Việt Nam và Canada đẩy mạnh hợp tác về an ninh năng lượng
Theo Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Canada, lãnh đạo hai nước khẳng định an ninh năng lượng là nền tảng quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghiệp và thịnh vượng lâu dài.
Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định, với chi phí hợp lý và bền vững, qua đó hỗ trợ khả năng chống chịu của nền kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy các nỗ lực chuyển dịch năng lượng.
Ảnh minh họa
Lãnh đạo hai nước nhấn mạnh vai trò của Canada là đối tác năng lượng tin cậy có thế mạnh về các công nghệ năng lượng truyền thống, công nghệ năng lượng tái tạo và công nghệ năng lượng mới nổi; hoan nghênh cơ hội làm sâu sắc hợp tác song phương nhằm hỗ trợ mục tiêu an ninh năng lượng và phát triển bền vững của Việt Nam, đồng thời tạo thuận lợi cho các cơ hội tăng trưởng, đầu tư và xuất khẩu cho ngành năng lượng Canada.
Lãnh đạo hai nước hoan nghênh việc ký kết bản ghi nhớ về hợp tác năng lượng và chuyển đổi năng lượng sạch giữa Việt Nam và Canada, nhất trí mở rộng hợp tác về năng lượng truyền thống và năng lượng sạch, bao gồm khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), hydrogen, năng lượng tái tạo và các công nghệ hỗ trợ chuyển dịch năng lượng, quản lý carbon và tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế thông qua chia sẻ kinh nghiệm.
Bên cạnh đó, hai bên hoan nghênh đối thoại về tiềm năng hợp tác hạt nhân dân sự giữa các bên liên quan của Việt Nam và Canada. Hai bên cam kết nghiên cứu cơ hội hợp tác phát triển điện mặt trời và điện gió bao gồm chia sẻ chuyên môn về điện gió trên bờ và ngoài khơi.
Các nhà lãnh đạo tiếp tục hoan nghênh Canada tiếp tục hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), bao gồm thông qua các khoản tài chính ưu đãi do Ngân hàng Thế giới quản lý.
Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy triển khai dự án Thúc đẩy chuyển đổi nhanh năng lượng tái tạo tại Việt Nam (REACH) nhằm hỗ trợ lưới điện của Việt Nam tích hợp thêm nguồn điện gió và điện mặt trời.
Ngoài ra, các khoản hỗ trợ phát triển và nguồn tài chính của FinDev Canada dành cho các sáng kiến phát thải carbon thấp được ghi nhận là những đóng góp có giá trị đối với các mục tiêu phát thải ròng bằng 0 và tăng trưởng bền vững.
Tiêu chí xác định các dự án xanh trong lĩnh vực năng lượng
Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg về việc hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị do Thủ tướng Chính phủ ban hành nêu rõ, dự án xanh là dự án đáp ứng các tiêu chí sau: thuộc loại hình dự án, có mục tiêu và đồng thời đáp ứng yêu cầu quy định tại phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định này. Theo đó, phụ lục I của Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg quy định yêu cầu cụ thể đối với 10 loại hình dự án thuộc lĩnh vực năng lượng.
Quyết định mới do Thủ tướng Chính phủ ban hành đã quy định những yêu cầu cụ thể đối với 10 loại hình dự án thuộc lĩnh vực năng lượng. (Ảnh minh họa)
Thứ nhất, dự án sản xuất điện mặt trời nhằm mục tiêu ứng phó với biến đổi khí hậu phải đáp ứng đồng thời 4 yêu cầu sau:
Hiệu suất của tế bào quang điện hoặc module quang điện phải đáp ứng quy định đối với hệ thống điện mặt trời nối lưới, điện mặt trời mái nhà được hưởng cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời.
Không giới hạn hiệu suất chuyển đổi quang điện đối với các dự án điện năng lượng mặt trời tập trung.
Thiết bị được sử dụng để sản xuất điện mặt trời phải được chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định của pháp luật.
Thực hiện trách nhiệm tái chế, xử lý sản phẩm của nhà sản xuất, nhập khẩu theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Thứ hai, dự án sản xuất điện gió phải đáp ứng đồng thời 2 yêu cầu: sản xuất điện gió từ một trong các loại hình sau: điện gió ngoài khơi; điện gió trong đất liền; thiết bị được sử dụng để sản xuất điện gió phải được chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định của pháp luật.
