Trong đó, 88 tiêu chuẩn và 6 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia sẽ được Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam phối hợp xây dựng, ban hành từ nay đến năm 2030. Các quy chuẩn, tiêu chuẩn sẽ dựa trên thông lệ quốc tế từ các cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) và Ủy ban Kỹ thuật điện quốc tế (IEC).
Danh mục sẽ được rà soát định kỳ 12 tháng hoặc điều chỉnh khi cần thiết, nhằm phù hợp với tiến độ dự án và yêu cầu quản lý thực tế.
Việc xây dựng 88 tiêu chuẩn phục vụ dự án điện hạt nhân được chia thành 4 giai đoạn. Năm 2026 - 2027, Bộ Khoa học và Công nghệ đặt mục tiêu xây dựng và ban hành 38 tiêu chuẩn về hệ thống đo lường và điều khiển, an toàn bức xạ, an toàn tới hạn hạt nhân, chất lượng nước, đo hoạt độ phóng xạ trong môi trường.
Ảnh minh họa
Giai đoạn 2027 - 2028 tập trung vào những yêu cầu khi thiết kế và thẩm định nhà máy điện hạt nhân. Trong đó có phân tích an toàn tất định, đánh giá an toàn xác suất, phân loại an toàn các hệ thống, cấu trúc, bộ phận của nhà máy, thiết kế chống động đất.
Đến giai đoạn 2028 - 2029, các tiêu chuẩn đi sâu vào phần cứng và phần mềm của hệ thống điều khiển, hệ thống đo quan trọng về an toàn, hệ thống điện.
Cuối cùng, nhóm tiêu chuẩn dự kiến công bố năm 2029 - 2030 bao gồm vận hành thử, tuyển dụng và đánh giá năng lực nhân sự, quản lý sự cố, bảo trì, xử lý nhiên liệu, đánh giá an toàn định kỳ và quản lý lão hóa hệ thống thiết bị.
Ngoài điện hạt nhân, kế hoạch cũng đặt mục tiêu xây dựng quy chuẩn cho các ứng dụng năng lượng nguyên tử. Từ nay đến 2028, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ ban hành 3 quy chuẩn dựa trên sửa đổi các quy chuẩn hiện hành về an toàn bức xạ, máy gia tốc tuyến tính dùng trong xạ trị, thiết bị X-quang chẩn đoán dùng trong y tế.
3 quy chuẩn dự kiến ban hành mới trong giai đoạn 2028 - 2030 bao gồm quan trắc môi trường và giới hạn xả thải phóng xạ, đánh giá tác động phóng xạ của các cơ sở và công việc bức xạ, bảo đảm an toàn trong chiếu xạ hiện hữu.
Việc hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam khởi động lại chương trình điện hạt nhân với hai nhà máy Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, dự kiến đi vào hoạt động 2030 - 2035 với tổng công suất 4.000 - 6.400 MW.