Mục đích của kế hoạch là triển khai thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao tại Quyết định số 2530/QĐ-TTg ngày 19/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Xác định nhiệm vụ cụ thể và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc tổ chức thực hiện Quyết định số 2530/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Kế hoạch nêu rõ các nhiệm vụ, giải pháp. Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hoàn thiện chính sách, pháp luật và cơ chế kiểm soát, quản lý chất lượng môi trường không khí: hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia về kiểm soát, quản lý chất lượng môi trường không khí và quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường; chính sách về kinh tế tuần hoàn đối với phụ phẩm nông nghiệp. Hoàn thiện và ban hành các hướng dẫn kỹ thuật liên quan đến quản lý nguồn phát sinh khí thải, kiểm kê khí thải, quan trắc chất lượng không khí.
Xây dựng quy chế phối hợp, biện pháp quản lý chất lượng môi trường không khí liên vùng, liên tỉnh và tổ chức thực hiện. Xây dựng và ban hành tiêu chí chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam đối với các phương tiện và dịch vụ giao thông vận tải thân thiện môi trường.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Kế hoạch thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí
Nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, áp dụng chuyển đổi số trong quản lý chất lượng môi trường không khí: hoàn thiện hạ tầng cơ sở dữ liệu quản lý nguồn phát thải, tích hợp dữ liệu kiểm kê và tính toán lan truyền ô nhiễm để cảnh báo, dự báo ô nhiễm không khí. Nghiên cứu, ứng dụng tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) kết hợp dữ liệu từ cảm biến đo nhanh (LCS) và các mô hình hóa số trị để phân tích mức độ đóng góp của từng nguồn, làm cơ sở cho các biện pháp điều tiết, ứng phó và khắc phục ô nhiễm không khí, phân tích dữ liệu, dự báo ô nhiễm không khí và cảnh báo kịp thời. Nghiên cứu, xây dựng và thí điểm ứng dụng hệ thống Bản sao số (Digital Twin) trong quản lý chất lượng môi trường không khí.
Ứng dụng khoa học, kỹ thuật tiên tiến, hiện đại trong phân tích nguồn gốc thành phần bụi PM2.5 và các thông số ô nhiễm khác để xác định nguyên nhân hình thành, đề xuất giải pháp can thiệp.
Nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao mô hình, giải pháp công nghệ tận thu, tái chế phụ phẩm nông nghiệp theo hướng sinh thái, tuần hoàn, phát thải thấp.
Xây dựng năng lực quan trắc, cảnh báo, dự báo; vận hành Hệ thống cảnh báo, dự báo, kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí.
Tổ chức thực hiện các giải pháp kiểm soát, giảm thiểu nguồn phát sinh khí thải từ hoạt động công nghiệp. Xây dựng nền tảng kiểm kê phát thải quốc gia và tổ chức thực hiện, tích hợp vào cơ sở dữ liệu, xây dựng báo cáo quốc gia về kiểm kê khí thải. Tổ chức giám sát công tác vận hành hệ thống quan trắc tự động, liên tục tại các nguồn thải lớn, tập trung vào các ngành: nhiệt điện, than, xi măng, luyện thép, lò đốt chất thải rắn sinh hoạt; theo dõi việc kết nối dữ liệu vào hệ thống tích hợp thông tin về nguồn phát sinh khí thải.
Đồng thời, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp xanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Kiểm soát hoạt động đốt mở (đốt phụ phẩm nông nghiệp, chất thải sinh hoạt và các hoạt động đốt tại làng nghề).
Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm. Tổ chức theo dõi, giám sát chặt chẽ, thường xuyên các nguồn phát sinh khí thải lớn; xử lý nghiêm và công khai danh sách vi phạm. Phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố theo dõi, phát hiện, kiến nghị xử lý nghiêm tình trạng đốt mở chất thải và phụ phẩm nông nghiệp.
Tăng cường hoạt động hợp tác quốc tế, thông tin và truyền thông. Huy động nguồn lực giải quyết ô nhiễm không khí tại đô thị và cải thiện chất lượng môi trường không khí toàn quốc; tham gia liên minh khu vực, toàn cầu về kiểm soát ô nhiễm xuyên biên giới và biến đổi khí hậu. Tăng cường nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm với các quốc gia và tổ chức quốc tế về quản lý, cải thiện chất lượng môi trường không khí.
Về thông tin và truyền thông: công khai, minh bạch thông tin về chất lượng môi trường không khí trên các phương tiện thông tin đại chúng; ứng dụng mạng xã hội để phát hiện vi phạm và cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng xử lý; xây dựng bản tin chất lượng không khí của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Bộ cũng sẽ tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban chỉ đạo quốc gia về khắc phục ô nhiễm không khí. Tổ chức sơ kết kết quả triển khai kế hoạch vào cuối năm 2027 và tổng kết vào cuối năm 2030 để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Các nội dung, nhiệm vụ cụ thể, đơn vị chủ trì và đơn vị phối hợp, thời gian thực hiện nhiệm vụ được nêu chi tiết tại phụ lục các nhiệm vụ và phân công triển khai thực hiện kèm theo.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Cục Môi trường là đơn vị đầu mối, có trách nhiệm theo dõi, tổng hợp kết quả thực hiện kế hoạch. Các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ có trách nhiệm triển khai thực hiện nhiệm vụ được giao tại kế hoạch này, chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng về việc triển khai thực hiện.
Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.