Theo Ban Quản lý đường sắt đô thị TPHCM, metro số 2 được định vị là trục xuyên tâm quan trọng, kết nối trung tâm thành phố với hướng Tây Bắc. Tuyến đi qua các trục đường có lưu lượng lớn như Cách mạng Tháng Tám và Trường Chinh, được kỳ vọng góp phần giảm áp lực lên hạ tầng đường bộ, tăng tỷ lệ người dân sử dụng giao thông công cộng.
Dự án giai đoạn 1 có tổng chiều dài khoảng 11,3km, trong đó đoạn ngầm dài 9,3km và đoạn trên cao dài 2km; gồm 10 ga ngầm, 1 ga trên cao và 1 khu depot. Điểm đầu tuyến là ga trung tâm Bến Thành – nơi hội tụ kết nối của mạng lưới đường sắt đô thị; điểm cuối giai đoạn này là ga Tân Bình.
Dự án trước đây sử dụng nguồn vốn vay ODA của các tổ chức quốc tế kết hợp vốn đối ứng ngân sách thành phố; công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật đã hoàn thành. Trong quá trình triển khai, TPHCM quyết định chuyển sang sử dụng nguồn vốn đầu tư công nhằm rút ngắn quy trình và tăng tính chủ động trong lựa chọn nhà thầu, công nghệ và phương thức triển khai.
Các đại biểu bấm nút khởi công dự án tuyến metro số 2
Về công nghệ, chủ đầu tư cho biết tuyến metro số 2 được định hướng áp dụng tiêu chuẩn châu Âu và tuân thủ đầy đủ quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành của Việt Nam. Tuyến sử dụng phương thức cấp điện trên cao với điện áp 1.500V một chiều; tích hợp hệ thống thu hồi năng lượng tái sinh từ phanh tàu nhằm tiết kiệm năng lượng. Hệ thống vé tự động (AFC) được nâng cấp theo hướng liên thông toàn mạng lưới, tạo thuận lợi cho hành khách.
Đáng chú ý, dự án đặt mục tiêu nâng cấp mức tự động hóa vận hành lên GoA4 – mức cao nhất hiện nay trong vận hành đường sắt đô thị, cho phép tàu vận hành hoàn toàn tự động. Trong các tình huống khẩn cấp hoặc yêu cầu vận hành đặc biệt, trung tâm điều khiển (OCC) có thể can thiệp từ xa để bảo đảm an toàn, duy trì hoạt động ổn định.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho biết: TPHCM là đô thị đặc biệt, đầu tàu kinh tế của cả nước, với quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa cao và nhu cầu đi lại ngày càng gia tăng. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp bách phải phát triển mạnh mẽ hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, trong đó, mục tiêu là xây dựng và phát triển mạng lưới đường sắt đô thị hiện đại, đồng bộ, giữ vai trò trụ cột trong hệ thống vận tải hành khách công cộng của thành phố.
Việc khởi công tuyến metro số 2 trong giai đoạn này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi: công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành; nguồn vốn dự án đã được chuyển sang sử dụng ngân sách thành phố và đã cân đối đủ vốn trung hạn 2026 - 2030. Đồng thời, dự án được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù đặc biệt, tháo gỡ những vướng mắc kéo dài trong thời gian qua về thủ tục đầu tư, nguồn vốn, tiêu chuẩn thiết kế, lựa chọn nhà thầu… tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ triển khai.
Lãnh đạo UBND TPHCM đề nghị Ban Quản lý đường sắt đô thị, các đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, nhà thầu thi công triển khai dự án với sự tập trung và trách nhiệm cao nhất, đảm bảo chất lượng, tiến độ, tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn kỹ thuật, các quy định về đầu tư xây dựng.
Đặc biệt, chú trọng công tác bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn lao động, an toàn giao thông và an sinh xã hội cho người dân trong khu vực triển khai dự án. Đồng thời, tuyệt đối không được để xảy ra tình trạng chậm tiến độ, có biện pháp khắc phục ngay khi có vướng mắc. Đảm bảo sử dụng nguồn vốn tiết kiệm, minh bạch, hiệu quả nhất.