Thứ ba, dự án sản xuất điện từ nguồn năng lượng bền vững khác phải đáp ứng đồng thời 2 yêu cầu: sản xuất điện từ một trong các nguồn năng lượng sau: địa nhiệt; sinh khối; thủy triều; sóng biển; hải lưu; chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường; nguồn năng lượng mới (hydrogen xanh, amoniac xanh); thiết bị được sử dụng để sản xuất điện từ các nguồn năng lượng phải được chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định của pháp luật.
Thứ tư, dự án sản xuất nhiệt hoặc làm mát từ các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới phải đáp ứng đồng thời 3 yêu cầu:
Sản xuất nhiệt hoặc làm mát từ một trong các nguồn năng lượng sau: mặt trời; gió; địa nhiệt; sinh khối; thủy triều; sóng biển; hải lưu; chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường; nguồn năng lượng mới (hydrogen xanh, amoniac xanh).
Môi chất lạnh sử dụng trong thiết bị làm mát có giá trị tiềm năng làm nóng lên toàn cầu (GWP), tiềm năng làm suy giảm tầng ô-dôn (ODP) tương đương hoặc thấp hơn lộ trình quản lý, loại trừ các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát của Việt Nam theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, thiết bị được sử dụng để sản xuất nhiệt hoặc làm mát phải được chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, kiểm định, hiệu chuẩn do cơ quan quản lý có chức năng cấp theo quy định của pháp luật.
Thứ năm, dự án sản xuất khí đốt từ các nguồn sinh khối phải đáp ứng đồng thời 2 yêu cầu: sản xuất khí đốt từ một trong các nguồn phụ phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp và sinh khối khác; thiết bị được sử dụng để sản xuất, chế biến khí sinh học phải được chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định của pháp luật.
Thứ sáu, dự án sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững cần đáp ứng yêu cầu: nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) phải được cấp chứng nhận quốc tế theo quy định của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).
Thứ bảy, dự án xây dựng, lắp đặt công trình điện phục vụ phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, năng lượng bền vững cần đáp ứng đồng thời 3 yêu cầu:
Xây dựng, lắp đặt công trình điện phục vụ truyền tải, giải tỏa công suất cho một trong các loại hình năng lượng sau: mặt trời; gió; địa nhiệt; sinh khối; thủy triều; sóng biển; hải lưu; chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường; nguồn năng lượng mới (hydrogen xanh, amoniac xanh).
Tỷ lệ năng lượng tái tạo được giải tỏa phù hợp với quy hoạch phát triển điện lực quốc gia.
Đồng thời, thiết bị được sử dụng để xây dựng hệ thống đường dây, trạm biến áp để truyền tải, giải tỏa công suất năng lượng tái tạo phải được chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định của pháp luật.
Thứ tám, dự án xây dựng, sửa chữa, nâng cấp hệ thống phân phối điện tiết kiệm, hiệu quả năng lượng nhằm mục tiêu sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên cần đáp ứng đồng thời 2 yêu cầu:
Sử dụng các công nghệ, trang thiết bị tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường và đáp ứng một trong các yêu cầu sau: được cấp nhãn năng lượng theo quy định về danh mục phương tiện, thiết bị phải dán nhãn năng lượng, áp dụng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu và lộ trình thực hiện; được chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam hoặc được tổ chức quốc tế, quốc gia chứng nhận nhãn sinh thái (đã được cơ quan có thẩm quyền ký thỏa thuận công nhận lẫn nhau).
Ứng dụng lưới điện thông minh phù hợp với định hướng phát triển lưới điện thông minh tại Việt Nam.
