Lễ phát động được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục trên toàn quốc theo dõi, tìm hiểu thể lệ và tham gia giải thưởng. Có khoảng 30.000 tham dự trực tiếp và trực tuyến từ các cơ sở giáo dục, giáo viên, học sinh và những người quan tâm đến giáo dục môi trường trên cả nước.
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên nhấn mạnh, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học và khai thác tài nguyên thiếu bền vững đang ảnh hưởng đến đời sống, sức khỏe và sự phát triển của mỗi quốc gia. Trước những thách thức đó, bên cạnh hoàn thiện chính sách và ứng dụng công nghệ, việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi có ý nghĩa quan trọng. Trong đó, trường học giữ vai trò nền tảng, giúp thế hệ trẻ hình thành ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường ngay từ những năm đầu đời.
Các đại biểu thực hiện nghi thức phát động Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2026. (Ảnh: Ban tổ chức)
Theo Thứ trưởng, giáo dục môi trường không chỉ dừng lại ở truyền đạt kiến thức mà phải gắn với thực hành. Những việc làm đơn giản như tiết kiệm điện, nước, phân loại rác hay chăm sóc cây xanh, nếu được duy trì thường xuyên, sẽ dần trở thành thói quen và lan tỏa từ nhà trường đến gia đình, cộng đồng.
Để đạt được mục tiêu này, các cơ sở giáo dục cần lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường vào hoạt động giảng dạy và quản lý, vận hành nhà trường. Học sinh phải được tạo điều kiện trực tiếp quan sát, đề xuất sáng kiến, thực hành và đánh giá kết quả, qua đó vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tế.
Trên tinh thần đó, tiếp nối chương trình năm 2025, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2026 mở rộng với ba chủ đề: “Trường học xanh”, “Trường học giảm thiểu rác thải nhựa” và “Trường học sử dụng nước an toàn, tiết kiệm”.
Năm 2026, bộ tiêu chí đánh giá Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2026 gồm 15 thành phần, với tổng điểm 300, hướng tới việc xem xét toàn diện các hành động bảo vệ môi trường, từ việc xây dựng kế hoạch, cải thiện cơ sở vật chất đến tổ chức hoạt động giáo dục, theo dõi kết quả và lan tỏa các sáng kiến đến cộng đồng.
Giải thưởng khuyến khích các cơ sở giáo dục lồng ghép nguyên tắc phát triển bền vững vào công tác quản lý, chương trình giảng dạy và sinh hoạt học đường. Các hoạt động như tiết kiệm điện, sử dụng nước hợp lý, hạn chế nhựa dùng một lần hay phát triển không gian xanh được kỳ vọng sẽ trở thành thói quen hàng ngày của giáo viên và học sinh.
Đáng chú ý, ban tổ chức đã số hóa toàn bộ quy trình dự thi thông qua việc nâng cấp cổng thông tin Ecoschool.vn. Năm nay, các cơ sở giáo dục thực hiện đăng ký và nộp hồ sơ hoàn toàn trực tuyến, thay cho việc nộp hồ sơ giấy.
Bên cạnh các hạng mục giải thưởng chính, mùa giải năm nay tiếp tục khuyến khích những cách tiếp cận sáng tạo trong giáo dục môi trường, như mô hình quản lý năng lượng thông minh, thu gom và tái sử dụng nước, phân loại rác tại nguồn hay sáng kiến tái chế...
Qua đó, Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2026 hướng tới xây dựng Mạng lưới Trường học sinh thái ASEAN tại Việt Nam. Đây sẽ là không gian kết nối các cơ sở giáo dục, tạo điều kiện chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu sáng kiến và nhân rộng những mô hình bảo vệ môi trường hiệu quả.
Việc hình thành mạng lưới cũng được kỳ vọng tạo thêm cơ hội để các trường học Việt Nam tham gia hoạt động giáo dục môi trường trong khu vực ASEAN, góp phần hình thành thế hệ công dân trẻ có ý thức và trách nhiệm đối với phát triển bền vững.