Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN).
Trong đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan thực hiện hướng dẫn, kịp thời tham mưu giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền trong thực hiện Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 của Chính phủ; tổng hợp kết quả thực hiện; phấn đấu đạt mục tiêu có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng ĐMTMN; hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt ĐMTMN trong kế hoạch phát triển ĐMTMN, giai đoạn 2026 – 2030 của các tỉnh/thành phố. Báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện trong quý IV/2026.
Tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà
Bộ Công Thương chủ trì nghiên cứu, đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để xem xét ban hành các các cơ chế, chính sách thúc đẩy những hoạt động, chương trình về quản lý phía nhu cầu, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, huy động nguồn điện dự phòng của các tổ chức và doanh nghiệp.
Tiếp tục phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan liên quan kịp thời nghiên cứu hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét việc ban hành Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN và hệ thống lưu trữ điện phù hợp với khả năng kỹ thuật, điều kiện kinh tế, khả năng ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ.
Chủ trì xây dựng và ban hành hướng dẫn phương pháp xác định, đo lường, kiểm tra, xác minh sản lượng điện tiết kiệm; trong đó quy định rõ việc xác định đường cơ sở, phương pháp tính toán, đo lường, kiểm tra, xác minh và tổng hợp kết quả thực hiện, bảo đảm thống nhất, minh bạch, khả thi trong triển khai và làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, các bên liên quan trong tổ chức thực hiện, hoàn thành trong năm 2026.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; tổ chức các chương trình truyền thông trọng điểm, phù hợp với đặc thù từng nhóm đối tượng. Đôn đốc các Sở Công Thương hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, dịch vụ thực hiện đầu tư, triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng thay thế những trang thiết bị có hiệu suất thấp bằng các thiết bị, dây chuyền sản xuất có hiệu suất cao, tiết kiệm năng lượng.
Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm theo quy định.
Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm phối hợp với Bộ Công Thương và các bên liên quan nghiên cứu, xây dựng, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét cơ chế tài chính cho phép Tập đoàn Điện lực Việt Nam hạch toán vào giá thành các chi phí hợp lý hợp lệ để thực hiện các chương trình quản lý phụ tải điện (DSM) và tiết kiệm điện.
Phối hợp với Bộ Công Thương và các bên liên quan nghiên cứu, xây dựng, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét các cơ chế, chính sách tài chính thúc đẩy phát triển thị trường dịch vụ năng lượng thông qua hoạt động của các công ty dịch vụ năng lượng (ESCO); nghiên cứu xây dựng và hình thành Quỹ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Nhân viên điện lực tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả
Về chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN và hệ thống lưu trữ điện: Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan để đề xuất giải pháp phù hợp trong việc bố trí nguồn ngân sách nhà nước cho thực hiện chính sách hỗ trợ về ĐMTMN. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đề xuất đầu mối tín dụng để thực hiện chính sách, đảm bảo thuận lợi cho người dân và tuân thủ quy định pháp luật liên quan; hoàn thành trong tháng 4/2026.
Đồng thời, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ, ngành, UBND cấp tỉnh để có giải pháp phù hợp về ngân sách, hỗ trợ tín dụng lắp đặt ĐMTMN và BESS tại tòa nhà công sở, tại các hộ gia đình; hỗ trợ tín dụng xanh/tín dụng ưu đãi cho hộ gia đình và doanh nghiệp lắp ĐMTMN và BESS.
Bộ Xây dựng có trách nhiệm nghiên cứu, rà soát đề xuất ban hành/ban hành các quy định/tiêu chuẩn/quy chuẩn về công trình xây dựng mới, tự chủ một phần điện năng thông qua ĐMTMN và những giải pháp năng lượng tại chỗ phù hợp; quy định yêu cầu thiết kế "sẵn sàng cho điện mặt trời"; hướng dẫn thống nhất yêu cầu an toàn công trình, phòng cháy chữa cháy cho ĐMTMN/BESS.
Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan rà soát hoàn thiện các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về hiệu suất năng lượng đối với các phương tiện, thiết bị tiêu thụ điện. Xây dựng và sửa đổi nâng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu của các phương tiện thiết bị trên 5%, đặc biệt xây dựng lộ trình nâng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu của động cơ điện lên mức IE2-IE3, nghiên cứu loại bỏ bóng đèn sợi đốt từ 20W trở lên. Nghiên cứu bổ sung lộ trình mức hiệu suất năng lượng tối thiểu đối với thiết bị chuyển đổi điện năng, adapter, thiết bị sạc, trạm sạc điện.
Các Bộ, ngành có trách nhiệm tổ chức triển khai đầy đủ, kịp thời và hiệu quả các nhiệm vụ được giao tại chỉ thị này và chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện.
Các cơ quan báo chí, truyền thông Trung ương và địa phương đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về chủ trương, mục tiêu, lợi ích và chính sách sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả; lợi ích, chính sách phát triển ĐMTMN, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch xanh.
