Đề xuất này được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa quy định tại Luật Phát triển đô thị, đồng thời kế thừa các quy định của Chính phủ về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn (DPPA); đồng thời quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới.
Cơ chế DPPA được Chính phủ đặt nền tảng từ Nghị định số 57/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025, cho phép các doanh nghiệp lớn ký kết hợp đồng trực tiếp với các nhà sản xuất điện năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, quá trình triển khai tại TPHCM cho thấy phạm vi đối tượng tham gia theo quy định hiện hành vẫn còn gặp nhiều vướng mắc, bất cập. Theo quy định tại Nghị định số 57/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 243/2026/NĐ-CP, cơ chế mua bán điện trực tiếp hiện áp dụng giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn.
Do vậy, đối với bên mua điện, ngoài khách hàng sử dụng điện lớn theo quy định tại Thông tư số 29/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương, dự thảo Nghị quyết của HĐND TPHCM mở rộng đối tượng áp dụng đối với khách hàng sử dụng điện tại khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
Ảnh minh họa
Theo cơ quan soạn thảo, quy định này xuất phát từ thực tiễn TPHCM là trung tâm công nghiệp, thương mại, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của cả nước, nơi tập trung nhiều khu chức năng có nhu cầu sử dụng điện lớn, ổn định và có yêu cầu cao về sử dụng điện sạch để đáp ứng tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng toàn cầu cũng như các cam kết phát triển bền vững.
Dự thảo Nghị quyết mở rộng đối tượng tham gia bao gồm đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và đơn vị phát điện từ nhà máy nhiệt điện sử dụng nhiên liệu là khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG). Việc bổ sung các đơn vị phát điện từ nhà máy nhiệt điện sử dụng nhiên liệu là LNG bên cạnh nguồn điện năng lượng tái tạo nhằm đa dạng hóa nguồn cung điện sạch, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu đảm bảo an ninh năng lượng và chuyển dịch sang các nguồn năng lượng phát thải thấp.
Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết quy định các chủ thể có trách nhiệm thực hiện, hỗ trợ, vận hành hoặc phối hợp gồm: đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện, đơn vị truyền tải điện, tổng công ty điện lực, công ty điện lực cùng các đơn vị bán lẻ điện khác và Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Việc mở rộng các đối tượng áp dụng nêu trên nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng phát triển điện năng lượng tái tạo và điện LNG, thúc đẩy hình thành thị trường điện cạnh tranh, tăng quyền lựa chọn của khách hàng sử dụng điện, thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, hạ tầng sạc xe điện và các khu chức năng trọng điểm của TPHCM.
Quy định này cũng góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xanh, giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và đảm bảo an ninh năng lượng trên địa bàn TPHCM.
Theo dự thảo, đơn vị phát điện quy định tại Nghị quyết này được áp dụng cơ chế và nguyên tắc mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện kết nối riêng như đơn vị phát điện năng lượng tái tạo; đồng thời phải tuân thủ các yêu cầu chung, thực hiện trách nhiệm, trình tự tham gia mua bán điện trực tiếp, chế độ báo cáo như đơn vị phát điện năng lượng tái tạo.
Khách hàng sử dụng điện cũng được áp dụng cơ chế và nguyên tắc mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện kết nối riêng như khách hàng sử dụng điện lớn; đồng thời phải thực hiện trách nhiệm, trình tự tham gia mua bán điện trực tiếp, chế độ báo cáo như khách hàng sử dụng điện lớn.
Đồng thời, việc mở rộng này không làm thay đổi các chính sách cơ bản của Nhà nước về điện lực, không sửa đổi điều kiện tham gia thị trường điện, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể cũng như cơ chế quản lý nhà nước đã được quy định trong Luật Điện lực và các Nghị định của Chính phủ.
Bên cạnh đó, mở rộng thị trường tiêu thụ điện cho các dự án điện năng lượng tái tạo và đơn vị phát điện từ nhà máy nhiệt điện sử dụng nhiên liệu là LNG, khuyến khích đầu tư phát triển các nguồn điện phát thải thấp, góp phần đa dạng hóa nguồn cung điện, từng bước hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Theo cơ quan soạn thảo, việc quy định các chủ thể có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ những quy định hiện hành của Chính phủ góp phần giảm thiểu rủi ro pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện, đảm bảo sự đồng bộ giữa Nghị quyết của HĐND TPHCM với quy định của Luật Điện lực và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật.