Dự án được Chính phủ Đức, Thụy Sĩ và Việt Nam đồng tài trợ, với nguồn vốn viện trợ lên tới 19,6 triệu EURO, do Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) phối hợp cùng các đối tác Việt Nam triển khai từ năm 2019. Trong bối cảnh đồng bằng sông Cửu Long ngày càng chịu tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, ngập lụt, xói lở bờ biển và quá trình đô thị hóa nhanh, thiếu quy hoạch, dự án đã đồng hành cùng các địa phương nhằm tăng cường khả năng chống chịu và thích ứng dài hạn.
Với chủ đề “Hành trình thích ứng: Chung tay vì đồng bằng sông Cửu Long thịnh vượng”, hội thảo tổng kết nhấn mạnh vai trò của điều phối vùng - liên kết ngành, áp dụng các giải pháp đổi mới sáng tạo và xây dựng quan hệ đối tác chặt chẽ. Thông qua đó, dự án góp phần cải thiện môi trường sống, sinh kế người dân và nâng cao tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội của toàn vùng.
Dự án MCRP đã góp phần cải thiện môi trường sống, sinh kế người dân và nâng cao tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội của vùng đồng bằng sông Cửu Long. (Ảnh minh họa)
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhấn mạnh: MCRP không chỉ là một dự án hỗ trợ kỹ thuật mà là hành trình đồng hành đầy trách nhiệm nhằm bảo vệ vùng đất đồng bằng sông Cửu Long trước những thách thức ngày càng khắc nghiệt của thiên tai và biến đổi khí hậu.
Một trong những dấu ấn quan trọng của dự án là hệ thống giám sát bờ biển (CMS)-lần đầu tiên Việt Nam sở hữu một hệ thống giám sát đường bờ biển hiện đại, đồng bộ trên quy mô lớn. CMS được đánh giá là “chìa khóa” giúp các cơ quan phòng, chống thiên tai chuyển từ trạng thái bị động sang chủ động trong giám sát, cảnh báo và quản lý sạt lở bờ biển.
Bên cạnh đó, mô hình cống ngăn mặn tại Cà Mau đã được thử nghiệm thành công và được chính quyền địa phương ghi nhận. Không chỉ giúp giảm mất đất, mô hình còn góp phần thay đổi thói quen của người dân, từ các biện pháp đắp đập tạm sang tiếp cận những giải pháp ngăn mặn thông minh, bền vững hơn.
Thông qua việc tăng cường năng lực thể chế, hỗ trợ xây dựng chính sách và triển khai thực hiện, dự án MCRP đã góp phần chuyển đổi tư duy phát triển từ cách tiếp cận manh mún, theo địa giới hành chính sang tầm nhìn chung cho toàn vùng, đặt nền tảng cho các cơ chế điều phối thích ứng với biến đổi khí hậu trong dài hạn; hỗ trợ quá trình lập kế hoạch đầu tư và ra quyết định đồng bộ hơn trên toàn vùng; giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ đổi mới trong quản lý nước và vùng ven biển, giúp cộng đồng chủ động thích ứng với các tác động của khí hậu, duy trì sản xuất và cải thiện thu nhập; lắp đặt 21 trạm quan trắc nguồn nước tự động, góp phần bảo vệ 281.521ha đất nông nghiệp trước nguy cơ xâm nhập mặn; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và ứng phó các biến động về nguồn nước; triển khai thí điểm 8 mô hình thoát nước đô thị bền vững, giảm ngập úng, bảo vệ nhà cửa, hạ tầng và các hoạt động kinh doanh của địa phương…
Tại hội thảo, đại diện các Bộ, ngành Trung ương, địa phương, Đại sứ quán Đức và Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam đều khẳng định sự cam kết mạnh mẽ của Chính phủ, quan hệ đối tác bao trùm, cơ chế điều phối vùng hiệu quả, cùng các giải pháp thực tiễn chính là yếu tố then chốt làm nên thành công của dự án MCRP.
Mặc dù dự án đã chính thức khép lại nhưng những tri thức, kinh nghiệm và cách tiếp cận đổi mới sẽ tiếp tục được phát huy thông qua các cơ chế đã được củng cố, các chính sách được cải thiện và năng lực thích ứng ngày càng được tăng cường của cộng đồng.