Chiều 08/6, lãnh đạo Khu Dự trữ Sinh quyển (DTSQ) thế giới Langbiang cho biết, MAB-ICC 38 vừa kết thúc kỳ họp tại Paraguay với nhiều nội dung quan trọng, trong đó triển khai đánh giá định kỳ chất lượng quản lý và các kết quả thực tiễn của các Khu DTSQ trên toàn cầu.
Mục tiêu toàn cầu về đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu, hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên với phát triển kinh tế - xã hội
Đối với Khu DTSQ thế giới Langbiang, tỉnh Lâm Đồng, căn cứ trên kết quả thẩm định của Hội đồng IACBR, Hội đồng MAB-ICC đã xác nhận hồ sơ đánh giá định kỳ của Langbiang đã đáp ứng đầy đủ, vượt trội các tiêu chí khắt khe của Chương trình Con người và Sinh quyển (MAB). Đây là cột mốc quan trọng, khẳng định việc Langbiang tiếp tục được UNESCO công nhận là Khu DTSQ thế giới trong giai đoạn 2025-2035, tiếp nối hành trình bảo tồn và phát triển bền vững bắt đầu từ năm 2015.
Kỳ họp MAB-ICC 38 thu hút hơn 250 đại biểu đến từ 56 quốc gia thành viên UNESCO, cùng đại diện các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ và các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực môi trường, đa dạng sinh học và phát triển bền vững.
Lễ khai mạc Kỳ họp MAB-ICC 38 với sự tham dự của Tổng thống Paraguay Santiago Peña và Phó Tổng Giám đốc UNESCO Asa Regnér. (Nguồn: Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa, Bộ Ngoại giao)
Tại buổi làm việc với ông António De Sousa Abreu, Giám đốc Ban Khoa học Trái đất và Sinh thái, Tổng Thư ký Chương trình MAB UNESCO, đoàn Việt Nam đã trao đổi về các hồ sơ đang được UNESCO xem xét, bao gồm hồ sơ đề cử Phong Nha – Kẻ Bàng, báo cáo đánh giá định kỳ 10 năm của các Khu DTSQ thế giới Langbiang và Châu thổ sông Hồng, cũng như hồ sơ đề cử Khu Dự trữ sinh quyển Vũ Quang (Hà Tĩnh) trình UNESCO xem xét vào năm 2027.
Đối với Khu DTSQ thế giới Langbiang (Lâm Đồng), Hội đồng MAB-ICC 38 ghi nhận khu dự trữ tiếp tục đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của Mạng lưới các Khu DTSQ thế giới. Đối với Khu DTSQ thế giới Châu thổ sông Hồng (Ninh Bình, Hưng Yên), Hội đồng ghi nhận những tiến bộ tích cực trong triển khai các khuyến nghị, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện kế hoạch quản lý tổng thể và tăng cường cơ chế điều phối liên tỉnh theo lộ trình đến năm 2028.
Việc được MAB-ICC thông qua báo cáo đánh giá 10 năm của Khu DTSQ thế giới Langbiang tại Kỳ họp này không chỉ là sự công nhận về mặt danh hiệu, mà còn là sự đánh giá cao đối với nỗ lực của tỉnh Lâm Đồng nói riêng và của Việt Nam nói chung trong việc thực hiện các mục tiêu toàn cầu về đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu và hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên với phát triển kinh tế - xã hội.
LangBiang là trung tâm đa dạng sinh học của cả nước
Khu DTSQ thế giới Langbiang được UNESCO chính thức công nhận là Khu DTSQ thế giới vào ngày 09/6/2015. Tổng diện tích quản lý khoảng 275.600 ha. Vùng lõi là Vườn Quốc gia Bidoup – Núi Bà, một trong những khu vực có độ đa dạng sinh học cao nhất Việt Nam và là vùng quan trọng về chim (IBA). Vùng đệm và vùng chuyển tiếp là nơi sinh sống của nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số, nơi diễn ra các hoạt động nông nghiệp bền vững và du lịch sinh thái.
Langbiang poilanei – loài thực vật đại diện cho một chi thực vật mới được phát hiện và công bố mới cho Khu DTSQTG Langbiang năm 2023
Số liệu thống kê mới nhất từ báo cáo cập nhật năm 2025 cho thấy Khu DTSQ thế giới Langbiang có 2167 loài thực vật có mạch, trong đó có 38 loài mới được ghi nhận và công bố khoa học trong gia đoạn 5 năm gần đây. Đặc biệt khu hệ thực vật Khu DTSQ thế giới Langbiang nổi bật bởi tính đặc hữu cao với 293 loài thực vật đặc hữu. Bên cạnh đó cũng ghi nhận nhiều loài thực vật đang bị đe dọa với các cấp độ khác nhau. Theo sách đỏ Việt Nam 2024, tổng số loài bị đe dọa là 99 loài, trong đó loài rất nguy cấp (CR) có 10 loài, loài nguy cấp (EN) có 51 loài và loài sẽ nguy cấp (VU) 38 loài. Theo IUCN 2025, loài rất nguy cấp (CR) có 8 loài, loài nguy cấp (EN) có 28 và loài sẽ nguy cấp (VU) có 22 loài.
