Việt Nam hướng tới mục tiêu là trung tâm hỗ trợ cảnh báo lũ quét khu vực

Thứ ba, 23/3/2021 | 17:08 GMT+7
Có thể khẳng định khả năng dự báo khí tượng thủy văn của Việt Nam đang tiệm cận với công nghệ, trình độ của nhiều nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.

Đây là khẳng định của GS. TS. Trần Hồng Thái, Tổng cục trưởng Tổng cục Khí tượng Thủy văn (KTTV), Bộ Tài nguyên và Môi trường nhân Ngày Khí tượng thế giới (23/3).

Ông cho biết thêm, ngành KTTV nước ta luôn tham gia tích cực vào các hoạt động hợp tác đa phương với Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO); Ủy ban Bão; Tiểu ban Khí tượng – Vật lý địa cầu ASEAN (ASCMG); Trung tâm Khí hậu khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APCC)… Việc chủ động đẩy mạnh hợp tác quốc tế theo chiều sâu, tận dụng hiệu quả nguồn vốn và ưu thế công nghệ của các tổ chức đa phương này đã hỗ trợ nước ta hiện đại hóa công nghệ dự báo KTTV, cảnh báo thiên tai và công tác ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Ngoài hợp tác đa phương, Tổng cục KTTV cũng đã tích cực triển khai các hoạt động hợp tác quốc tế song phương trong lĩnh vực quan trắc, dự báo và cảnh báo KTTV. Hiện ngành KTTV đã và đang hợp tác chặt chẽ với hầu hết các đối tác có nền khoa học KTTV phát triển nhất như: Mỹ, Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh; thiết lập nhiều kênh thông tin với Nhật Bản, Hồng Kông, Trung Quốc để trao đổi thông tin, cùng đưa ra nhận định về dự báo và cảnh báo bão, mưa lớn; đồng thời hợp tác với Cơ quan Khí tượng Phần Lan, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản để đồng bộ hóa, hiện đại hóa và tăng cường năng lực quan trắc của mạng lưới radar; đẩy mạnh hợp tác quốc tế song phương với Hàn Quốc, Na Uy, Italy nhằm tiếp cận việc xây dựng và sử dụng mạng lưới quan trắc khí tượng tự động, tăng cường năng lực quan trắc và cảnh báo/dự báo tại các đài KTTV khu vực.

Việc tăng cường hợp tác quốc tế đã giúp cho Tổng cục KTTV nâng cao năng lực cán bộ, từng bước xây dựng hệ thống quan trắc, cảnh báo, dự báo, truyền tin theo chuẩn quốc tế. Tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế về lĩnh vực KTTV còn góp phần đưa các thông tin quan trắc, dự báo, cảnh báo của Việt Nam đến các quốc gia khác nhau trên thế giới, góp phần khẳng định chủ quyền trên biển và trên đất liền, nơi có những số liệu đo đạc của ngành KTTV Việt Nam vẫn duy trì hàng trăm năm nay.

Hệ thống radar thời tiết tại Quy Nhơn phục vụ quan trắc bão cho khu vực Nam Trung Bộ

Theo thông tin từ Tổng cục trưởng Trần Hồng Thái, năm 2011, WMO đã chính thức công nhận Việt Nam là một mắt xích quan trọng, một thành viên chủ động trong công tác KTTV của thế giới. Việt Nam đã trở thành Trung tâm Hỗ trợ dự báo thời tiết nguy hiểm khu vực Đông Nam Á, theo đó sẽ thay mặt cho WMO hỗ trợ công nghệ và dự báo cho các nước Lào, Campuchia, Thái Lan, Philippines trong công tác dự báo, cảnh báo các hiện tượng KTTV nguy hiểm như mưa lớn và gió mạnh.

Dự kiến trong 1 - 2 năm tới, Việt Nam sẽ đảm nhận vai trò Trung tâm Hỗ trợ cảnh báo lũ quét khu vực Đông Nam Á, hỗ trợ công tác đào tạo về dự báo, cảnh báo thời tiết nguy hiểm.

Để nhanh chóng đạt được mục tiêu trên, trong thời gian tới, Tổng cục KTTV sẽ đưa các chuyên gia tham gia những sự kiện quy mô thế giới và đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong ngành KTTV.

Ngoài ra, Tổng cục cũng xây dựng chiến lược, định hướng mới, đó là thông tin KTTV không chỉ phục vụ phòng chống thiên tai, mà còn là cơ sở cho phát triển kinh tế - xã hội của các vùng, các ngành khác nhau, như du lịch, nông nghiệp...

Đặc biệt, ông Trần Hồng Thái nhấn mạnh công tác chuyển đổi số trong lĩnh vực trên. Ông cho biết, Tổng cục xác định ngành KTTV sẽ là ngành có công tác chuyển đổi số đi đầu và số hóa các dữ liệu, tài liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để bản tin dự báo kịp thời, tin cậy hơn và loại hình bản tin, sản phẩm dự báo sẽ phong phú hơn. 

Tổng cục cũng sẽ tăng cường cơ sở vật chất cho hệ thống thông tin chuyên ngành; xây dựng hệ thống quản lý, điều hành, xử lý số liệu KTTV hiện đại phục vụ công tác dự báo. Quy hoạch lại các hệ thống truyền dẫn, luồng dữ liệu của các đơn vị trực thuộc, nhằm khắc phục các tồn tại về hiện trạng hệ thống thông tin, tiết kiệm kinh phí và nhân lực duy trì hệ thống.

Hơn nữa, thiết lập kết nối mạng với Nhật Bản, Hàn Quốc nhằm tăng cường trao đổi dữ liệu, tiếp thu công nghệ và ứng dụng. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ vào quá trình hiện đại hóa ngành KTTV; tăng cường hợp tác song phương và đa phương với các nước, các tổ chức thế giới và khu vực, mở rộng hợp tác với Nhật Bản, Hàn Quốc, Đan Mạch, Phần Lan, Italia, Mỹ, cơ quan Khí tượng Anh, Trung tâm Dự báo thời tiết hạn vừa châu Âu... nhằm khai thác và phát huy tiềm năng công nghệ, kỹ thuật hiện có, đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng có hiệu quả vào nghiệp vụ dự báo và quan trắc KTTV.  

Đồng thời, thực hiện tốt công tác tuyên truyền về KTTV, nhất là các hiện tượng KTTV nguy hiểm và cách phòng tránh như: bão, áp thấp nhiệt đới, lũ lớn, lũ quét, dông, tố lốc nhằm nâng cao hiểu biết của người dân để chủ động phòng, tránh và giảm thiểu thiệt hại thiên tai.

Khánh An (t/h)