Phát biểu tại hội thảo, ông Hồ Phi Tuấn, Trưởng phòng Cơ điện, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn cho biết, máy móc, thiết bị phục vụ cơ giới hóa nông nghiệp của Việt Nam hiện phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu. Cụ thể, hiện cả nước có hơn 600.000 máy móc, thiết bị phục vụ cơ giới hóa nông nghiệp. Tuy nhiên, ngành công nghiệp chế tạo máy trong nước chỉ đáp ứng chưa đến 30% nhu cầu, hơn 70% thiết bị phải nhập khẩu, chủ yếu từ Trung Quốc, Nhật Bản và Thái Lan.
Đối với sản xuất lúa ở đồng bằng sông Cửu Long, các khâu làm đất, thu hoạch và bơm tưới hiện đã cơ giới hóa khá tốt, góp phần giảm sức lao động và nâng cao năng suất. Tuy nhiên, các công đoạn gieo sạ, chăm sóc, bảo quản và xử lý phụ phẩm vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.
Số hóa, cơ giới hóa nông nghiệp để đáp ứng yêu cầu sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp
Theo ông Hồ Phi Tuấn, giới hóa trong ngành lúa gạo hiện chỉ mạnh ở khâu đầu và khâu cuối, tức làm đất và thu hoạch, trong khi khâu gieo sạ và chăm sóc còn khá yếu. Đây là một trong những “nút thắt” ảnh hưởng đáng kể đến việc triển khai đề án 1 triệu héc ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại đồng bằng sông Cửu Long.
Tại hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia trình bày nhiều tham luận về định hướng thúc đẩy cơ giới hóa trong sản xuất lúa; số hóa, cơ giới hóa phục vụ tối ưu đầu tư, quản lý và tăng cường liên kết chuỗi giá trị lúa gạo; trình diễn bản đồ thích nghi cơ giới hóa và ứng dụng thực tiễn trong quản lý sản xuất lúa…
Các tham luận đã chỉ ra những thuận lợi, hạn chế trong cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp, các giải pháp trọng tâm số hóa, cơ giới hóa trong liên kết sản xuất, tiêu thụ lúa gạo theo đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Theo các đại biểu, để số hóa, cơ giới hóa đáp ứng yêu cầu sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp, nhà nước và doanh nghiệp cần hỗ trợ vốn cho nông dân, hợp tác xã trang bị máy móc, thiết bị hiện đại phù hợp với quy trình sản xuất xanh, giảm phát thải; tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật trồng lúa theo quy trình phát thải thấp gắn với sử dụng máy móc, thiết bị để nông dân thuận lợi trong sản xuất.
Các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp tăng cường liên kết với hợp tác xã trong nghiên cứu, chế tạo và nội địa hóa các loại máy móc công suất nhỏ và vừa phù hợp với đồng ruộng của vùng; đồng thời nâng cao năng lực, trình độ quản trị của các hợp tác xã, xã viên, nông dân để việc ứng dụng số hóa, cơ giới hóa được đồng bộ, hiệu quả, góp phần giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận cho nông dân.
Đồng thời, cần xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu, bản đồ số và dashboard quản trị sản xuất để tạo nền tảng cho mô hình sản xuất lúa hiện đại, thông minh và phát thải thấp.