Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh, Diễn đàn quốc gia về môi trường và khí hậu năm 2026 không chỉ là một sự kiện hưởng ứng các ngày môi trường quốc tế mà còn là diễn đàn đối thoại chính sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen.
Theo Thứ trưởng Lê Công Thành, thế giới đang đối mặt với những áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học và cạn kiệt tài nguyên. Những thách thức này không còn là nguy cơ xa vời mà đã và đang tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế, chất lượng sống và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu khai mạc Diễn đàn quốc gia về môi trường và khí hậu năm 2026
Trong bối cảnh đó, thông điệp toàn cầu về “chung tay hành động vì khí hậu” không chỉ dừng lại ở cam kết mà đòi hỏi hành động cụ thể, thực chất và có thể đo lường được. Đối với Việt Nam, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là lựa chọn chiến lược nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Dù đã đạt nhiều kết quả quan trọng trong hoàn thiện thể chế, chính sách nhưng khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn vẫn còn lớn. Nhiều quy định dù tiến bộ nhưng khi triển khai còn gặp vướng mắc; trong khi đó, các vấn đề môi trường như ô nhiễm không khí, chất thải, suy giảm chất lượng môi trường vẫn tiếp tục gia tăng.
Chính vì vậy, việc lựa chọn chủ đề diễn đàn là “Từ chính sách đến hành động” mang ý nghĩa xuyên suốt: không chỉ dừng ở xây dựng chính sách mà phải tổ chức thực thi hiệu quả, đưa chính sách đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến thực chất.
Trong bối cảnh Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang nghiên cứu sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường 2020, Thứ trưởng Lê Công Thành khẳng định: Đây là thời điểm then chốt để hoàn thiện thể chế, bảo đảm thích ứng với yêu cầu phát triển mới. Theo đó, chính sách không chỉ dừng ở kiểm soát ô nhiễm mà cần mở rộng sang kiến tạo hành lang pháp lý cho chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, quản lý phát thải khí nhà kính và hình thành thị trường carbon.
Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ lâu dài, phức tạp nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.
Thông điệp xuyên suốt được đưa ra là phải chuyển mạnh từ tư duy sang hành động, từ cam kết sang thực thi; trong đó, thể chế phải đi trước một bước nhưng hiệu quả thực thi mới là yếu tố quyết định. Pháp luật không được trở thành rào cản mà phải là động lực thúc đẩy phát triển xanh và bền vững.
Chương trình diễn đàn gồm hai phiên chính: phiên tham luận “Những chính sách mới và tác động thực tế” và phiên tọa đàm “Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính”.
Trong phiên tham luận, các đại biểu tập trung trao đổi về những điểm mới của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; các đề xuất quy định về giảm phát thải khí nhà kính; giải pháp bảo vệ môi trường không khí gắn với kinh nghiệm từ các mô hình đô thị xanh. Đồng thời, đại diện cơ quan của Quốc hội sẽ có ý kiến định hướng đối với một số nội dung lớn trong quá trình sửa đổi Luật và công tác quản lý môi trường hiện nay.
Thông qua các tham luận, diễn đàn tập trung làm rõ yêu cầu hoàn thiện chính sách theo hướng minh bạch, ổn định, dễ thực hiện; thúc đẩy chuyển từ tiền kiểm sang quản lý rủi ro có kiểm soát; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon; đồng thời tháo gỡ khó khăn cho địa phương, doanh nghiệp trong quá trình thực thi pháp luật về môi trường.
Bên cạnh đó, phiên tọa đàm “Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính” được tổ chức như một diễn đàn đối thoại mở, đa chiều giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp. Đại biểu sẽ chia sẻ các nội dung trọng tâm như kiểm soát nguồn phát thải, thực hiện các cam kết quốc tế về khí hậu, cũng như những giải pháp công nghệ và quản trị nhằm giảm ô nhiễm không khí.
Thông qua diễn đàn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường mong muốn tiếp nhận các ý kiến, sáng kiến và đề xuất có giá trị thực tiễn, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường và khí hậu; đồng thời thúc đẩy triển khai những hành động cụ thể hướng tới phát triển bền vững.
Là hoạt động trong chuỗi sự kiện quốc gia tại Nghệ An nhằm hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5/6), Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026, Diễn đàn quốc gia về môi trường và khí hậu năm 2026 góp phần lan tỏa thông điệp phát triển bền vững, thúc đẩy kinh tế biển xanh và nâng cao trách nhiệm của toàn xã hội trong bảo vệ môi trường. Đây cũng là bước cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn mới.