Nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước nghiên cứu đề xuất dự án sản xuất hydrogen xanh
Báo cáo của Bộ Công Thương gửi Thủ tướng Chính phủ nêu: Ngày 7/2/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 165/QÐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển năng lượng hydrogen của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Chiến lược năng lượng hydrogen). Với vai trò là cơ quan chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương theo dõi việc triển khai chiến lược, Bộ Công Thương đã có các văn bản đôn đốc các Bộ, ngành, địa phương, đơn vị liên quan tích cực triển khai những nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 165/QĐ-TTg và báo cáo kết quả thực hiện Chiến lược năng lượng hydrogen.
Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển năng lượng hydrogen của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. (Ảnh minh họa)
Về sản xuất năng lượng hydrogen, hiện nay, hydrogen sản xuất trong nước chủ yếu vẫn từ quá trình lọc hóa dầu và sản xuất phân đạm (hydrogen xám và hydrogen nâu) để phục vụ cho chính hoạt động của các ngành công nghiệp này với tổng khối lượng sản xuất đạt khoảng 500 nghìn tấn/năm. Kể từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược năng lượng hydrogen đã có nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước nghiên cứu đề xuất dự án sản xuất hydrogen xanh tại Việt Nam (hầu hết các dự án đang trong giai đoạn nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư, chưa hoàn thành xây dựng và vận hành thương mại).
Một số dự án sản xuất hydrogen xanh đang triển khai như: dự án Nhà máy sản xuất hydrogen xanh Trà Vinh; dự án Nhà máy sản xuất hydrogen xanh Bến Tre; dự án Nhà máy sản xuất hydrogen xanh Bạc Liêu; dự án Nhà máy sản xuất hydrogen xanh Tiền Giang…
Về sử dụng năng lượng hydrogen, theo báo cáo, hydrogen xanh được coi là nguồn năng lượng mới đang được một số nước phát triển trên thế giới nghiên cứu (chủ yếu ở mức thử nghiệm) nên chưa được sử dụng trên thực tế (phục vụ sản xuất điện, giao thông vận tải, thương mại, dân dụng...) tại Việt Nam.
Hầu hết nhu cầu sử dụng hydrogen (chủ yếu là hydrogen xám) trong nước vẫn từ các nhà máy sản xuất phân đạm (khoảng 316.000 tấn/năm), Nhà máy lọc dầu Dung Quất (39.000 tấn/năm) và Liên hợp lọc hóa dầu Nghi Sơn (139.000 tấn/năm) từ nguồn sản xuất hydrogen trực tiếp của các nhà máy. Ngoài ra, có một lượng rất nhỏ hydrogen cũng được sử dụng tại các nhà máy sản xuất thép, kính nổi, điện tử và thực phẩm, chiếm khoảng 0,5% tổng nhu cầu hydrogen trong nước.
Theo Bộ Công Thương, hiện nay, các tập đoàn, doanh nghiệp đã nhận thức được tầm quan trọng và định hướng phát triển của năng lượng hydrogen trong thời gian tới; đã và đang từng bước điều chỉnh chiến lược phát triển của doanh nghiệp; chủ động triển khai các nhiệm vụ được giao; triển khai nghiên cứu việc chuyển đổi nhiên liệu các nhà máy điện than, khí, các quá trình luyện thép, sản xuất đạm, giao thông vận tải sang sử dụng hydrogen, amoniac; nghiên cứu xây dựng quy trình phối trộn, vận chuyển và phân phối green hydrogen với khí thiên nhiên trên cơ sở hạ tầng đường ống, công trình khí sẵn có; nghiên cứu các công nghệ thu giữ/sử dụng carbon (CCS/CCUS); tăng cường hợp tác quốc tế, nâng cao kiến thức, kinh nghiệm và tìm kiếm các nguồn hỗ trợ để triển khai dự án năng lượng hydrogen. Đây là yếu tố rất quan trọng góp phần thực hiện thành công Chiến lược năng lượng hydrogen.
