Hội thảo là diễn đàn khoa học đầu tiên của TPHCM trong quá trình triển khai lập Quy hoạch tổng thể TPHCM theo Nghị quyết số 260/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới.
Phát biểu chào mừng, Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh nhấn mạnh, việc xây dựng và triển khai Quy hoạch tổng thể TPHCM có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm xác định các chiến lược phát triển đột phá, tái cấu trúc không gian phát triển, phân bố chức năng kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; tối ưu hóa nguồn lực, tránh mâu thuẫn, xung đột nội vùng, nâng cao hiệu quả đầu tư, chất lượng sống và vị thế của thành phố.
Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới đã đặt ra yêu cầu xây dựng Quy hoạch tổng thể thành phố với tầm nhìn 100 năm nhằm phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, tạo không gian và động lực phát triển mới, ổn định, lâu dài; nâng cao năng lực chống chịu biến đổi khí hậu cho thành phố và vùng TPHCM.
Quy hoạch không gian phát triển thành phố cần theo tư duy đa cực, tích hợp, kết nối, vận hành theo mô hình quản trị đa trung tâm; hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giữa phát triển hiện đại và bảo tồn, lưu giữ các giá trị truyền thống.
Hội thảo “Quy hoạch tổng thể TPHCM tầm nhìn 100 năm”
Chủ tịch HĐND TPHCM nhấn mạnh, các tham luận và ý kiến trao đổi tại hội thảo là cơ sở để HĐND TPHCM phát huy chức năng quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương, giám sát việc xây dựng và thực hiện Quy hoạch tổng thể TPHCM, bảo đảm chất lượng, tính khả thi, hiệu quả thực tiễn và tầm nhìn chiến lược dài hạn cho sự phát triển bền vững của thành phố.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận về những định hướng lớn nhằm xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn cho quy hoạch với tầm nhìn dài hạn 100 năm; trong đó, bao gồm 4 nhóm vấn đề trọng tâm gồm:
Thứ nhất, khung chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, xác định vị thế chiến lược của TPHCM trong chuỗi giá trị toàn cầu với 5 trụ cột kinh tế đột phá gồm: công nghiệp công nghệ cao; logistics gắn với cảng biển, hàng không và khu mậu dịch tự do; trung tâm tài chính quốc tế; du lịch và công nghiệp văn hóa; giáo dục, y tế và khoa học - công nghệ.
Thứ hai, định hướng cấu trúc không gian đô thị theo mô hình siêu đô thị đa cực, tích hợp và bền vững; tái cấu trúc không gian phát triển sau hợp nhất; phát huy lợi thế từng khu vực, gắn với bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử và sinh thái đặc trưng.
Thứ ba, phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại; tăng cường kết nối giao thông vùng, kết nối cảng biển, hàng không; đồng thời, định hướng phát triển các hệ thống năng lượng, cấp thoát nước và hạ tầng số trên nền tảng khoa học và công nghệ tiên tiến.
Thứ tư, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu; bảo tồn các hệ sinh thái quan trọng; thúc đẩy phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và nâng cao năng lực chống chịu của đô thị trước các thách thức trong tương lai.
Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Trần Du Lịch, nguyên Phó Trưởng đoàn chuyên trách, đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM cho rằng, điều quan trọng nhất không phải là dự báo quy mô dân số hay diện tích đô thị trong tương lai mà là xác định được mô hình phát triển phù hợp cho TPHCM trong nhiều thập niên tới. Thành phố cần chuyển từ mô hình phát triển tập trung sang đa cực, phát huy vai trò của các trung tâm động lực mới, đồng thời lấy đổi mới sáng tạo, kinh tế tri thức và chất lượng sống của người dân làm nền tảng phát triển.
Về tầm nhìn 100 năm, ông Trần Du Lịch cho biết, cần làm rõ mục tiêu và chỉ tiêu cho từng thời kỳ: 2035; 2045, 2075. Quy hoạch hiện đại không chỉ phải trả lời câu hỏi thành phố sẽ xây thêm những gì mà còn phải trả lời câu hỏi quan trọng hơn là trong 25, 50, 100 năm tới thành phố sẽ giữ vai trò gì trong mạng lưới các thành phố toàn cầu của châu Á và thế giới.
Ông cũng nhấn mạnh, cần xây dựng mục tiêu và chỉ tiêu cụ thể cho các nội dung như: chuyển từ kinh tế thâm dụng lao động sang thâm dụng công nghệ; chuyển từ đô thị công nghiệp sang đô thị dịch vụ trí thức và tài chính; lấy dữ liệu và tài sản số làm nguồn lực sản xuất mới; chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng theo chiều sâu; phát triển kinh tế biển và logistics quốc tế; nâng cấp chất lượng thể chế; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Tiến sĩ, kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết, Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới đã đưa ra mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể là những con số có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình phát triển của thành phố. Để thực hiện được các mục tiêu đó, công tác quy hoạch là vấn đề quan trọng hàng đầu và quy hoạch phải trúng, đúng, khoa học, phù hợp với nhu cầu phát triển và quá trình hội nhập quốc tế.
Theo ông Trần Ngọc Chính, quy hoạch TPHCM cần được nhìn nhận trong không gian phát triển vùng thay vì chỉ giới hạn trong địa giới hành chính. Một đô thị quy mô lớn muốn phát triển bền vững phải có sự liên kết chặt chẽ với hệ thống hạ tầng giao thông, logistics và các trung tâm kinh tế của vùng Đông Nam Bộ. Đồng thời, ông nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cấu trúc đô thị hiện đại, phát triển hài hòa giữa các khu vực trung tâm với đô thị vệ tinh, bảo đảm cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và chất lượng môi trường sống.
Những ý kiến tại hội thảo cho thấy quy hoạch tổng thể TPHCM không chỉ là bài toán sắp xếp không gian đô thị mà còn là chiến lược định vị vai trò của thành phố trong thế kỷ tới. Với quy mô của một siêu đô thị hơn 14 triệu dân, sở hữu hệ thống cảng biển, sân bay, trung tâm tài chính và mạng lưới kết nối vùng lớn nhất cả nước, TPHCM đang đứng trước cơ hội lịch sử để tái định vị vai trò trong thế kỷ XXI. Quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm vì thế không chỉ quyết định tương lai của thành phố mà còn tác động trực tiếp đến động lực phát triển của toàn vùng kinh tế phía Nam và cả nước.