Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận
Tại cuộc họp, lãnh đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Năng lượng - Công nghiệp quốc gia (PVN) đã báo cáo tiến độ triển khai các nhiệm vụ được giao; nêu những khó khăn, vướng mắc về cơ chế đầu tư, phương án tính toán hiệu quả đầu tư và đề xuất các giải pháp tháo gỡ.
Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ báo cáo Quốc hội cho phép tách dự án tổng thể điện hạt nhân Ninh Thuận thành 3 dự án thành phần độc lập; giao EVN khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, PVN hoàn thiện hồ sơ dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 2 và UBND tỉnh Khánh Hòa hoàn thiện hồ sơ hợp phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Các đại biểu cũng tập trung thảo luận các giải pháp hoàn thiện cơ chế, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục và đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư các dự án.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp. (Ảnh: VGP)
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, việc triển khai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đã được Bộ Chính trị thống nhất và Quốc hội ban hành nghị quyết. Yêu cầu đặt ra hiện nay là phải khẩn trương hoàn thiện các cơ chế, chính sách, hồ sơ, thủ tục để sớm triển khai dự án theo chủ trương đã được cấp có thẩm quyền quyết định.
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các Bộ, ngành phát huy tinh thần chủ động, nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách đột phá, nhất là trong việc lựa chọn phương thức đầu tư, tạo cơ sở pháp lý và điều kiện thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.
Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các Bộ, ngành, cơ quan, doanh nghiệp liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm tiến độ và chất lượng các nhiệm vụ được giao. Đồng thời, giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, EVN, PVN, các Bộ, ngành, cơ quan liên quan và Văn phòng Chính phủ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tài liệu theo chức năng, nhiệm vụ được giao, bảo đảm chất lượng và tiến độ báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, trình Quốc hội theo quy định.
Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu tăng cường trao đổi, phối hợp với các cơ quan của Quốc hội trong quá trình hoàn thiện hồ sơ nhằm tạo sự thống nhất, đồng thuận, nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Thúc đẩy chuyển dịch năng lượng công bằng
Nghiên cứu mới công bố cho thấy, nếu hiệu quả sử dụng năng lượng được cải thiện 10%, GDP của Việt Nam có thể tăng khoảng 1%; tiêu thụ năng lượng và phát thải cùng giảm; thu nhập khả dụng của tất cả các nhóm hộ gia đình đều tăng. Kết quả này cho thấy các chính sách chuyển dịch năng lượng được thiết kế hợp lý có thể đồng thời mang lại lợi ích về kinh tế, môi trường và xã hội.
Kết quả nghiên cứu được rút ra từ việc mô phỏng nhiều kịch bản chính sách bằng một bộ công cụ phân tích mới, được giới thiệu tại hội thảo do Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách, chiến lược Trung ương) phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) vừa tổ chức tại Hà Nội. Bộ công cụ được xây dựng nhằm hỗ trợ hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng, cho phép đánh giá tác động của các phương án chuyển dịch năng lượng đối với tăng trưởng kinh tế, phát thải và thu nhập của từng nhóm hộ gia đình, trong đó có các nhóm dễ bị tổn thương nhất.
Nền tảng của bộ công cụ là Ma trận hạch toán xã hội về năng lượng (ESAM) - một bộ dữ liệu kinh tế toàn diện, phản ánh trong cùng một khung phân tích mối liên hệ giữa sản xuất, sử dụng năng lượng, thu nhập hộ gia đình và phát thải. ESAM do Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (IPSS) phối hợp với Đại học Copenhagen (Đan Mạch), Cục Thống kê (Bộ Tài chính) và UNDP tại Việt Nam xây dựng.
Hội thảo giới thiệu nghiên cứu "Xây dựng Ma trận hạch toán xã hội năng lượng (ESAM) cho Việt Nam nhằm thúc đẩy chuyển dịch năng lượng công bằng và chuyển đổi xanh”. (Ảnh: UNDP)
ESAM khi được kết hợp với các mô hình mô phỏng kinh tế cho phép thử nghiệm các phương án chính sách và ước tính tác động về kinh tế, môi trường cũng như phân phối thu nhập. Bộ công cụ còn có thể đánh giá ảnh hưởng của các cú sốc từ bên ngoài như giá năng lượng, qua đó giúp cơ quan hoạch định chính sách nhận diện rõ hơn rủi ro đối với an ninh năng lượng, sức chống chịu của nền kinh tế và đời sống hộ gia đình. Nghiên cứu đã sử dụng bộ công cụ để phân tích một số kịch bản như nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, định giá carbon và tăng giá điện. Kết quả làm rõ cả cơ hội lẫn những đánh đổi của từng lựa chọn chính sách, tạo thêm căn cứ cho quá trình ra quyết định.
