Các tiêu chí an toàn được nêu tại Thông tư 02 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, hướng dẫn đánh giá sơ bộ về an toàn hạt nhân đối với địa điểm nhà máy điện hạt nhân trong giai đoạn quyết định chủ trương đầu tư. Đây là văn bản hợp nhất hai Thông tư (13/2009 và 20/2025) cũng về nội dung này, đề cập tới các tiêu chí nhằm bảo đảm an toàn đối với địa điểm đặt nhà máy điện hạt nhân, các yêu cầu về khảo sát địa điểm và việc tổ chức thực hiện.
Theo Thông tư, ngoài yêu cầu liên quan tới đứt gãy, khu vực xây dựng nhà máy phải đảm bảo không có động đất cường độ lớn hơn 8 MSK trong bán kính 50km và không có khả năng xảy ra núi lửa phun nham thạch đến vị trí cách nhà máy 15km.
MSK là thang đo cường độ rung lắc và mức độ thiệt hại thực tế của động đất trên bề mặt. Mức 8 MSK tương đương khoảng 6 - 6,5 độ Richter, có thể gây rung lắc rất mạnh và làm hư hại công trình xây dựng. Thông tư nêu rõ, nếu địa điểm không đáp ứng các điều kiện này mà không có giải pháp khắc phục thì “không được chấp nhận”.
Nền móng đặt lò phản ứng và nhà tuabin phải là đá gốc tương đối liền khối, bảo đảm cứng chắc, không bị dập vỡ, nứt nẻ mạnh hoặc phong hóa. Các công trình khác của nhà máy cũng không được xây trên nền đất yếu, đất có khả năng hóa lỏng, khuếch đại dao động hoặc trương nở mạnh.
Ảnh minh họa
Thông tư cũng đưa ra các tiêu chí về khí tượng và thủy văn. Trong 100 năm trở lại đây, địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân không được xảy ra ngập lụt, lũ quét và hiện tượng khí cực đoan có sức gió trên 300 km/h. Nguy cơ ngập lụt, lũ quét cũng phải được dự báo không có khả năng xảy ra trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy.
Các yếu tố từ hoạt động của con người xung quanh khu vực xây dựng nhà máy cũng nằm trong các tiêu chí bảo đảm an toàn. Khoảng cách từ nhà máy đến sân bay tối thiểu 7km. Những công trình như cơ sở quốc phòng, tuyến giao thông lớn, kho chứa nhiên liệu, vật liệu dễ cháy nổ hoặc đường ống dẫn nhiên liệu phải được bố trí đủ xa để khi xảy ra sự cố không tạo áp lực vượt ngưỡng cho phép đối với nhà máy.
Cùng với đó, địa điểm này phải bảo đảm nguồn nước làm mát và nguồn điện cấp cho hoạt động của nhà máy điện hạt nhân duy trì liên tục trong mọi tình huống. Việc xác định khu vực cấm dân cư và khu vực hạn chế dân cư xung quanh nhà máy cũng được đặt ra, kèm các mức liều bức xạ cho phép đối với người dân tại ranh giới những khu vực này trong điều kiện vận hành bình thường cũng như trong tình huống sự cố giả định.
Đồng thời, Thông tư 02 đưa ra các yêu cầu cụ thể cho việc khảo sát địa điểm đặt nhà máy điện hạt nhân trong giai đoạn tiền khả thi. Việc khảo sát địa điểm được thực hiện trên phạm vi rộng, không chỉ dừng ở việc đo đạc địa chất.
Chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn phải thu thập, tổng hợp số liệu về đứt gãy, động đất, điều kiện nền đất, đặc điểm khí tượng, thủy văn, nguy cơ thiên tai, mật độ dân cư và sự biến động dân số khu vực.
Bên cạnh đó là đánh giá hệ thống giao thông, khả năng sơ tán, nguồn cung lương thực, thực phẩm, hạ tầng sinh hoạt và điều kiện thiết lập trung tâm ứng phó khẩn cấp bên ngoài nhà máy.