UBND các tỉnh, thành phố khẩn trương xây dựng, ban hành và triển khai Kế hoạch tiết kiệm điện năm 2026 tại địa phương. Xác định rõ mục tiêu tiết kiệm điện, chỉ tiêu giảm phụ tải đỉnh và mục tiêu phát triển ĐMTMN; phân bổ chỉ tiêu cụ thể đến từng sở, ngành, địa phương cấp xã và các nhóm khách hàng sử dụng điện.
Chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả; tăng cường tuyên truyền đối với những cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, khách hàng tiêu thụ điện lớn trong việc thực hiện tiết kiệm điện và tham gia các chương trình quản lý phụ tải điện.Đẩy mạnh triển khai hệ thống chiếu sáng thông minh tại các đô thị lớn.
Chỉ đạo, giám sát các công ty điện lực trong thực hiện việc cung cấp điện theo kế hoạch đã được phê duyệt, đặc biệt khi có khả năng xảy ra tình trạng mất cân đối cung - cầu trong các tháng nắng nóng cao điểm và mùa khô.
Tăng cường kiểm tra, giám sát tình hình sử dụng điện đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, thanh tra, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm quy định hiện hành về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
UBND các tỉnh, thành phố ban hành và triển khai kế hoạch phát triển ĐMTMN theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh; thực hiện tốt, hiệu quả các nhiệm vụ, trách nhiệm, thẩm quyền quy định tại Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 của Chính phủ trong việc đăng ký phát triển, lắp đặt, vận hành nguồn ĐMTMN.
Công bố công khai quy trình, thủ tục, đầu mối tiếp nhận và giải quyết các nội dung thuộc thẩm quyền; tổ chức thực hiện đúng, đầy đủ và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong khuôn khổ quy định của pháp luật, không ban hành hoặc áp dụng những điều kiện, thủ tục ngoài quy định.
Xây dựng chương trình tuyên truyền, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tham gia lắp đặt ĐMTMN; phấn đấu đạt mục tiêu có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình tại địa phương lắp đặt, sử dụng ĐMTMN; hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt ĐMTMN trong kế hoạch phát triển ĐMTMN, giai đoạn 2026 – 2030 của địa phương. Báo cáo Bộ Công Thương về tình hình phát triển ĐMTMN tại địa phương theo quy định.
Vận động các khách hàng sử dụng điện lớn tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải; huy động nguồn điện dự phòng tại chỗ khi hệ thống điện có nguy cơ thiếu hụt công suất.
Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý thực hiện nghiêm các giải pháp tiết kiệm điện và quản lý nhu cầu sử dụng điện, lắp đặt ĐMTMN, kết hợp BESS, huy động nguồn điện dự phòng. Đưa kết quả thực hiện vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu; chịu trách nhiệm trước chủ tịch UBND tỉnh, thành phố và Thủ tướng Chính phủ nếu không đạt mục tiêu được giao.
Nghiên cứu, báo cáo HĐND cấp tỉnh kịp thời ban hành chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN và hệ thống lưu trữ điện theo thẩm quyền quy định tại khoản 2 điều 22 Luật Điện lực năm 2024; hoàn thành trong tháng 5 năm 2026.
Thủ tướng yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam có trách nhiệm nghiên cứu, đề xuất các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các cơ chế tài chính thúc đẩy chương trình, dự án tiết kiệm điện, phối hợp Bộ Công Thương xây dựng và hướng dẫn phương pháp xác định, đo lường, kiểm tra, xác minh sản lượng điện tiết kiệm; phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.
Phối hợp với Bộ Công Thương và các Bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai những chương trình quản lý phụ tải điện, tiết kiệm điện năm 2026; xây dựng, tổ chức thực hiện và định kỳ báo cáo kết quả thực hiện theo quy định.
Thực hiện các giải pháp quản lý kỹ thuật, đầu tư, cải tạo và nâng cấp lưới điện, tăng cường công tác quản lý kỹ thuật, hạn chế sự cố, đảm bảo lưới điện vận hành an toàn, ổn định, tin cậy, giảm tổn thất điện năng.
Tuyên truyền, vận động khách hàng ký cam kết thực hiện các chương trình quản lý phụ tải điện, tiết kiệm điện, tiết giảm điện trong trường hợp xảy ra mất cân đối cung cầu điện; phối hợp với khách hàng xây dựng phương án huy động các máy phát điện dự phòng, chuẩn bị trong trường xảy ra mất cân đối cung - cầu điện.
Thực hiện tốt, hiệu quả các trách nhiệm thuộc thẩm quyền theo quy định tại Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 của Chính phủ; chỉ đạo các đơn vị kinh doanh điện trên các địa phương tăng cường vận động, hỗ trợ, tư vấn, hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi về lắp đặt, đấu nối để các hộ tiêu thụ điện lắp đặt ĐMTMN và hệ thống lưu trữ điện.