Theo Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam năm 2025 do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) công bố, thương mại điện tử năm 2025 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hai con số, với quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến ước đạt khoảng 32 tỷ USD, chiếm khoảng 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Trong đó, riêng bán lẻ hàng hóa trực tuyến đạt 22,5 tỷ USD.
Động lực thúc đẩy tăng trưởng thương mại điện tử xuất phát từ nhiều yếu tố nền tảng. Trước hết, tỷ lệ người dân sử dụng internet đã vượt 80%, trong đó phần lớn thường xuyên tham gia mua sắm trực tuyến, tạo ra thị trường tiêu dùng số có quy mô lớn và độ phủ rộng.
Bên cạnh đó, thanh toán số phát triển nhanh và phổ biến, với sự lan tỏa của ví điện tử, ngân hàng số và các nền tảng thanh toán trực tuyến, giúp giao dịch trên môi trường số trở nên thuận tiện, an toàn và giảm đáng kể rào cản tiếp cận của người tiêu dùng.
Một yếu tố quan trọng khác là sự bùng nổ của hệ sinh thái logistics và giao hàng nhanh. Năm 2024, dịch vụ bưu chính phục vụ thương mại điện tử ước đạt khoảng 2,4 tỷ gói, kiện, tăng 30% so với năm 2023, cùng với sự phát triển của kho hàng thông minh và hạ tầng chuyển phát tại các đô thị lớn, góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm và thúc đẩy tăng trưởng thị trường.
Quy mô thị trường thương mại điện tử có thể đạt 70 tỷ USD vào năm 2030. (Ảnh minh họa)
Về triển vọng trung hạn, báo cáo dự báo thị trường bán lẻ hàng hóa và dịch vụ dự kiến tăng 10 - 12% mỗi năm, đến năm 2030 ước đạt 450 tỷ USD. Trong bối cảnh đó, thương mại điện tử được kỳ vọng duy trì mức tăng trưởng khoảng 20% mỗi năm, đưa quy mô bán lẻ trực tuyến lên khoảng 70 tỷ USD, đứng thứ ba Đông Nam Á, sau Thái Lan và Indonesia.
Lực đẩy dài hạn vẫn đến từ dân số đông, trong đó lực lượng trẻ (Gen Z, Gen Y) chiếm vai trò chủ đạo, sẵn sàng đón nhận những xu hướng mua sắm mới. Đồng thời, các nền tảng thương mại điện tử, doanh nghiệp cũng ứng dụng công nghệ, tăng hiệu quả số hóa để giảm chi phí vận hành, giúp hàng hóa dễ tiếp cận người mua. Hạ tầng logistics, mô hình kho thông minh, kho vệ tinh giúp giảm thời gian, chi phí vận chuyển.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng dự báo về những xu hướng mua sắm trong giai đoạn tới. Trong đó, hành vi mua sắm của người tiêu dùng giai đoạn 2026 - 2030 kết hợp của hai yếu tố nổi bật là số hóa toàn diện và già hóa dân số. Người tiêu dùng trẻ ưu tiên tốc độ, tiện lợi, cá nhân hóa và tiêu dùng bền vững, trong khi nhóm cao tuổi chú trọng yếu tố an toàn, độ tin cậy, dịch vụ hỗ trợ và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe.
Sự đa dạng này buộc doanh nghiệp và hệ thống phân phối phải thay đổi mạnh mẽ, xây dựng mô hình linh hoạt, đa tầng, lấy khách hàng làm trung tâm. Nếu tận dụng tốt, Việt Nam có cơ hội không chỉ mở rộng quy mô thị trường nội địa mà có thể xây dựng được nền thương mại hiện đại, bền vững và bao trùm.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một số thách thức như việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chi phí logistics, hệ thống bảo mật của một số cổng thanh toán nhỏ. Do đó, để phát triển thị trường, Việt Nam cần đầu tư hạ tầng số, thanh toán điện tử và logistics thông minh, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ kinh doanh ở nông thôn tiếp cận sàn thương mại điện tử, mở rộng cơ hội tham gia thị trường.