El Nino đang hình thành trên Thái Bình Dương và có khả năng nhanh chóng mạnh lên thành một sự kiện cường độ cao làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan trên phạm vi toàn cầu.
El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên, xảy ra khi nhiệt độ bề mặt nước biển ở khu vực trung tâm và phía Đông xích đạo Thái Bình Dương tăng cao bất thường làm thay đổi hoàn lưu gió, áp suất khí quyển và mô hình mưa trên toàn cầu. Hiện tượng này thường lặp lại sau mỗi 2 - 7 năm và kéo dài khoảng 9 - 12 tháng, luân phiên với La Nina, trạng thái lạnh hơn của đại dương.
Hạn hán kỷ lục cấp 4 tại Ninh Thuận (cũ) do chịu ảnh hưởng của đợt El Nino hồi năm 2020
Các mô hình dự báo từ nhiều trung tâm khí hậu lớn trên thế giới đều cho thấy xu hướng ấm lên rõ rệt tại khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương, với nhiệt độ mặt biển có thể cao hơn trung bình trên 2 độ C ở một số khu vực giám sát. El Nino được dự báo sẽ tiếp tục mạnh lên trong mùa thu ở Bắc bán cầu, tác động đến nhiều khu vực trên thế giới. Đồng thời, khu vực Đại Tây Dương xích đạo cũng được dự báo duy trì mức nhiệt cao hơn trung bình.
El Nino đang làm gia tăng nguy cơ hạn hán, mưa lớn, nắng nóng cực đoan trên đất liền và các đợt nóng bất thường ở đại dương. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết, trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9, hầu hết các khu vực đất liền trên thế giới đều có khả năng ghi nhận nền nhiệt cao hơn trung bình, trong khi lượng mưa có thể tăng tại một số khu vực như Tây Nam nước Mỹ nhưng giảm tại khu vực Nam Á và phần lớn Australia.
Hiện tượng thời tiết cực đoan này được dự báo sẽ làm gia tăng nguy cơ cháy rừng tại Australia, đi kèm hiện tượng tẩy trắng san hô trên diện rộng tại rạn san hô Great Barrier nổi tiếng. Tại Indonesia, số điểm nóng cháy rừng được ghi nhận từ đầu năm đến nay tăng nhanh hơn so với các giai đoạn El Nino trước đây và nguy cơ cháy rừng có thể đạt đỉnh trong tháng 8 và 9, khi tình trạng khô hạn tiếp tục gia tăng.
Tại châu Mỹ, El Nino không còn là một khả năng mà đã được xác nhận và đang diễn ra. Theo WMO, Trung Mỹ, một số khu vực Caribe và phía Bắc Nam Mỹ đã ghi nhận điều kiện khô hạn hơn bình thường do El Nino và xu hướng này dự kiến mở rộng tới lưu vực sông Amazon, làm gia tăng lo ngại về nguồn nước, sản xuất nông nghiệp và nguy cơ cháy rừng.
Những đợt El Nino cường độ mạnh trước đây đã gây thiệt hại hàng tỷ USD tại Mỹ Latin, khiến nhiều khu vực phải hứng chịu hạn hán nghiêm trọng, trong khi những nơi khác lại đối mặt với lũ lụt và sạt lở đất.
Tại châu Phi, hiện tượng El Nino cực mạnh dự báo sẽ xảy ra trong thời gian tới có thể khiến các quốc gia châu lục chịu thiệt hại kinh tế từ 10 - 20 tỷ USD, đồng thời làm gia tăng nguy cơ di cư quy mô lớn khỏi các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề.
Các nhà khí tượng học nhận định, nhiệt độ bề mặt Thái Bình Dương đang tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ qua, làm dấy lên lo ngại El Nino lần này có thể trở thành một trong những đợt mạnh nhất trong lịch sử.