Tại diễn đàn, đại diện các ban, bộ, ngành đã chia sẻ những định hướng lớn về thể chế và chính sách nhằm hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0, lộ trình Net Zero của Việt Nam.
Đại diện Cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế (IRENA) chia sẻ những xu hướng mới của chuyển dịch năng lượng toàn cầu, đồng thời khẳng định cam kết tiếp tục đồng hành, thúc đẩy hợp tác và đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Trong khi đó, đại diện các doanh nghiệp tiêu biểu và tổ chức tài chính chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong xây dựng chiến lược phát triển xanh, huy động tài chính bền vững, phát triển chuỗi giá trị phát thải thấp và ứng dụng các mô hình quản trị ESG (môi trường, xã hội, quản trị), góp phần mở rộng cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam với các nhà đầu tư quốc tế.
Diễn đàn Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam 2026
Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao chủ đề của diễn đàn. Theo Phó Thủ tướng, chủ đề của diễn đàn không chỉ giới hạn trong ngành năng lượng hay môi trường mà chính là vấn đề lựa chọn chiến lược phát triển của quốc gia. Đó là mục tiêu tăng trưởng nhanh hơn nhưng phải xanh hơn, hội nhập sâu hơn nhưng phải bền vững hơn, thu hút đầu tư mạnh mẽ hơn gắn liền với chất lượng cao hơn và khẳng định vị thế quốc gia đồng thời thực hiện đầy đủ trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh chuyển dịch năng lượng là trọng tâm, là động lực chính của lộ trình Net Zero. Cần thực hiện chuyển dịch năng lượng theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hiệu quả và bền vững. Chính phủ sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách để phát triển hệ thống năng lượng đồng bộ, đa dạng hóa nguồn cung, thúc đẩy năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Chúng ta sẽ tập trung đầu tư hạ tầng truyền tải, lưu trữ, điều độ điện và phát triển thị trường điện cạnh tranh, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ.
Quá trình chuyển dịch phải đảm bảo đồng thời ba yêu cầu: đủ năng lượng cho tăng trưởng, giảm phát thải theo cam kết và bảo đảm chuyển đổi công bằng cho người lao động, doanh nghiệp và địa phương.
Bên cạnh đó, kiên định nguyên tắc không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng. Việt Nam sẽ thực hiện đồng bộ, quyết liệt công tác bảo vệ môi trường, xử lý hiệu quả các nguồn ô nhiễm và phục hồi hệ sinh thái tự nhiên. Thúc đẩy mạnh mẽ mô hình kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh trong sản xuất và tiêu dùng nhằm hình thành nền kinh tế phát thải thấp. Giảm phát thải nhà kính phải được thực hiện hài hòa gắn liền với mục tiêu đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao vị thế, tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị theo tiêu chuẩn ESG của hàng hóa Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Xây dựng tài chính xanh và thị trường carbon sẽ trở thành trụ cột cốt lõi. Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, lồng ghép tiêu chí môi trường vào quản lý ngân sách, phát triển thị trường vốn xanh bao gồm trái phiếu xanh, tín dụng xanh và áp dụng các chính sách thuế ưu đãi cho dự án xanh. Đồng thời sẽ tăng cường hợp tác huy động nguồn vốn ưu đãi và công nghệ tiên tiến từ các định chế tài chính quốc tế. Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ tiếp tục vận hành và hoàn thiện sàn giao dịch carbon trong nước nhằm tạo cơ chế định giá carbon minh bạch, hiệu quả.
Thủ tướng cũng yêu cầu phát huy vai trò then chốt của cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương. Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế chính là động lực quyết định sự thành bại của hành trình Net Zero. Các doanh nghiệp cần tiên phong xây dựng lộ trình giảm phát thải, tích hợp tiêu chí ESG vào chiến lược dài hạn và đầu tư vào công nghệ sạch. Với các địa phương, đặc biệt là những nơi có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo cần chủ động quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư, cắt giảm thủ tục hành chính để tạo điều kiện tối đa cho các dự án xanh.
Thực hiện chuyển dịch năng lượng theo lộ trình phù hợp, bảo đảm hiệu quả và bền vững
Với tinh thần chuyển từ cam kết sang hành động, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các Bộ, cơ quan tập trung triển khai ngay một số nhiệm vụ trọng tâm.
Cụ thể, Bộ Công Thương tập trung tham mưu các giải pháp tối ưu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đẩy mạnh phát triển nguồn năng lượng sạch, khẩn trương hiện đại hóa hệ thống truyền tải, phân phối, lưu trữ và điều độ điện năng, đáp ứng nhu cầu phát triển.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện hệ thống kiểm kê khí nhà kính quốc gia, nâng cao hiệu quả quản lý phát thải, thúc đẩy phát triển thị trường carbon, bảo vệ hệ sinh thái và nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu.
Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thúc đẩy triển khai nhanh các công cụ tài chính xanh, tín dụng xanh, trái phiếu xanh, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro và tài chính hỗn hợp nhằm khơi thông, huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội cho chuyển đổi xanh.
Các địa phương chủ động rà soát, cập nhật quy hoạch, chuẩn bị sẵn sàng danh mục các dự án xanh, quyết liệt cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ triệt để vướng mắc về thủ tục để hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các dự án năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.
Cộng đồng doanh nghiệp cần xác định chuyển đổi xanh, quản trị ESG là chiến lược sống còn và là cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời cần chủ động rà soát công nghệ, thực hiện kiểm kê phát thải, minh bạch hóa dữ liệu môi trường và chủ động tham gia thị trường carbon.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phát huy mạnh mẽ vai trò cầu nối giữa Chính phủ và doanh nghiệp, thường xuyên tổng hợp, phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp để kiến nghị các bộ, ngành, Chính phủ xem xét giải quyết; chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xây dựng những chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh theo ngành và chuỗi cung ứng, trong đó đặc biệt lưu ý hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Phó Thủ tướng đề nghị Cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế, các tổ chức bảo vệ môi trường và phát triển bền vững quốc tế, các quốc gia phát triển có nhiều chương trình thiết thực hơn hỗ trợ cho Việt Nam, cho các doanh nghiệp để thực hiện được mục tiêu giảm khí phát thải theo lộ trình đặt ra.