Năng lượng tái tạo

Đẩy mạnh tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà

Thứ sáu, 15/5/2026 | 10:01 GMT+7
Bộ Công Thương vừa ban hành Kế hoạch hành động thực hiện chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà.

Ngày 14/5, Bộ Công Thương có Quyết định số 1126/QĐ-BCT ban hành Kế hoạch hành động của Bộ thực hiện chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà.

Theo kế hoạch được ban hành, Bộ Công Thương đặt mục tiêu phấn đấu tiết kiệm điện tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026; trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4, 5, 6, 7), thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ.

Triển khai đồng bộ các chương trình quản lý nhu cầu điện, dịch chuyển phụ tải và điều chỉnh phụ tải (DSM/DR); phấn đấu tiết giảm tối thiểu 3.000MW công suất phụ tải vào các khung giờ cao điểm của hệ thống điện khi có nguy cơ mất cân đối cung - cầu.

Đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu thụ, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.

Đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu thụ, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình

Phấn đấu hàng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ (ĐMTMN); hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt ĐMTMN trong kế hoạch phát triển ĐMTMN giai đoạn 2026 - 2030 của các tỉnh/thành phố. Các địa phương chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch phát triển ĐMTMN phù hợp với điều kiện thực tế.

Huy động tối đa các nguồn điện tại chỗ, nguồn điện dự phòng của các cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh khi hệ thống điện có nguy cơ thiếu hụt công suất; tăng cường sử dụng năng lượng tại chỗ nhằm giảm áp lực cung ứng điện từ hệ thống quốc gia.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam giảm tổn thất điện năng trên toàn hệ thống điện dưới 6%.

Kế hoạch của Bộ Công Thương đặt ra các yêu cầu cụ thể đối với từng nhóm đối tượng tiêu thụ điện. Theo đó, cơ quan, công sở cần thực hiện nghiêm các giải pháp sử dụng điện trong giờ cao điểm; ban hành kế hoạch triển khai thực hiện tiết kiệm điện, mục tiêu tiết kiệm điện theo quý tại cơ quan công sở. Các đơn vị có trách nhiệm rà soát, thay thế thiết bị hiệu suất thấp, ưu tiên mua sắm thiết bị dán nhãn năng lượng cao…

Đối với chiếu sáng công cộng và quảng cáo: xây dựng và triển khai kế hoạch tiết kiệm tối thiểu 30% tổng điện năng tiêu thụ. Các hệ thống chiếu sáng quảng cáo, trang trí ngoài trời được yêu cầu tắt hoặc giảm ít nhất 50% công suất vào khung giờ cao điểm buổi tối theo yêu cầu của đơn vị điện lực.

Khuyến khích các hộ gia đình lắp đặt và sử dụng hệ thống ĐMTMN kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng để chủ động một phần nguồn cung cho gia đình và tiết kiệm chi phí tiền điện; lắp đặt hệ thống đun nước nóng bằng năng lượng mặt trời và các giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo phù hợp.

Về thực hiện tiết kiệm điện tại các cơ sở kinh doanh thương mại và dịch vụ: các cơ sở phối hợp với đơn vị điện lực trong thực hiện các chương trình DSM/DR, huy động máy phát điện dự phòng khi có yêu cầu của đơn vị điện lực nhằm bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện. Ưu tiên áp dụng các giải pháp sử dụng năng lượng tại chỗ, đặc biệt là ĐMTMN và những giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo phù hợp.

Tắt các thiết bị điện không cần thiết để tiết kiệm điện

Về thực hiện tiết kiệm điện tại doanh nghiệp sản xuất: các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là doanh nghiệp thuộc danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm chủ động xây dựng, tổ chức triển khai kế hoạch sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả năm 2026 và hàng năm; lồng ghép mục tiêu tiết kiệm điện vào kế hoạch sản xuất, kinh doanh và quản lý năng lượng của doanh nghiệp.

Đẩy mạnh tham gia các chương trình quản lý nhu cầu điện, dịch chuyển phụ tải điện và điều chỉnh phụ tải điện; chủ động xây dựng phương án điều chỉnh kế hoạch sản xuất, bố trí ca kíp hợp lý nhằm hạn chế sử dụng điện vào giờ cao điểm; sẵn sàng tham gia tiết giảm phụ tải theo yêu cầu của đơn vị điện lực.

Chủ động chuẩn bị phương án bảo đảm cung cấp điện dự phòng, trong đó khuyến khích trang bị sẵn sàng nguồn điện dự phòng phù hợp như máy phát điện, lắp đặt, tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, hệ thống BESS vào hệ thống năng lượng nội bộ; ưu tiên sử dụng các thiết bị được dán nhãn năng lượng hiệu suất cao; tăng cường phối hợp chặt chẽ với đơn vị điện lực trong quá trình vận hành, đảm bảo vận hành an toàn ổn định hệ thống điện khi hệ thống có nhu cầu.

Các cơ sở sử dụng năng lượng có điện năng tiêu thụ từ 500 nghìn kWh/năm trở lên phải tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm hoặc phải tiết kiệm ít nhất 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm.

Về các nhiệm vụ và giải pháp, Bộ Công Thương sẽ chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để tham mưu, đề xuất các cơ chế thúc đẩy sử dụng điện tiết kiệm. Cụ thể, Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nghiên cứu chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà và BESS. Đề xuất cơ chế cho phép Tập đoàn Điện lực Việt Nam hạch toán chi phí thực hiện các chương trình DSM vào giá thành, đồng thời nghiên cứu hình thành Quỹ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Về quản lý nhà nước, Bộ Công Thương sẽ xây dựng hướng dẫn phương pháp đo lường, xác minh sản lượng điện tiết kiệm một cách minh bạch; đồng thời thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các dự án tiết kiệm điện…

Bộ trưởng Bộ Công Thương giao các Thứ trưởng theo lĩnh vực phụ trách bám sát những mục tiêu, yêu cầu thuộc chức năng, nhiệm vụ của Bộ Công Thương và các nhiệm vụ, giải pháp nêu tại kế hoạch hành động, thường xuyên theo dõi, chỉ đạo các đơn vị chức năng được giao phụ trách triển khai thực hiện; bám sát cơ sở, tăng cường làm việc với các Bộ, ngành, địa phương, hiệp hội doanh nghiệp và các đơn vị có liên quan để bảo đảm hoàn thành các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao cho Bộ Công Thương; chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng về kết quả thực hiện.

Lan Anh