Thứ chín, dự án sản xuất pin và ắc quy công nghệ cao, thân thiện với môi trường nhằm mục tiêu cải thiện chất lượng môi trường phải đáp ứng đồng thời 3 yêu cầu: được chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam hoặc được tổ chức quốc tế, quốc gia chứng nhận nhãn sinh thái (đã được cơ quan có thẩm quyền ký thỏa thuận công nhận lẫn nhau); sử dụng nguyên liệu, vật liệu có nguồn gốc tái chế theo quy định để phục vụ sản xuất; thực hiện trách nhiệm tái chế, xử lý sản phẩm của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Thứ mười, dự án lắp đặt hệ thống lưu trữ điện từ năng lượng tái tạo phải đáp ứng đồng thời 3 yêu cầu:
Hệ thống lưu trữ điện, hệ thống trạm sạc điện được lắp đặt để tải, sử dụng cho một trong các nguồn điện sau: mặt trời; gió; địa nhiệt; sinh khối; thủy triều; sóng biển; hải lưu; chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường; nguồn năng lượng mới (hydrogen xanh, amoniac xanh).
Thực hiện trách nhiệm tái chế, xử lý sản phẩm của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Thiết bị được sử dụng để lắp đặt, vận hành hệ thống lưu trữ điện từ năng lượng tái tạo phải được chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định của pháp luật.
TPHCM: Mở rộng đối tượng tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp
HĐND TPHCM thông qua Nghị quyết quy định mở rộng đối tượng, điều kiện tham gia và cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện với khách hàng sử dụng điện trong phạm vi quản lý của thành phố; trách nhiệm của đối tượng tham gia mua bán điện trực tiếp quy định tại khoản 1 điều 25 Luật Phát triển đô thị.
Nghị quyết HĐND TPHCM bổ sung thêm đối tượng được tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (đơn vị phát điện từ nhà máy nhiệt điện sử dụng LNG và khách hàng sử dụng điện tại khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao), trên cơ sở áp dụng nguyên tắc, điều kiện, trình tự, trách nhiệm và chế độ báo cáo đã được quy định tại Nghị định số 57/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 243/2026/NĐ-CP) đối với đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, không đặt ra cơ chế, nguyên tắc mới.
TPHCM bổ sung thêm đối tượng được tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp là đơn vị phát điện từ nhà máy nhiệt điện sử dụng LNG và khách hàng sử dụng điện tại khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao
Về đối tượng áp dụng, Nghị quyết tiếp thu ý kiến của các đơn vị, tập trung xác định đối tượng mở rộng là đơn vị phát điện và khách hàng sử dụng điện; đối với các đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện, đơn vị truyền tải điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, tổng công ty điện lực, công ty điện lực và các đơn vị bán lẻ điện khác đã được quy định cụ thể trong các quy định về cơ chế mua bán điện trực tiếp. Tuy nhiên, đây là các đơn vị sẽ phối hợp với các đối tượng được mở rộng trong Nghị quyết để triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp.
Nghị quyết đề xuất mở rộng đối tượng đơn vị phát điện đối với đơn vị phát điện từ nhà máy nhiệt điện sử dụng nhiên liệu là khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) nhằm tạo thị trường mua bán điện cho các dự án điện LNG, các dự án điện LNG này đã được bổ sung vào quy hoạch phát triển điện lực quốc gia đang trong quá trình kêu gọi đầu tư.
Việc mở rộng đối tượng đơn vị phát điện đối với đơn vị phát điện từ nhà máy nhiệt điện sử dụng nhiên liệu là LNG tạo cơ chế để thu hút nhà đầu tư các dự án điện LNG.
Việc thông qua Nghị quyết nhằm góp phần thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, mở rộng thị trường điện cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu sử dụng điện xanh của doanh nghiệp, huy động nguồn lực xã hội và thực hiện các mục tiêu về an ninh năng lượng và chuyển đổi xanh; chủ động triển khai thực hiện mục tiêu, định hướng về bảo đảm an ninh năng lượng tại Nghị quyết số 70-NQ/TW; Nghị quyết số 328/NQ-CP; Chương trình hành động số 10-CTrHĐ/TU của Thành ủy TPHCM.
Đồng thời, thực hiện đúng quy định của pháp luật về phát triển hạ tầng năng lượng và công nghiệp năng lượng gắn với an ninh năng lượng quốc gia, triển khai kịp thời, đồng bộ các quy định, góp phần thúc đẩy phát triển năng lượng, phát triển kinh tế trong bối cảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.