Nghiên cứu đề xuất chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển năng lượng hydrogen
Để tiếp tục thúc đẩy phát triển lĩnh vực công nghiệp năng lượng hydrogen trong thời gian tới, Bộ Công Thương kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo một số nội dung sau:
Các Bộ, ngành, địa phương, đơn vị liên quan tiếp tục chủ động triển khai thực hiện các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 165/QÐTTg ngày 7/2/2024.
Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương rà soát các dự án hydrogen trên địa bàn các tỉnh (bao gồm các dự án đang đề xuất) để nghiên cứu, cập nhật trong quá trình xây dựng Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 nhằm giải quyết vướng mắc liên quan đến quy hoạch dự án hydrogen trên địa bàn các tỉnh. Đồng thời, Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu đề xuất cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ và phát triển công nghệ, cơ sở hạ tầng cung ứng năng lượng xanh, năng lượng hydrogen; rà soát, nghiên cứu xây dựng bổ sung các tiêu chuần, quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực hydrogen; tranh thủ tận dụng các gói tín dụng hỗ trợ từ các tổ chức, chương trình hợp tác quốc tế như COP, JETP, AZEC...
Nghiên cứu đề xuất cơ chế, chính sách rõ ràng, đủ hấp dẫn để thu hút, hỗ trợ phát triển lĩnh vực năng lượng hydrogen xanh
Bộ Tài chính tiếp tục chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, đơn vị liên quan khẩn trương nghiên cứu đề xuất cơ chế, chính sách rõ ràng, đủ hấp dẫn để thu hút, hỗ trợ phát triển lĩnh vực năng lượng hydrogen xanh (ưu đãi thuế sử dụng đất, nhập khẩu thiết bị; hỗ trợ vay vốn, hỗ trợ chuyển giao công nghệ; phát triển thị trường, phát triển hạ tầng lưu trữ, vận chuyển, phân phối, sử dụng hydrogen trong các lĩnh vực...) tại Việt Nam, trình cấp có thẩm quyền ban hành.
Bộ Xây dựng chủ trì xây dựng cơ chế chính sách, đề án, lộ trình chuyền đổi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang nhiên liệu xanh, dự án nghiên cứu, khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông xanh, năng lượng xạnh, trong đó có nhiên liệu hydrogen.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng các chính sách giúp các doanh nghiệp, nhà sản xuất trong nước tiếp cận với những nguồn tín dụng xanh, tín dụng khí hậu, trái phiếu xanh...
Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì: xây dựng các chương trình khoa học và công nghệ quốc gia nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu về công nghệ sản xuất, lưu trữ, phân phối và sử dụng hydrogen; rà soát, đề xuất việc sửa đổi, xây dựng bổ sung các tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia trong lĩnh vực sản xuất, sử dụng, lưu trữ, vận chuyển hydrogen và lĩnh vực thu giữ/sử dụng carbon (CCS/CCUS) phù hợp với những quy định, tiêu chuẩn quốc tế. Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng các Bộ, ngành liên quan ban hành các cơ chế chính sách đãi ngộ phù hợp để thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhân lực trình độ cao trong và ngoài nước làm việc trong lĩnh vực hydrogen.
UBND các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương chủ động nghiên cứu, tận dụng các lợi thế để kêu gọi đầu tư dự án sản xuất năng lượng có nguồn gốc hydrogen trên địa bàn, đảm bảo phù hợp với các quy hoạch ngành quốc gia và quy hoạch địa phương có liên quan.
Các tập đoàn, doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu xây dựng, điều chỉnh chiến lược, định hướng phát triển phù hợp với bối cảnh chuyền dịch năng lượng quốc gia; nghiên cứu, hợp tác đầu tư phát triển các dự án năng lượng sạch nói chung và năng lượng hydrogen nói riêng.