Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 là cần thiết nhằm tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đặc biệt là các thủ tục về đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, bảo đảm kiểm soát thực chất, hiệu quả các dự án, cơ sở có nguy cơ cao tác động xấu đến môi trường, đơn giản hóa thủ tục, thúc đẩy các dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội.
Tạo nền tảng pháp lý đủ mạnh, hiệu quả để chuyển đổi số trong quản lý môi trường, tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam, trọng tâm là hoàn thiện các quy định về xây dựng và vận hành nền tảng số quản lý môi trường quốc gia, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường, kiểm kê phát thải; các quy định về quản lý chất thải với quan điểm coi chất thải là tài nguyên, phải được quản lý chặt chẽ, tăng cường tái chế, tái sử dụng, giảm phát sinh, đồng thời cung cấp nguyên liệu đầu vào cho các ngành sản xuất, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; phát triển ngành công nghiệp môi trường.
Quản lý chặt chẽ, tăng cường tái chế, tái sử dụng chất thải
Đồng thời, hoàn thiện các chế định về quản lý chất lượng môi trường để phòng ngừa từ sớm, từ xa các nguồn gây ô nhiễm, ảnh hưởng tới chất lượng môi trường, đi đôi với tăng cường những biện pháp dự báo, cảnh báo, công khai thông tin về chất lượng môi trường, đặc biệt là chất lượng môi trường nước, môi trường không khí. Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong công tác kiểm soát ô nhiễm, dự báo, cảnh báo, công khai thông tin về chất lượng môi trường.
Tiếp tục rà soát tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật còn chưa được xử lý, không để cản trở sự phát triển, huy động và khơi thông mọi nguồn lực, phục vụ hiệu quả cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi.
Tại dự thảo Luật, Bộ Nông Nghiệp và Môi trường đề xuất đơn giản hóa các quy định về tiêu chí môi trường trong phân loại dự án để tạo thuận lợi cho nhà đầu tư trong việc xác định trách nhiệm phải thực hiện các thủ tục hành chính gồm thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐMT), thẩm định cấp giấy phép môi trường.
Cùng với đó, tiếp tục rà soát để cắt giảm đối tượng phải thực hiện thủ tục hành chính để đáp ứng với năng lực giải quyết tại các địa phương. Khi đó, việc phân loại dự án đầu tư được thực hiện theo 3 nhóm, tương ứng với các thủ tục hành chính về môi trường cần phải thực hiện gồm nhóm I (phải ĐTM chi tiết), nhóm II (thực hiện ĐTM đơn giản) và nhóm III (chỉ thực hiện đăng ký môi trường hoặc cấp giấy phép môi trường trước khi triển khai).
Dự thảo Luật cũng đề xuất đơn giản hóa quy trình thực hiện, tiếp tục phân quyền mạnh mẽ cho địa phương, giảm tiền kiểm, tăng cường hậu kiểm nhằm nâng cao vai trò, trách nhiệm của chủ dự án trong thực hiện thủ tục hành chính về môi trường:
Trong đó, bổ sung quy định mới theo hướng tiếp tục cắt giảm đối tượng phải thực hiện ĐTM đối với dự án trong khu, cụm công nghiệp, các dự án không thuộc loại hình có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, dự án có quy mô, công suất nhỏ và không có yếu tố nhạy cảm về môi trường. Sửa đổi quy trình thẩm định theo hướng chỉ ban hành thông báo kết quả thẩm định (không phê duyệt kết quả thẩm định ĐTM) đối với các dự án thuộc đối tượng ĐTM đơn giản. Tiếp tục phân quyền cho địa phương theo hướng Bộ chỉ thực hiện thẩm định đối với các dự án có phạm vi tác động lớn, liên vùng hoặc liên quan đến điều ước quốc tế mà Bộ là cơ quan đầu mối.
Sửa đổi, bổ sung một số quy định về căn cứ cấp giấy phép môi trường theo hướng rõ ràng, minh bạch hơn để bảo đảm đúng phạm vi cần kiểm soát, quản lý của Luật Bảo vệ môi trường; bổ sung thêm đối tượng không phải có giấy phép môi trường là "dự án đầu tư trụ sở làm việc của cơ quan thực hiện dịch vụ hành chính công; cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông".