Ông Nguyễn Trọng Tuyển, đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: “15 năm qua, ngành chăn nuôi duy trì tốc độ tăng trưởng hơn 4,5 đến 6%/năm, sản lượng thịt đạt hơn 8 triệu tấn, trứng 21,1 tỷ quả… bảo đảm cung cấp nguồn thực phẩm cho nhu cầu trong nước. Sản phẩm chăn nuôi của Việt Nam đã có mặt ở 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, giá trị xuất khẩu năm 2025 đạt 628 triệu USD”.
Trang trại nuôi gà đẻ trứng của nông dân ở Ninh Bình
Tại Việt Nam hiện nay, chăn nuôi theo hướng minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc đang có chuyển biến tích cực. Nhiều trang trại quy mô lớn áp dụng gắn thẻ tai điện tử, vòng cổ thông minh, chip gắn công nghệ RFID tần số cao (HF) và siêu cao tần (UHF) định danh cá thể động vật.
Các giải pháp quản trị dữ liệu trang trại phục vụ truy xuất nguồn gốc theo chuỗi giá trị như: Agri360, TE-FOOD, iCheck… kết nối dữ liệu từ khâu sản xuất con giống, nhật ký dinh dưỡng, quy trình kiểm dịch thú y, giết mổ tự động đến đóng gói thành phẩm dán nhãn mã QR minh bạch. Ngoài ra, khâu chế biến và phân phối, việc dán tem QR code kết hợp công nghệ blockchain cũng chứng minh tính hiệu quả vượt trội.
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Lê Quốc Thanh cho rằng: “Yêu cầu đặt ra đối với ngành chăn nuôi là sản xuất an toàn, chất lượng, có truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Truy xuất nguồn gốc trong chăn nuôi không chỉ ở tem hoặc mã QR, mà còn cần dữ liệu toàn bộ quá trình sản xuất như: con giống, thức ăn, thuốc thú y, tiêm phòng, ghi chép nhật ký đến giết mổ, chế biến, phân phối. Thời gian qua, hệ thống khuyến nông cả nước đã triển khai nhiều mô hình theo hướng an toàn sinh học, VietGAHP, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ”.
Mô hình chăn nuôi heo theo VietGAHP gắn truy xuất nguồn gốc, liên kết tiêu thụ được triển khai ở các địa phương như: Hải Phòng, Ninh Bình, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Đồng Nai... đang khẳng định tính hiệu quả. Khi tham gia mô hình này, người dân được cán bộ khuyến nông hướng dẫn trực tiếp quy trình kỹ thuật, kiểm soát dịch bệnh, sử dụng thức ăn, thuốc thú y, ghi chép và các yêu cầu về an toàn thực phẩm, tạo nền tảng dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc, bảo đảm đầu ra cho sản phẩm và giá bán cao hơn từ 5 đến 10%.
Mô hình chăn nuôi bò theo hướng VietGAHP ở các địa phương như: Hà Nội, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Phú Thọ, Khánh Hòa… hiệu quả kinh tế tăng khoảng 19,7 đến 23,5% so chăn nuôi thông thường.
Mặc dù vậy, theo đánh giá chung, hiện chăn nuôi theo chuỗi giá trị gắn truy xuất nguồn gốc vẫn gặp không ít khó khăn, bởi để xây dựng một hợp tác xã chăn nuôi công nghệ cao đạt chuẩn cần nguồn vốn lớn gấp khoảng 7 lần so cách làm cũ. Đây là rào cản khiến phần lớn hợp tác xã chăn nuôi vẫn duy trì phương thức sản xuất truyền thống.
Hơn nữa, tổ chức sản xuất và liên kết chuỗi chưa bền vững; truy xuất nguồn gốc và quản lý dữ liệu chưa thực chất; dịch bệnh trên vật nuôi, biến động giá đầu vào, thiên tai là những rủi ro lớn có thể làm gián đoạn sản xuất và chuỗi cung ứng. Cùng với đó, hạ tầng giết mổ tập trung, chế biến, kho lạnh và logistics ở nhiều địa phương chưa đồng bộ; thị trường chưa tạo đủ động lực cho sản phẩm có chất lượng và truy xuất…
Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, để chăn nuôi theo chuỗi giá trị gắn truy xuất nguồn gốc, thời gian tới, cần cơ cấu lại sản xuất theo hướng công nghiệp; ưu tiên mô hình theo chuỗi giá trị khép kín; giám sát hiệu lực các hợp đồng liên kết theo chuỗi giá trị, kiên quyết loại bỏ cơ sở giết mổ không phép, không bảo đảm an toàn; tập trung phát triển chăn nuôi theo kinh tế tuần hoàn, hữu cơ, VietGAHP, chăn nuôi xanh giảm phát thải…