Thực hiện công điện số 15/CĐ-TTg ngày 20/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc chủ động ứng phó với xâm nhập mặn tại đồng bằng sông Cửu Long và hạn hán, cháy rừng ở khu vực Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản đề nghị các địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp trữ nước, điều tiết thủy lợi, bảo đảm nguồn nước cho sản xuất và dân sinh.
Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường lưu ý các địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long tranh thủ tối đa những thời điểm có nước ngọt để vận hành công trình thủy lợi, tích trữ trong kênh rạch, ao hồ. Một số đợt mặn tăng cao được cảnh báo rơi vào cuối tháng 2, cuối tháng 3 và tháng 4 tại các cửa sông Cửu Long, Vàm Cỏ, Cái Lớn. Sau đỉnh mặn, khi xuất hiện nước ngọt, cần tăng cường lấy nước, thau rửa đồng ruộng và tích trữ cho giai đoạn tiếp theo. Việc xuống giống vụ hè thu 2026 ở những nơi chưa bảo đảm nguồn nước ổn định cần chờ đến khi bước vào mùa mưa.
Với khu vực Đông Nam Bộ và cao nguyên Nam Trung Bộ, trọng tâm là khoanh vùng diện tích có nguy cơ thiếu nước, hướng dẫn người dân tích trữ nước phân tán, giữ ẩm cho đất, thậm chí tưới duy trì tối thiểu để bảo vệ sức sống cây trồng khi nguồn nước khan hiếm. Các địa phương đồng thời phải phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý hồ thủy điện để thống nhất kế hoạch điều tiết nước cho hạ du, bảo đảm hài hòa giữa phát điện và nhu cầu sản xuất nông nghiệp.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương liên quan chủ động trữ nước, điều tiết thủy lợi, ứng phó xâm nhập mặn, hạn hán. (Ảnh minh họa)
Riêng vùng ven biển Nam Trung Bộ, yêu cầu đặt ra là vừa bảo đảm đủ nước cho vụ đông xuân 2025 - 2026 vừa tính toán tiết kiệm nguồn nước trong hồ chứa cho vụ hè thu 2026. Việc xác định diện tích sản xuất phải dựa trên cân đối thực tế nguồn nước còn lại, chỉ tổ chức gieo trồng khi công trình thủy lợi bảo đảm cấp nước trọn vụ.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương rà soát, xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp với khả năng nguồn nước; chủ động phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng và thiếu nước sinh hoạt trên cơ sở bám sát dự báo khí tượng, thủy văn. Việc kiểm kê, cân đối nguồn nước phải được thực hiện trước từng vụ sản xuất, đồng thời điều chỉnh cơ cấu cây trồng hợp lý, ưu tiên nước cho nhu cầu thiết yếu như sinh hoạt, chăn nuôi và các diện tích cây trồng có giá trị kinh tế cao.
Bên cạnh đó, các địa phương cần triển khai những giải như nạo vét cửa lấy nước, kênh mương; đắp đập tạm ngăn mặn, trữ ngọt; lắp đặt trạm bơm dã chiến; đào ao tích trữ nước phân tán; hướng dẫn người dân áp dụng kỹ thuật tưới tiên tiến, tiết kiệm. Ở những nơi có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt, chính quyền cơ sở phải chủ động thông tin kế hoạch cấp nước, vận động người dân trữ nước sớm, xử lý bảo đảm an toàn, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các công trình cấp nước tập trung.