Ngày 15/10, tại TPHCM, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) tổ chức Hội nghị Ngày Lương thực thế giới năm 2026 và tăng cường hợp tác triển khai Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030.
Với chủ đề “Sáng tạo cho ngày mai đủ đầy”, hội nghị nhấn mạnh yêu cầu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào thực tiễn sản xuất, xây dựng hệ thống lương thực, thực phẩm bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao khả năng chống chịu trước các thách thức.
Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Ban tổ chức)
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, bảo đảm an ninh lương thực trong giai đoạn mới không thể chỉ dựa vào gia tăng sản lượng mà phải chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng, giá trị và hiệu quả sản xuất; giảm tác động đến môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời bảo đảm sinh kế bền vững cho nông dân.
Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 được triển khai với định hướng phát triển ngành hàng lúa gạo dựa trên chất lượng, hiệu quả kinh tế, trách nhiệm với môi trường và bảo đảm lợi ích trực tiếp cho người sản xuất, đặc biệt là người nông dân.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, ý nghĩa lớn nhất của Đề án không chỉ nằm ở mục tiêu 1 triệu ha mà quan trọng hơn là thay đổi phương thức sản xuất và cách tổ chức ngành hàng lúa gạo trên quy mô lớn. Trong đó, chúng ta tập trung áp dụng các quy trình canh tác bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên, nâng cao vai trò của hợp tác xã và người nông dân trong chuỗi giá trị; đồng thời tăng cường đầu tư, thúc đẩy liên kết thị trường với doanh nghiệp, huy động các nguồn lực để duy trì sản xuất, thực hiện chuyển đổi xanh và đặc biệt là giảm phát thải.
Ban tổ chức hội nghị đã cập nhật tiến độ, định hướng và nhu cầu nguồn lực của Đề án trong giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời, trao đổi về các vấn đề then chốt như đổi mới kỹ thuật và công nghệ, liên kết chuỗi và xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường, tài chính xanh, năng lực cộng đồng và vai trò của phụ nữ, thanh niên trong đổi mới sáng tạo nông nghiệp.
Tại hội nghị, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức nông dân, viện nghiên cứu… đã chia sẻ kinh nghiệm, nêu kiến nghị và xác định những cơ hội hợp tác. Các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu gắn đổi mới kỹ thuật với thị trường; kết nối sản xuất với thu mua, chế biến và tiêu thụ; tăng cường năng lực hợp tác xã; thúc đẩy sự tham gia của khu vực tư nhân; bảo đảm người nông dân được chia sẻ lợi ích, không phải đơn độc gánh chịu chi phí chuyển đổi và rủi ro thị trường.
Về định hướng trong thời gian tới, đại biểu đề xuất các cơ quan quản lý nhà nước chuyên trách tiếp tục rà soát nhiệm vụ, nhu cầu phối hợp liên ngành, hỗ trợ kỹ thuật và đầu tư. Các địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long cụ thể hóa kế hoạch phù hợp với điều kiện sinh thái và năng lực thực hiện. Trong khi đó, các đối tác phát triển cần xác định rõ nội dung hỗ trợ, địa bàn, nguồn lực và kết quả dự kiến. Doanh nghiệp, ngân hàng, hợp tác xã và các chủ thể chuỗi giá trị thúc đẩy liên kết sản xuất – tiêu thụ, đầu tư dài hạn. Các viện nghiên cứu, trường đại học cùng tổ chức khoa học tập trung vào giải pháp có thể áp dụng trong thực tiễn và chuyển giao công nghệ…
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh: Việt Nam, với vai trò là quốc gia sản xuất và xuất khẩu nông sản quan trọng cần tiếp tục đổi mới cách thức tổ chức sản xuất và phát triển thị trường để nâng cao sức cạnh tranh dài hạn của nông sản Việt.
Thứ trưởng cho rằng, tương lai ngành lúa gạo Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào sản lượng mà còn vào cách chúng ta tổ chức sản xuất, phát triển thị trường và chia sẻ trách nhiệm với môi trường, sinh kế của người nông dân. Với sự đồng hành của các đối tác trong nước và quốc tế, Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 sẽ góp phần chuyển đổi ngành lúa gạo theo hướng chất lượng cao, phát thải thấp và tăng trưởng xanh.