Ngày 14/9, tại Hà Nội, ActionAid quốc tế tại Việt Nam tổ chức hội thảo “Nông nghiệp sinh thái cho tương lai bền vững”, với sự tham dự của hơn 100 đại biểu, trong đó có gần 30 đại biểu đến từ các nước châu Á và châu Phi.
Hội thảo “Nông nghiệp sinh thái cho tương lai bền vững”
Đại biểu tham dự gồm đại diện các cơ quan quản lý Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, hợp tác xã, các tổ chức phi chính phủ và đối tác phát triển quốc tế, cùng trao đổi kinh nghiệm, thực tiễn thúc đẩy nông nghiệp sinh thái trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thị trường có nhiều biến động.
Phát biểu tại hội thảo, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam nhấn mạnh năm 2026 là Năm Quốc tế nữ nông dân và chỉ còn bốn năm để hoàn thành các Mục tiêu Phát triển bền vững đến năm 2030.
Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam phát biểu tại hội thảo
Theo bà Pauline Tamesis, nông nghiệp sinh thái đặt con người và hệ sinh thái ở vị trí trung tâm, đồng thời có khả năng góp phần thực hiện nhiều Mục tiêu Phát triển bền vững. Để tạo tác động trên quy mô lớn và lâu dài, cần tập trung vào ba ưu tiên gồm xây dựng sinh kế bền vững và thị trường xanh; phát huy vai trò của phụ nữ và thanh niên như những động lực của sự thay đổi; đồng bộ chính sách, quan hệ đối tác và nguồn tài chính.
Bà cho rằng chuyển đổi xanh ngày càng trở thành điều kiện để nông sản Việt Nam tiếp cận các thị trường có giá trị cao. Vì vậy, cần bảo đảm cơ hội không chỉ dành cho các doanh nghiệp nông nghiệp quy mô lớn mà còn đến với nông hộ nhỏ và hợp tác xã, thông qua củng cố hợp tác xã, mở rộng Hệ thống bảo đảm có sự tham gia (PGS) và xây dựng thị trường tiêu thụ ổn định.
Đặc biệt, phụ nữ và thanh niên cần được xác định là chủ thể của quá trình chuyển đổi, thay vì chỉ là đối tượng tham gia hoặc hưởng lợi. Phụ nữ cần được tăng cường quyền tiếp cận nguồn lực và quyền ra quyết định, trong khi thanh niên cần được trao cơ hội phát huy đổi mới sáng tạo, công nghệ và các mô hình kinh doanh mới trong nông nghiệp.
Hội thảo có sự tham gia của hơn 100 đại biểu, trong đó có gần 30 đại biểu đến từ các nước châu Á và châu Phi
Bà Hoàng Phương Thảo, Trưởng Đại diện ActionAid quốc tế tại Việt Nam cho biết giai đoạn 2023 - 2025, tại đồng bằng sông Cửu Long, ActionAid đã đồng hành cùng cộng đồng và đối tác xây dựng, duy trì một số mô hình chăn nuôi và thủy sản giảm phát thải hơn 11%; chi phí năng lượng hằng tháng giảm từ 480.000 đến 1.200.000 đồng/hộ. Có 837 hộ dân, trong đó phần lớn là phụ nữ làm chủ, tham gia và hưởng lợi từ các mô hình này.
ActionAid tiếp tục thúc đẩy hợp tác Nam - Nam nhằm chia sẻ, học hỏi, sáng tạo, kết nối tri thức, sáng kiến và nguồn lực, hướng tới những thay đổi bền vững.
Các thảo luận tại hội thảo cho thấy chuyển đổi sang nông nghiệp sinh thái không chỉ là thay đổi phương thức sản xuất mà phải đồng thời tạo sinh kế khả thi, mở rộng cơ hội thị trường và tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.
Để đạt mục tiêu này, cần giảm các rào cản về chi phí, vốn và rủi ro sản xuất; phát triển các chuỗi giá trị cạnh tranh; bảo đảm người sản xuất được hưởng giá trị công bằng hơn; đồng thời tăng cường hợp tác và huy động nguồn lực để đưa các sáng kiến hiệu quả vào triển khai, nhân rộng.
Phát biểu bế mạc, đại diện ActionAid nhấn mạnh điều quan trọng sau hội thảo không chỉ là những khuyến nghị mà là cam kết cùng hành động. Theo đó, cần chuyển từ cách tiếp cận “làm cho người dân” sang “làm cùng người dân”, tạo điều kiện để người dân, đặc biệt phụ nữ và thanh niên, trở thành chủ thể của sự thay đổi.
Một nội dung được nhấn mạnh là bảo đảm công bằng trong phân bổ chi phí và lợi ích của quá trình chuyển đổi. Người nông dân không thể phải gánh phần lớn chi phí trong khi lợi ích về môi trường và xã hội được chia sẻ rộng rãi. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là yêu cầu về công bằng xã hội.
Hội thảo đồng thời mở ra cơ hội tăng cường hợp tác Nam - Nam, qua đó Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm về hợp tác xã, nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, chuỗi giá trị và quản lý tài nguyên cộng đồng; đồng thời học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia châu Á và châu Phi về đổi mới do nông dân dẫn dắt, vai trò lãnh đạo của phụ nữ, tri thức bản địa và sáng kiến của thanh niên.