Về khu hệ động vật, kết quả kiểm kê năm 2025 cho thấy có 362 loài chim, 120 loài thú, 71 loài bò sát, 56 loài lưỡng cư, 46 loài cá. Trong đó có hơn 85 loài nguy cấp, quý hiếm có tên trong sách đỏ Việt Nam và danh lục đỏ quốc tế IUCN.
Khu DTSQ thế giới Langbiang và Vườn Quốc gia Bidoup-Núi Bà đã chứng minh vị thế là một trung tâm đa dạng sinh học của cả nước được quản lý khoa học và hiệu quả.
Mô hình quản trị hiện đại và sự đồng hành quốc tế của LangBiang
Theo đánh giá của MAB Việt Nam, thành công của Langbiang đến từ sự đổi mới trong tư duy quản lý và ứng dụng công nghệ cao với sự triển khai đồng bộ mô hình quản lý phối hợp liên ngành, ứng dụng các công cụ tiên tiến như thiết bị bay không người lái (Drone), hệ thống GIS, SMART và ảnh vệ tinh để giám sát rừng và tài nguyên một cách chính xác nhất.
Các nhà khoa học quốc tế và Việt Nam nghiên cứu và tập huấn tại Khu DTSQ LangBiang
Bên cạnh đó, năng lực quản trị của Khu DTSQ còn được củng cố thông qua sự hợp tác chiến lược với các tổ chức quốc tế uy tín như JICA (Nhật Bản), USAID (Hoa Kỳ), SNV (Hà Lan)… Sự hỗ trợ này không chỉ về mặt tài chính mà còn về chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ địa phương và hỗ trợ sinh kế bền vững cho cộng đồng dân cư vùng đệm.
Tầm nhìn chiến lược 2026-2030 của Khu DTSQ thế giới Langbiang là hiện thực hóa mô hình “phòng thí nghiệm sống”. Bước vào giai đoạn mới 2025-2030, Khu DTSQ Langbiang đặt mục tiêu chuyển mình mạnh mẽ theo tinh thần của chiến lược toàn cầu của UNESCO về Chương trình Con người và Sinh quyển (MAB) gọi tắt là Chiến lược Hàng Châu. Các định hướng chiến lược bao gồm:
Phát triển kinh tế xanh dựa trên thương hiệu: Tận dụng tối đa giá trị của danh hiệu Khu DTSQ Langbiang đã được công nhận để thúc đẩy nông nghiệp sinh thái và các sản phẩm đặc trưng địa phương.
Thúc đẩy hợp tác Công - Tư (PPP): Huy động nguồn lực từ khối doanh nghiệp vào các dự án du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng chất lượng cao, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.
Giáo dục và Nghiên cứu: Biến Langbiang thành không gian giáo dục môi trường thực tiễn (ESD), thu hút các dự án nghiên cứu khoa học quốc tế và xây dựng nền tảng tri thức cho thế hệ tương lai.
Thông hai lá dẹt (Pinus Krempfii, thuộc họ Thông (Pinaceae) khoảng 1.000 năm tuổi phân bố hẹp tại Khu DTSQ LangBiang
Số hóa quản trị: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý tài nguyên, giám sát biến đổi khí hậu và quảng bá hình ảnh du lịch xanh ra thế giới.
Việc tiếp tục được UNESCO công nhận không chỉ là niềm tự hào của tỉnh Lâm Đồng mà còn là động lực để địa phương quyết tâm xây dựng Langbiang trở thành biểu tượng toàn cầu về sự gắn kết bền vững giữa con người và thiên nhiên.
Công nhận Khu DTSQ thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng
Cũng tại MAB-ICC 38, vào chiều 05/6, đã chính thức thông qua hồ sơ đề cử Khu DTSQ thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị) và đã được UNESCO công nhận. Sự kiện đánh dấu một cột mốc quan trọng trong nỗ lực bảo tồn thiên nhiên, phát huy giá trị đa dạng sinh học và thúc đẩy phát triển bền vững của đất nước.
Chủ tịch MAB-ICC trao Bằng công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng cho đại diện tỉnh Quảng Trị. (Nguồn: Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa, Bộ Ngoại giao)
Với quyết định của MAB-ICC 38, Phong Nha – Kẻ Bàng trở thành Khu DTSQ thế giới thứ 12 của Việt Nam, sau 5 năm kể từ khi hai Khu DTSQ Núi Chúa và Kon Hà Nừng được công nhận vào năm 2021. Khu DTSQ thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng có diện tích 515.830 ha, trải rộng trên 15 xã của tỉnh Quảng Trị, bao gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp. Khu vực sở hữu hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi (karst) tiêu biểu của Đông Nam Á, hệ thống hơn 500 hang động có giá trị nổi bật toàn cầu và là nơi sinh sống của khoảng 159.000 cư dân thuộc nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số.
Hội đồng MAB-ICC khuyến nghị Phong Nha-Kẻ Bàng tiếp tục thúc đẩy quản lý tích hợp giữa Khu Dự trữ sinh quyển và Di sản Thế giới theo mô hình Khu đa danh hiệu quốc tế (MIDAs), tối ưu hóa hiệu quả bảo tồn, phát triển và hợp tác quốc tế.