Ngày 20/8, tại TPHCM, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Demo Day 2026 thuộc Chương trình Đổi mới sáng tạo mảng nhựa (PIP).
Với các cách tiếp cận mới về vật liệu thay thế, dữ liệu số, kinh tế tuần hoàn, công nghệ cải tiến và cơ chế tài chính... để giải quyết bài toán rác thải nhựa, hơn 100 giải pháp đã quy tụ trong chương trình Đổi mới Sáng tạo mảng nhựa (PIP) do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) triển khai, với sự hỗ trợ từ Phân quỹ Chương trình Nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững thuộc Quỹ Hòa bình và Phát triển Liên Hợp Quốc (UNPDF) và Quỹ Coca-Cola Foundation.
Trong đó, 11 ý tưởng vào vòng chung kết, nhận tài trợ tổng cộng 250.000 USD như: sản xuất màng phủ nông nghiệp từ vỏ tôm và rơm rạ; phát triển vật liệu giấy kết hợp polymer sinh học thay nhựa dùng một lần; dùng AI để truy xuất nguồn gốc nhựa hay xây dựng bản đồ số kết nối hơn 1.150 đơn vị tái chế...
Đại diện ban tổ chức trao giấy chứng nhận cho các nhóm sáng kiến. (Ảnh: UNDP)
Trước đó, các dự án đã trải qua 2 tháng ươm tạo và 9 tháng tăng tốc. Điểm đáng chú ý là phạm vi giải pháp không tập trung vào một công đoạn riêng lẻ, mà tiếp cận nhiều mắt xích của chuỗi giá trị nhựa, từ thu gom, phân loại, tái sử dụng, tái chế đến thay đổi hành vi. Các sáng kiến thí điểm đã giúp ngăn ngừa, thu gom, tái chế hoặc xử lý đúng quy chuẩn hơn 750 tấn rác thải nhựa.
Các dự án còn thử nghiệm những cách tiếp cận mới về vật liệu thay thế, hệ thống dữ liệu số, mô hình kinh tế tuần hoàn, công nghệ cải tiến và cơ chế tài chính đổi mới.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, 11 sáng kiến được lựa chọn đã tiếp cận bài toán ô nhiễm nhựa ở nhiều khâu của chuỗi giá trị, từ vật liệu, bao bì, tái sử dụng, thu gom, tái chế đến ứng dụng công nghệ và tài chính tuần hoàn.
Kết quả của chương trình cho thấy đổi mới sáng tạo chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được đặt trong một hệ sinh thái có sự đồng hành của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các đối tác phát triển. Đây cũng là minh chứng cho hiệu quả của mô hình hợp tác đa bên mà Chương trình NPAP Việt Nam đang thúc đẩy, giúp kết nối các ý tưởng với chính sách, nguồn lực và thị trường để từng bước đưa các giải pháp vào thực tiễn và nhân rộng.
Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn nhấn mạnh, Demo Day không phải là điểm kết thúc mà là khởi đầu cho giai đoạn phát triển tiếp theo của các sáng kiến. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp cùng các đối tác tạo điều kiện để các nhóm đổi mới sáng tạo tiếp cận thị trường, nguồn lực và hoàn thiện giải pháp, qua đó góp phần thúc đẩy chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.
Phát biểu tại sự kiện, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, TPHCM sẵn sàng tạo điều kiện cho các đợt thử nghiệm có kiểm soát về mô hình thu gom, tái chế và tuần hoàn rác thải, bằng cách lựa chọn các khu vực phù hợp để thí điểm với quy mô đủ lớn nhằm xác thực tính hiệu quả và từng bước nhân rộng.
Từ góc nhìn của UNDP, bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam cho rằng, các giải pháp thành công cần phải được kết nối với nguồn vốn đầu tư, chính sách và các mối quan hệ đối tác để có thể vượt ra khỏi quy mô thí điểm và tạo ra tác động ở quy mô lớn.
Demo Day không chỉ là dấu mốc khép lại một hành trình. Đây còn là điểm khởi đầu cho những bước phát triển tiếp theo, khi các sáng kiến tiếp tục kết nối với thị trường, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các đối tác chiến lược.
Tại sự kiện, hai thỏa thuận hợp tác cũng được ký kết, mở ra những cơ hội mới để các giải pháp từ chương trình tiến gần hơn đến ứng dụng thực tiễn và khả năng nhân rộng.