Ngày 20/9, Thống đốc California Gavin Newsom ký loạt luật nhằm rút ngắn thủ tục triển khai hạ tầng sạc xe điện, trong đó có quy định giảm rào cản cấp phép và phí đối với dự án tại chung cư, khu nhà ở hỗn hợp. Các luật mới cũng mở rộng cơ chế cấp phép đơn giản cho hạng mục điện, đào đường và pin lưu trữ đi kèm dự án sạc, đồng thời tạo điều kiện để cư dân thuộc các hiệp hội chủ nhà lắp thiết bị.
Các quy định hướng đến một trở ngại phổ biến tại đô thị: người sống trong chung cư thường không có gara hoặc chỗ đỗ xe riêng để lắp bộ sạc. Việc triển khai thiết bị còn liên quan đến hệ thống điện, không gian đỗ xe, thủ tục phê duyệt và sự đồng thuận của ban quản lý tòa nhà.
California hiện có hơn 216.445 đầu sạc công cộng, trong đó hơn 20.000 đầu sạc nhanh dòng điện một chiều. Trong năm tài khóa 2025 - 2026, Ủy ban Năng lượng California phân bổ 98,5 triệu USD cho hạ tầng xe không phát thải hạng nhẹ, ưu tiên bộ sạc tại những nơi phương tiện đỗ lâu, gồm nhà ở và khu căn hộ.
Một trạm sạc xe diện tại chung cư
Tại Paris, mạng lưới sạc công cộng được phát triển song song với cơ chế hỗ trợ cư dân lắp thiết bị tại các tòa nhà nhiều căn hộ. Theo chính quyền thành phố, mạng lưới Belib' được triển khai từ tháng 3/2021, hiện có khoảng 430 trạm với hơn 2.000 điểm sạc. Hệ thống cung cấp lựa chọn sạc cho người dân không có thiết bị riêng tại nhà, trong khi cơ chế pháp lý của Pháp tạo điều kiện cho các hộ lắp đặt thiết bị tại bãi đỗ xe của chung cư.
Theo Bộ luật Xây dựng và Nhà ở Pháp, chủ sở hữu hoặc ban quản lý đồng sở hữu không thể từ chối yêu cầu lắp thiết bị sạc tại chỗ đỗ xe riêng nếu không có lý do chính đáng, hợp pháp. Người thuê nhà hoặc người sử dụng hợp pháp có thể triển khai thiết bị với công tơ đo điện riêng và tự chịu chi phí, sau khi thực hiện các thủ tục thông báo theo quy định.
Pháp cũng có cơ chế phát triển hạ tầng điện trong các tòa nhà. Theo Bộ luật Năng lượng, khi chủ sở hữu hoặc ban quản lý lựa chọn phương án này, chi phí hạ tầng chung có thể được tính vào biểu phí sử dụng lưới điện công cộng nếu đáp ứng điều kiện. Doanh nghiệp vận hành cũng có thể đầu tư hạ tầng chung mà không thu phí ban đầu từ chủ sở hữu hoặc ban quản lý, sau đó thu các khoản liên quan đến đấu nối riêng từ người sử dụng.
Cách tiếp cận này giúp tách việc chuẩn bị hạ tầng chung khỏi nhu cầu lắp bộ sạc của từng hộ. Thay vì mỗi cư dân phải tự xử lý toàn bộ bài toán kỹ thuật, hệ thống điện có thể được chuẩn bị trước để mở rộng theo nhu cầu, giảm nguy cơ phải cải tạo nhiều lần.
Tại Thâm Quyến (Trung Quốc), chính quyền thành phố tập trung chuẩn hóa việc xây dựng và quản lý điểm sạc trong các khu dân cư từ tháng 11/2024. Cụ thể, địa phương ban hành tiêu chuẩn về quản lý xây dựng hạ tầng sạc xe điện tại khu dân cư, có hiệu lực từ ngày 1/12 cùng năm.
Quy định nhằm hướng đến hệ thống sạc an toàn, có khả năng điều khiển và quản lý thống nhất, đồng thời xử lý những vấn đề thường gặp tại khu dân cư đông đúc như hạn chế diện tích, thiếu công suất điện và yêu cầu an toàn.
Thâm Quyến cũng mở rộng mạng lưới sạc toàn thành phố. Theo thông tin công bố tháng 6/2025, địa phương đã có hơn 420.000 thiết bị sạc và 1.055 trạm sạc siêu nhanh. Tuy nhiên, mạng lưới công cộng quy mô lớn không thay thế hoàn toàn nhu cầu sạc tại nơi ở, nhất là với cư dân có chỗ đỗ xe cố định và thường để phương tiện qua đêm.
Kinh nghiệm quốc tế gợi mở hai hướng: chuẩn bị hạ tầng điện ngay từ khâu xây dựng và đơn giản hóa thủ tục cho các dự án bổ sung tại công trình đã hoạt động. Điều này giúp giảm gánh nặng cho từng hộ, đồng thời tạo điều kiện để mạng lưới sạc phát triển theo nhu cầu thực tế của cư dân.
Tại Việt Nam, việc mở rộng điểm sạc trong chung cư cũng đòi hỏi sự phối hợp giữa chủ đầu tư, ban quản lý, đơn vị điện lực và doanh nghiệp vận hành. Bên cạnh quy chuẩn kỹ thuật, khả năng đáp ứng công suất điện, an toàn và phương án tính phí sử dụng là những yếu tố cần được tính đến khi triển khai tại các khu nhà hiện hữu.