Nhìn tổng thể, các kết quả mô phỏng cho thấy ESAM và các công cụ đi kèm có thể giúp cơ quan hoạch định chính sách so sánh các lộ trình chuyển dịch, nhận diện rõ những đánh đổi và xây dựng những gói chính sách phát huy ưu điểm của từng phương án. Khả năng đánh giá đồng thời tác động đối với các ngành, các nhóm hộ gia đình và toàn bộ nền kinh tế tạo ra cơ sở bằng chứng đầy đủ hơn để Việt Nam lựa chọn và điều hành quá trình chuyển dịch năng lượng.
Bộ dữ liệu ESAM và các công cụ mô hình sẽ được đăng tải công khai trên trang thông tin điện tử của UNDP và Đại học Copenhagen. Các công cụ dự kiến được cập nhật định kỳ để theo kịp tiến trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam.
Ban hành 12 thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực an toàn bức xạ và hạt nhân
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Quyết định số 3097/QĐ-BKHCN công bố Danh mục thủ tục hành chính mới ban hành trong lĩnh vực an toàn bức xạ và hạt nhân thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.
Theo Quyết định, 12 thủ tục hành chính mới ở cấp trung ương trong lĩnh vực an toàn bức xạ và hạt nhân được ban hành gồm: phê duyệt địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân; cấp giấy phép xây dựng nhà máy điện hạt nhân; phê duyệt Chương trình vận hành thử tổ máy điện hạt nhân; cấp giấy phép vận hành thử tổ máy điện hạt nhân; cấp giấy phép vận hành nhà máy điện hạt nhân; cấp giấy phép chấm dứt hoạt động nhà máy điện hạt nhân; phê duyệt địa điểm xây dựng lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; cấp giấy phép xây dựng lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; phê duyệt Chương trình vận hành thử lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; cấp giấy phép vận hành thử lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; cấp giấy phép vận hành lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; cấp giấy phép chấm dứt hoạt động lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu.
Ảnh minh họa
Trong đó, yêu cầu, điều kiện đối với địa điểm đề nghị phê duyệt xây dựng nhà máy điện hạt nhân như sau:
Việc lựa chọn địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; trường hợp chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia thì có thể áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn nước ngoài, quy định kỹ thuật nước ngoài, tiêu chuẩn quốc tế do đối tác thực hiện đề xuất áp dụng cho dự án nhưng phải bảo đảm phù hợp với điều kiện Việt Nam và phù hợp với các tiêu chuẩn, hướng dẫn của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân.
Địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân chỉ được phê duyệt khi đáp ứng đồng thời các yêu cầu cơ bản sau đây: phù hợp với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành liên quan; bảo đảm an toàn cho dân cư trên địa bàn và bảo vệ môi trường; bảo đảm an toàn cho hoạt động của nhà máy điện hạt nhân có tính tới các yếu tố địa chất, khí tượng, thủy văn, thiên tai, giao thông và các yếu tố khác; bảo đảm quốc phòng, an ninh nhà máy điện hạt nhân, phù hợp với yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội; bảo đảm khả năng thực hiện kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân để giảm thiểu hậu quả khi xảy ra sự cố.
Việc khảo sát, đánh giá địa điểm phải xem xét đầy đủ các yếu tố sau đây: các yếu tố tự nhiên và nhân tạo có khả năng tác động từ bên ngoài tới an toàn của nhà máy điện hạt nhân; các đặc điểm của địa điểm và môi trường liên quan tới phát tán phóng xạ từ nhà máy điện hạt nhân có thể gây hại cho con người và môi trường; mật độ, phân bố dân cư và các đặc điểm của khu vực liên quan tới khả năng thực hiện các biện pháp ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân; đặc điểm về quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn của địa điểm, bao gồm nguy cơ xâm nhập trái phép, phá hoại, tấn công khủng bố và các yếu tố ảnh hưởng đến việc bảo đảm an ninh, an toàn trong quá trình xây dựng, vận hành thử, vận hành và chấm dứt hoạt động nhà máy điện hạt nhân…