Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Quốc hội đang xem xét dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, dự kiến thông qua vào cuối tháng 11/2026. Việc xây dựng đồng thời các văn bản hướng dẫn nhằm bảo đảm chính sách mới được triển khai kịp thời, đồng bộ, khắc phục những bất cập sau gần 5 năm thực hiện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.
Tại hội thảo, ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Cục trưởng Cục Môi trường đã trình bày những nội dung chính của dự thảo Nghị định và Thông tư, tập trung vào tám nhóm vấn đề trọng tâm, gồm bảo vệ các thành phần môi trường, đánh giá tác động môi trường, cấp phép môi trường, quản lý chất thải, quan trắc và chuyển đổi số.
Dự thảo cũng đề xuất cắt giảm đối tượng phải có giấy phép môi trường, đơn giản hóa hồ sơ và giảm số biểu mẫu báo cáo đề xuất cấp giấy phép môi trường từ ba xuống còn một. Đồng thời, rà soát thủ tục cấp lại, điều chỉnh giấy phép và phân định rõ trách nhiệm của cơ quan thẩm định.
Thúc đẩy tái chế, tái sử dụng chất thải và thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR)
Các nội dung sửa đổi được xây dựng theo hướng giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm. Việc phân cấp, phân quyền cũng được đặt trong mối quan hệ với năng lực thực thi và trách nhiệm kiểm tra, giám sát tại địa phương.
Bên cạnh cải cách thủ tục, dự thảo tiếp tục hoàn thiện quy định về phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt; thúc đẩy tái chế, tái sử dụng chất thải và thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR).
Trao đổi, giải trình các ý kiến tại hội thảo, ông Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường cho biết, cơ quan soạn thảo đã tiếp nhận nhiều góp ý liên quan đến tái chế chất thải, EPR, nhãn sinh thái, quy chuẩn nước thải, vùng phát thải thấp và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Đối với vùng phát thải thấp, ông Tăng Thế Cường làm rõ dự thảo hiện tập trung chủ yếu vào kiểm soát phát thải từ phương tiện giao thông tại đô thị. Việc mở rộng khái niệm sang các lĩnh vực sản xuất hoặc khu vực nông nghiệp phát thải thấp cần tiếp tục nghiên cứu, bởi mỗi loại hình có đặc điểm và yêu cầu quản lý khác nhau.
Bên cạnh đó, ông Tăng Thế Cường nhấn mạnh định hướng thúc đẩy tái chế, tái sử dụng, hình thành các chuỗi liên kết trong sản xuất để khai thác giá trị tài nguyên từ chất thải. Đây cũng là cơ sở để phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm phụ thuộc vào phương pháp chôn lấp. Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính chính xác, minh bạch của dữ liệu quan trắc môi trường nhằm nâng cao hiệu quả giám sát và kiểm soát ô nhiễm…
Về những kiến nghị của địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp, ông Tăng Thế Cường khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện dự thảo Nghị định và Thông tư, trong đó chú trọng các quy định chi tiết, biểu mẫu và hướng dẫn thực hiện nhằm bảo đảm tính khả thi khi áp dụng.
Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên yêu cầu tiếp tục rà soát các nội dung dự thảo, khắc phục những tồn tại, hạn chế trong thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường. Việc hoàn thiện chính sách cần bảo đảm tính đồng bộ, rõ ràng, đẩy mạnh phân cấp gắn với trách nhiệm và nguồn lực thực hiện, đồng thời nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát.
Các ý kiến góp ý tại hội thảo sẽ là cơ sở để cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện hai dự thảo văn bản, hướng tới tháo gỡ khó khăn cho địa phương và doanh nghiệp, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường.