Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phòng, chống sa mạc hóa là nhiệm vụ trọng điểm, góp phần bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, quản lý bền vững tài nguyên rừng, nguồn nước và đất đai. Đây cũng là giải pháp để từng bước ổn định, nâng cao đời sống và thu nhập của người dân, góp phần xóa đói, giảm nghèo, giải quyết vững chắc nhiệm vụ định canh định cư; kết hợp chặt chẽ giữa mục tiêu phòng, chống sa mạc hóa của chương trình với các chiến lược quốc gia, của ngành và địa phương với việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững và mục tiêu thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc.
Chương trình thể hiện trách nhiệm của Việt Nam và nỗ lực của quốc gia chung tay hiện thực hóa các mục tiêu Công ước chống sa mạc hóa của Liên Hợp và các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia; phù hợp với Khung chiến lược công ước giai đoạn 2018 - 2030.
Do đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định phòng, chống sa mạc hóa phải được tiến hành một cách khoa học, hiệu quả, trên cơ sở hệ thống chính sách, pháp luật thống nhất, đồng bộ của Nhà nước, có tính kế thừa và được sự chỉ đạo tập trung và đồng bộ của Chính phủ; được cụ thể hóa bằng các dự án do các Bộ, ngành, các đoàn thể chính trị - xã hội, các tỉnh có khu vực bị sa mạc hóa thực hiện và huy động được sự quan tâm và góp sức của toàn xã hội.
Thích ứng, giảm thiểu tác động của khô hạn và thoái hóa đất thông qua sử dụng bền vững đất đai, giữ ổn định 3,5 triệu ha đất trồng lúa
Chương trình hành động quốc gia chống sa mạc hóa hướng tới mở rộng, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế; lựa chọn các ưu tiên trọng điểm nhằm tập trung đầu tư và thu hút đầu tư của mọi thành phần kinh tế trong và ngoài nước; tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ và tiếp thu công nghệ hiện đại, kế thừa kinh nghiệm truyền thống phù hợp, góp phần thực hiện tốt chương trình và các cam kết đa phương về môi trường.
Theo đó, Chương trình hành động quốc gia chống sa mạc hóa đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ khoanh vùng và định vị các khu vực đất bị sa mạc hóa toàn quốc và theo các vùng kinh tế - xã hội ở các mức độ và nguyên nhân; xây dựng quy hoạch, kế hoạch các khu vực sa mạc hóa theo hướng thích ứng và giảm thiểu tác động của khô hạn, thoái hóa đất thông qua sử dụng bền vững đất đai, giữ ổn định 3,5 triệu ha đất trồng lúa.
Chương trình hướng tới sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả nguồn nước; bảo đảm tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 42 - 43%, nâng cao chất lượng rừng tự nhiên, năng suất và hiệu quả rừng trồng và các hệ thống nông lâm kết hợp để giảm thiểu lượng bốc hơi tiềm năng vào mùa khô.
Chương trình đặt mục tiêu, đến năm 2050, tổng diện tích đất bị thoái hóa không vượt quá 40% tổng diện tích đất tự nhiên toàn quốc (trong đó diện tích đất bị thoái hóa nặng, có nguy cơ sa mạc hóa cao không vượt quá 4,5%) thông qua phục hồi một phần diện tích đất bị thoái hóa nhẹ, trung bình và ngăn ngừa sự gia tăng đất thoái hóa nặng; thu nhập bình quân của người dân sống tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi sa mạc hóa không thấp hơn 50% mức thu nhập bình quân đầu người của cả nước.
Về tổ chức thực hiện, Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thường trực giúp Thủ tướng Chính phủ đôn đốc, tổ chức thực hiện, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện chương trình, xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện chương trình; định kỳ hàng năm hoặc đột xuất (khi có yêu cầu) báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tình hình thực hiện chương trình, sơ kết và tổng kết thực hiện chương trình.
Bộ Tài chính căn cứ đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các Bộ có liên quan, tổng hợp, cân đối bố trí nguồn kinh phí ngân sách trung ương thực hiện chương trình theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư công và các văn bản hướng dẫn có liên quan, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
UBND các tỉnh, thành phố chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai chương trình theo nhiệm vụ được giao; định kỳ hàng năm hoặc đột xuất báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường về kết quả thực hiện; cân đối, bố trí kinh phí thực hiện chương trình từ nguồn ngân sách địa phương được giao hàng năm.