Phát biểu khai mạc phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Quốc hội vừa kết thúc thành công kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, với khối lượng công việc lớn, trong đó đã thông qua 15 luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật và xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng.
Chủ tịch Quốc hội ghi nhận, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm, nỗ lực rất lớn của các cơ quan khi vừa phải khẩn trương hoàn thiện các luật, nghị quyết để công bố đúng thời hạn vừa chuẩn bị một khối lượng lớn hồ sơ cho phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời đề nghị tiếp tục phát huy tinh thần này trong giai đoạn cao điểm chuẩn bị cho kỳ họp thứ hai.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội
Dự kiến, phiên họp tháng 9 sẽ xem xét, cho ý kiến và quyết định khoảng 40 nội dung. Đây được xác định là đợt cao điểm về công tác lập pháp, đồng thời là bước chuẩn bị trực tiếp, rất quan trọng cho kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa XVI.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung thực hiện 3 yêu cầu lớn. Theo đó, công tác lập pháp phải đặt chất lượng, tính khả thi và yêu cầu phát triển lên hàng đầu. Tại phiên họp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến cho ý kiến đối với 31/41 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai. Nhiều dự án có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động lớn đến tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, đời sống người dân, hoạt động của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh khối lượng công việc rất lớn, thời gian rất gấp. Các cơ quan trình phải chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng, bảo đảm vững chắc về chính trị, pháp lý, khoa học và thực tiễn; chính sách phải rõ ràng, khả thi, giải quyết được những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Kiên quyết khắc phục tư duy cục bộ, lợi ích ngành, lĩnh vực; không tạo thêm thủ tục, chi phí, không đẩy khó khăn về phía người dân và doanh nghiệp.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan thẩm tra phải phát huy cao nhất tính độc lập, chủ động, phản biện và trách nhiệm; không chỉ nêu vấn đề mà phải đề xuất phương án xử lý. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần tập trung thảo luận những vấn đề lớn, những nội dung còn có ý kiến khác nhau và những vấn đề có thể tạo ra chuyển biến thực chất. Pháp luật phải rõ hơn, đồng bộ hơn, dễ thực hiện hơn; phải tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và mở đường cho phát triển.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội là phải siết chặt kỷ luật lập pháp và kỷ luật chuẩn bị kỳ họp. Đối với Chương trình lập pháp năm 2027, Chủ tịch Quốc hội đề nghị lựa chọn có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những vấn đề thực sự cần thiết, những điểm nghẽn về thể chế và các lĩnh vực mới cần hoàn thiện hành lang pháp lý để thúc đẩy phát triển. Cơ quan nào đề xuất dự án, xác định thời điểm trình thì phải chủ động chuẩn bị, bảo đảm cả tiến độ và chất lượng.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu khắc phục tình trạng đăng ký nhiều nhưng sau đó xin lùi, xin rút, làm ảnh hưởng đến chương trình chung; đồng thời đề nghị Chính phủ kiểm điểm, rút kinh nghiệm nghiêm túc đối với các Bộ, ngành để xảy ra tình trạng này.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải quyết liệt, quyết tâm triển khai những vấn đề đã được định hướng, thực sự cần thiết để tháo gỡ khó khăn, ách tắc và tạo điều kiện cho đất nước phát triển trong giai đoạn mới.
Kỳ họp thứ hai dự kiến xem xét gần 60 nội dung, trong đó có nhiều vấn đề quan trọng. Vì vậy, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải chuẩn bị từ sớm, từ xa, phối hợp ngay từ đầu và chỉ đưa vào chương trình kỳ họp những nội dung thực sự đủ điều kiện. Không để tiếp diễn tình trạng hồ sơ gửi chậm, tài liệu gửi muộn, bổ sung nội dung sát kỳ họp hoặc ngay trong thời gian Quốc hội đang họp. Quốc hội quyết định những vấn đề hệ trọng, có tác động lâu dài, vì vậy đại biểu Quốc hội phải có đủ thời gian, đủ thông tin và đủ cơ sở để xem xét, quyết định với chất lượng cao.
Quang cảnh phiên họp
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, khối lượng công việc càng lớn thì càng phải đổi mới mạnh mẽ phương thức làm việc, đề cao trách nhiệm đến cùng. Việc tổng kết kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất phải được thực hiện thực chất, nhằm rút ra những cách làm tốt để tiếp tục phát huy, chuẩn hóa, đồng thời chỉ rõ hạn chế, nguyên nhân và giải pháp khắc phục.
Trong tháng 9, cùng với phiên họp này, Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội còn triển khai nhiều hoạt động quan trọng. Chủ tịch Quốc hội đề nghị các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan chủ động hơn, phối hợp chặt chẽ hơn, xử lý công việc quyết liệt hơn; việc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải giải quyết và chịu trách nhiệm.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu quán triệt xuyên suốt tinh thần: Khối lượng lớn nhưng chất lượng không được giảm; thời gian gấp nhưng kỷ luật không được buông lỏng; phân công phải rõ và trách nhiệm phải đến cùng. Mỗi nội dung trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải được chuẩn bị theo yêu cầu “đúng từ đầu, kỹ từ sớm, rõ trách nhiệm”, bảo đảm kỷ cương, trách nhiệm, chất lượng và hiệu quả.