Ngày 6/11, tại Hà Nội, Bộ Xây dựng tổ chức Diễn đàn phát triển bền vững đô thị Việt Nam 2026 với chủ đề “Mô hình phát triển đô thị đóng góp cho tăng trưởng quốc gia”. Diễn đàn được tổ chức nhằm tạo ra cơ hội chia sẻ, trao đổi và xác định tầm nhìn, chiến lược dài hạn cho phát triển bền vững đô thị Việt Nam.
Phát biểu tại phiên toàn thể của diễn đàn, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Ngọc Tuấn nhấn mạnh, phát triển bền vững đô thị Việt Nam trong thời kỳ mới đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Yêu cầu tăng trưởng cao, bền vững đòi hỏi đô thị phải thực sự trở thành động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Tiến trình đổi mới mô hình phát triển đất nước đòi hỏi hình thành các mô hình đô thị hiện đại, có năng suất cao và khả năng cạnh tranh quốc tế, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu, thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn. Hệ thống đô thị vì thế cần đổi mới cách thức tổ chức không gian kinh tế, phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư và quản trị phát triển.
Bên cạnh đó, chủ trương phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh đặt ra nhiệm vụ chiến lược đối với hệ thống đô thị ven biển. Việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cùng với biến đổi khí hậu và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ quy hoạch và quản trị đô thị.
Yêu cầu tăng trưởng cao, bền vững đòi hỏi đô thị phải thực sự trở thành động lực tăng trưởng của nền kinh tế
Ông Nguyễn Ngọc Tuấn đánh giá cao ý nghĩa của Diễn đàn phát triển bền vững đô thị năm 2026; đề nghị các đại biểu tập trung nghiên cứu, trao đổi, thảo luận sâu một số nội dung trọng tâm như: làm rõ vai trò của hệ thống đô thị trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và đổi mới mô hình phát triển quốc gia; trao đổi, thảo luận các mô hình phát triển đô thị mới, nâng cao chất lượng quy hoạch và hiệu quả tổ chức không gian phát triển; tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, thúc đẩy phát triển đô thị xanh và bền vững; đẩy mạnh phát triển đô thị thông minh, đổi mới quản trị dựa trên dữ liệu và ứng dụng các công nghệ tiên tiến; hoàn thiện thể chế, cơ chế huy động nguồn lực và nâng cao năng lực quản trị phát triển đô thị; đổi mới phương thức đánh giá chất lượng đô thị hóa và đóng góp của đô thị đối với phát triển quốc gia.
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho rằng, trong bối cảnh chúng ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những thay đổi sâu sắc về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, cùng những thách thức ngày càng lớn, đô thị không còn chỉ là nơi tập trung dân cư, các hoạt động sản xuất, kinh doanh và công trình hạ tầng mà ngày càng trở thành trung tâm của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nơi hình thành các ngành kinh tế mới và những động lực tăng trưởng mới. Đáng chú ý là cách tiếp cận khai thác tổng hợp không gian đô thị, không chỉ trên mặt đất mà cả không gian ngầm và từng bước nghiên cứu, phát triển các hoạt động kinh tế trong không gian tầm thấp. Cùng với đó, việc ứng dụng hệ thống thông tin địa lý, mô hình thông tin đô thị, bản sao số và trí tuệ nhân tạo đang mở ra khả năng quản lý, điều hành đô thị theo thời gian thực.
Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn cho biết, tại Việt Nam, sau gần 40 năm đổi mới, đô thị hóa đã đạt được những thành tựu quan trọng, đóng góp tích cực vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tỷ lệ đô thị hóa đến tháng 8 năm 2026 ước đạt 53,3%. Hệ thống đô thị từng bước được mở rộng, hạ tầng được đầu tư, chất lượng dịch vụ và điều kiện sống của người dân không ngừng được cải thiện. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng, bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình phát triển đô thị ở nước ta vẫn còn không ít hạn chế.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh, vấn đề đặt ra không chỉ là chúng ta cần phát triển thêm bao nhiêu đô thị, mở rộng bao nhiêu không gian hay đầu tư thêm bao nhiêu công trình mà quan trọng hơn là mỗi đô thị sẽ tạo ra những giá trị mới gì, đóng góp như thế nào vào năng suất, chất lượng tăng trưởng, sức cạnh tranh của nền kinh tế và chất lượng sống của người dân.
Về nguồn lực, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đề nghị, đa dạng hóa nguồn vốn, phát huy hợp tác công tư, tài chính xanh và cơ chế khai thác giá trị gia tăng từ đất đai, hạ tầng. Các dự án phải được xem xét cả hiệu quả kinh tế - xã hội, chi phí vận hành và khả năng duy trì lâu dài, tránh đầu tư dàn trải.
Tại 3 hội thảo chuyên đề trong khuôn khổ Diễn đàn phát triển bền vững đô thị Việt Nam năm 2026, các đại biểu, diễn giả đã tập trung trao đổi, làm rõ những vấn đề đặt ra trong quy hoạch, nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và quản trị đô thị dựa trên dữ liệu, qua đó đề xuất giải pháp đổi mới mô hình phát triển đô thị, đóng góp thiết thực vào tăng trưởng quốc gia.