỉ là “tấm vé” cho xuất khẩu mà đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng gắn kết với khách hàng.
ESG không còn chỉ là “tấm vé” cho xuất khẩu mà đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng gắn kết với khách hàng của doanh nghiệp
Bà Nguyễn Cẩm Chi, Giám đốc Khối tư vấn phát triển bền vững, Công ty Tư vấn & quản lý MCG cho rằng, với nhiều doanh nghiệp vừa và startup, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở câu chuyện “có làm ESG hay không” mà là “bắt đầu từ đâu khi nguồn lực còn hạn chế”.
Theo bà Nguyễn Cẩm Chi, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn chưa hiểu đúng về phát triển bền vững. Không ít doanh nghiệp chi hàng trăm triệu đồng để thực hiện các chứng chỉ ESG nhưng chưa mang lại hiệu quả thực tế. Doanh nghiệp cần xác định rõ mục tiêu “làm để làm gì” và khách hàng thực sự yêu cầu điều gì thay vì chạy theo phong trào chứng nhận.
Chia sẻ tại hội thảo, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao cho biết, Hiệp hội đang triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững. Các chương trình hỗ trợ sắp tới sẽ được tổ chức linh hoạt hơn, xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp thay vì theo mô hình cố định định kỳ.
Theo bà Hạnh, Hiệp hội hiện đang tập trung triển khai ba nhóm chuyên đề lớn đã được chuẩn bị từ năm 2025. Trong đó, chuyên đề đầu tiên mang tên “Am hiểu và thích ứng”, tập trung hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, phát triển hệ thống phân phối và nâng khả năng thích nghi trước những thay đổi nhanh của thị trường tiêu dùng.
Chuyên đề thứ hai hướng đến chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng AI trong hoạt động doanh nghiệp. Bà Hạnh cho biết, đây là nhóm nội dung đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ đang tìm cách ứng dụng công nghệ vào công việc quản trị hàng ngày với chi phí phù hợp.
Chuyên đề thứ ba là ESG và phát triển bền vững. Theo bà Hạnh, ESG hiện không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích mà đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Liên hệ với chủ đề hội thảo, bà cho rằng nhiều doanh nghiệp nhỏ hiện vẫn đang băn khoăn về cách triển khai ESG khi nguồn lực còn hạn chế. Đây cũng là nội dung được các diễn giả tại chương trình tập trung trao đổi nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận ESG theo hướng thực tế, phù hợp với quy mô và năng lực triển khai.
Theo bà Nguyễn Cẩm Chi, trên thực tế những doanh nghiệp nhỏ đã chuyển đổi xanh và chinh phục người tiêu dùng cho thấy, họ bắt đầu nhỏ, gắn với hiệu quả kinh doanh, mở rộng và duy trì. Nhiều giải pháp có thể triển khai ngay mà không cần vốn lớn như tiết kiệm điện, quản lý nước thải, rà soát lãng phí nguyên liệu hay tận dụng phụ phẩm để tạo thêm doanh thu. Chỉ riêng việc theo dõi điện năng tiêu thụ cũng có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí và giảm phát thải khí nhà kính.
Một ví dụ điển hình là điện mặt trời. Hiện nhiều quỹ đầu tư sẵn sàng tài trợ hệ thống điện mặt trời cho doanh nghiệp mà không yêu cầu vốn đối ứng ban đầu. Doanh nghiệp được sử dụng điện với giá thấp hơn, trong khi nhà đầu tư thu lợi từ chứng chỉ năng lượng tái tạo.
Theo bà Cẩm Chi, doanh nghiệp nhỏ có lợi thế lớn ở khả năng ra quyết định nhanh và linh hoạt. Nếu xác định đúng khách hàng mục tiêu, hiểu rõ yêu cầu của chuỗi cung ứng và tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ vốn xanh, doanh nghiệp hoàn toàn có thể từng bước tham gia vào quá trình chuyển đổi bền vững.