Theo báo cáo của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), tổng lượng than tiêu thụ cho sản xuất điện 5 tháng đầu năm 2026 khoảng 35,53 triệu tấn, bằng khoảng 41,66% so với dự kiến theo Biểu đồ cấp than cho sản xuất điện năm 2026 (khoảng 85,28 triệu tấn). Kết quả thực hiện 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy, công tác cung ứng nhiên liệu than đã cơ bản đảm bảo đáp ứng yêu cầu của hệ thống điện.
Qua thực tế vận hành hệ thống điện cho thấy, nhu cầu than cho sản xuất điện tiếp tục tăng cao (trên 80 triệu tấn), trong khi khả năng khai thác than bình quân chỉ đạt khoảng 40 - 45 triệu tấn/năm. Bên cạnh đó, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp như: xung đột quân sự tại Trung Đông, thay đổi về chính sách khai thác, xuất khẩu than của Chính phủ Indonesia… Trong khi Việt Nam tiếp tục có nhu cầu nhập khẩu khoảng 17 - 19 triệu tấn than bitum/ábitum cho sản xuất điện năm 2026, tương ứng khoảng 20 - 22% so với dự kiến tổng nhu cầu than cho sản xuất điện năm 2026.
Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị cung cấp và sử dụng than cho sản xuất điện đã trao đổi, đánh giá tình hình cung ứng và tiêu thụ than, tác động về việc thay đổi chính sách liên quan đến khai thác, xuất khẩu than của Chính phủ Indonesia đến việc cung cấp than cho sản xuất điện. Các đại biểu cũng thảo luận về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, đồng thời đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực, hiệu quả trong việc chuẩn bị nguồn than nhập khẩu ổn định, đáp ứng đủ cho sản xuất điện các tháng còn lại của năm 2026 và các năm tiếp theo.
Quang cảnh cuộc họp. (Ảnh: VGP)
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long đề nghị các đơn vị tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Cụ thể, các đơn vị cần tiếp tục thực hiện nghiêm chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công Thương liên quan đến công tác bảo đảm nguồn nhiên liệu sơ cấp cho sản xuất điện.
Các đơn vị mua và sử dụng than nhập khẩu cần khẩn trương rà soát toàn bộ hợp đồng nhập khẩu than đang thực hiện; chủ động làm việc với các đối tác cung cấp than để cập nhật khả năng thực hiện hợp đồng, tiến độ giao hàng và những vấn đề có thể phát sinh. Đồng thời, cần chủ động xây dựng chi tiết các phương án ứng phó trong trường hợp nguồn than nhập khẩu truyền thống bị ảnh hưởng; đa dạng hóa nguồn cung than nhập khẩu nhằm hạn chế phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống hiện nay; tích cực tìm kiếm những nguồn cung ổn định, dài hạn, có chất lượng phù hợp, không để phát sinh nguy cơ đứt gãy nguồn cung than cho sản xuất điện.
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh, trong quá trình tìm kiếm các nguồn cung mới, Bộ Công Thương sẽ luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp; trường hợp doanh nghiệp cần sự hỗ trợ của Bộ Công Thương, các Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài hoặc các cơ quan đại diện ngoại giao trong việc kết nối với đối tác phù hợp đề nghị các đơn vị chủ động trao đổi để được hỗ trợ kịp thời.
Bên cạnh đó, Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị nhập khẩu than cho sản xuất điện nghiên cứu áp dụng các hình thức hợp đồng mua than nhập khẩu phù hợp, áp dụng những điều khoản phòng ngừa rủi ro nhằm bảo đảm về khối lượng và quyền ưu tiên giao hàng trong các hợp đồng mua bán than nhập khẩu để giảm thiểu tác động từ những biến động bất thường của thị trường than thế giới, ngay cả trong trường hợp nước xuất khẩu áp dụng biện pháp hạn chế xuất khẩu.
Thứ trưởng đề nghị các đơn vị phát điện chủ động nghiên cứu việc phối trộn các loại than có thông số kỹ thuật tương đương từ những thị trường cung cấp khác, bảo đảm lò hơi và các thiết bị liên quan vận hành an toàn, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu về môi trường theo quy định để có thể linh hoạt mở rộng thị trường cung ứng than khi nguồn than truyền thống gặp khó khăn.
Đồng thời, Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị thường xuyên duy trì đầy đủ lượng than dự trữ trong kho theo định mức đã ban hành; thường xuyên cập nhật khả năng cung ứng than, kế hoạch vận hành thực tế của hệ thống điện quốc gia cũng như diễn biến thị trường than trong nước và quốc tế để kịp thời chỉ đạo, điều hành hiệu quả; thường xuyên phối hợp chặt chẽ với các đơn vị cung cấp than trong việc xây dựng kế hoạch điều phối, tiếp nhận và dự trữ than hợp lý.
Thứ trưởng cũng đề nghị các đơn vị chủ động thiết lập kênh theo dõi, cập nhật thường xuyên những thay đổi về thuế, chính sách quản lý tài nguyên, chính sách xuất nhập khẩu và các thị trường cung cấp than khác để có giải pháp ứng phó kịp thời với những biến động của thị trường.