Hội thảo là hoạt động trong khuôn khổ Chương trình Đổi mới sáng tạo mảng nhựa toàn cầu (GPIP) giai đoạn II của UNDP tại Việt Nam nhằm đánh giá cơ sở hiện trạng ô nhiễm chất thải nhựa trong ngành du lịch Việt Nam.
Phát biểu tại hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết, trong 2 năm vừa qua, du lịch Việt Nam đã phục hồi, phát triển ngoạn mục với lượng khách quốc tế và nội địa năm 2025 đạt đỉnh cao nhất từ khi thành lập ngành đến nay, trở thành điểm sáng về tăng trưởng du lịch trong khu vực và trên thế giới.
Dù vậy, ngành du lịch Việt Nam cũng đối mặt với những thách thức không nhỏ, trong đó rác thải nhựa, đặc biệt là những đồ nhựa dùng một lần đang trở thành vấn đề đáng lo ngại tại nhiều điểm đến và cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch. Ô nhiễm rác thải nhựa không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường sinh thái, đa dạng sinh học mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng điểm đến, trải nghiệm của du khách và năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong dài hạn. Giảm thiểu rác thải nhựa không còn là lựa chọn mà là yêu cầu tất yếu trong tiến trình phát triển du lịch bền vững, xanh và có trách nhiệm.
Giảm thiểu rác thải nhựa không còn là lựa chọn mà là yêu cầu tất yếu trong tiến trình phát triển du lịch bền vững, xanh và có trách nhiệm
Theo ông Hà Văn Siêu, thời gian qua, Chính phủ Việt Nam đã đưa vấn đề giảm thiểu rác thải nhựa vào các định hướng chiến lược và kế hoạch hành động của quốc gia, kết hợp giữa quản lý bền vững, chiến lược thích ứng khí hậu và hỗ trợ chính sách đồng bộ. Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh, tập trung vào việc xanh hóa nền kinh tế, phát triển năng lượng tái tạo, áp dụng kinh tế tuần hoàn và huy động tài chính xanh để đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã triển khai cách tiếp cận đa chiều, tích hợp tiêu chí bền vững vào quản lý vận hành du lịch; phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương, đối tác quốc tế thúc đẩy các chính sách về du lịch xanh, du lịch bền vững; khuyến khích các mô hình kinh doanh du lịch thân thiện với môi trường, từng bước giảm thiểu nhựa dùng một lần trong các cơ sở lưu trú du lịch, khu điểm du lịch và chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch.
Ông Hà Văn Siêu khẳng định, với sự đồng hành của UNDP, các tổ chức quốc tế, các Bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, du lịch Việt Nam sẽ đẩy mạnh nỗ lực trong công tác giảm thiểu rác thải nhựa, nâng cao chất lượng điểm đến, đóng góp tích cực vào việc hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững và cam kết môi trường của quốc gia. Việt Nam sẽ là một điểm đến thực sự xanh - sạch - đẹp trên thế giới, tạo ra những trải nghiệm đặc biệt cho khách du lịch bốn phương.
Theo một nghiên cứu của UNDP, du lịch đang tăng trưởng mạnh, kéo theo áp lực môi trường, đặc biệt là chất thải nhựa dùng một lần; sản phẩm, bao bì nhựa đang trở thành rủi ro trực tiếp cho hình ảnh, sức cạnh tranh và sinh kế du lịch. Tại Việt Nam, mỗi ngày có khoảng 70.000 tấn rác thải sinh hoạt thải ra môi trường; lượng tiêu thụ nhựa bình quân của một người là 81kg/năm.
Theo UNDP, nếu không có những biện pháp quản lý môi trường hiệu quả, đặc biệt là kiểm soát ô nhiễm nhựa, những giá trị cốt lõi làm nên sức hấp dẫn của du lịch sẽ bị suy thoái.
Một thách thức khác là doanh nghiệp dù đã có nhận thức nhưng chưa đưa ra hành động cụ thể. UNDP cho biết, dù 95 - 100% doanh nghiệp nhận thức được tác hại của rác nhựa nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn đang cung cấp nhựa dùng một lần. Hiện đang thiếu nhà cung cấp sản phẩm xanh ổn định và giá cả phải chăng.
Mặt khác, theo UNDP, khách du lịch dù sẵn sàng nhưng thụ động. 72% khách tại Ninh Bình sử dụng nhiều hơn 3 chai nhựa/ngày; khách quốc tế tiêu thụ chai nhựa nhiều hơn khách nội địa (do lo ngại an toàn nước uống). 71% du khách chỉ chấp nhận trả thêm dưới 10% chi phí chuyến đi cho các hoạt động bảo vệ môi trường; du khách cũng sẽ không tự thay đổi nếu không có hạ tầng hỗ trợ cũng như các lựa chọn “mặc định xanh” từ phía doanh nghiệp.
Tại hội thảo, nhiều đơn vị đã đưa ra những mô hình cụ thể áp dụng trong thực tế góp phần thiết thực trong việc khai thác hoạt động mô hình kinh tế, giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đề xuất những khuyến nghị nhằm tìm kiếm, thực hành mô hình quản lý chất thải hiệu quả ở các khu vực tập trung du lịch.
Lãnh đạo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, Cục sẽ tổng hợp, tiếp thu các kết quả nghiên cứu, ý kiến tham vấn và khuyến nghị được đưa ra tại hội thảo, làm cơ sở cho việc hoàn thiện chính sách, định hướng phát triển sản phẩm, cũng như tăng cường phối hợp liên ngành nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh trong ngành du lịch. Đây là chiến lược mang lại lợi ích kép: vừa bảo vệ cộng đồng vừa nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch vừa giữ vững giá trị thương hiệu du lịch Việt Nam.