Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư 23/2026/TT-BNNMT hướng dẫn thực hiện một số nội dung thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030 thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.
Thông tư gồm 5 chương, 43 điều áp dụng đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan trung ương; UBND các cấp và cơ quan, đơn vị trực thuộc; cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập, hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư có hoạt động liên quan đến nội dung quy định tại Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/1/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, giai đoạn I: từ năm 2026 đến 2030 thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.
Theo đó, Thông tư hướng dẫn cụ thể các nội dung về phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn toàn diện, đồng bộ, hiện đại, kết nối hiệu quả với đô thị và thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị và đáp ứng nhu cầu thị trường; phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ tạo việc làm bền vững; phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ở nông thôn; xây dựng môi trường và cảnh quan nông thôn sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn và thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại khu vực nông thôn.
Phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị và đáp ứng nhu cầu thị trường
Thông tư lần đầu đưa nhiều nội dung liên quan tới kinh tế tuần hoàn và hạ tầng môi trường vào cấu phần phát triển nông thôn mới. Trong đó, khuyến khích phát triển các mô hình thu gom, tái chế, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, xử lý chất thải chăn nuôi theo hướng tuần hoàn; hỗ trợ hạ tầng xử lý chất thải rắn, nước thải và thúc đẩy phân loại rác tại nguồn ở khu vực nông thôn.
Ở lĩnh vực hạ tầng sản xuất, Thông tư định hướng phát triển đồng bộ hệ thống logistics nông sản theo hướng liên kết vùng; ưu tiên đầu tư kho lạnh, trung tâm sơ chế, sấy, đóng gói, trung tâm cung ứng - thu mua nông sản tại các vùng sản xuất tập trung nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.
Thông tư cũng nhấn mạnh yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu trong phát triển nông thôn. Các nội dung như kiểm soát mặn - ngọt, tích trữ nước, cảnh báo thiên tai, thủy lợi thông minh, bố trí dân cư vùng sạt lở, vùng thiên tai được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới.
Việc bố trí ổn định dân cư sẽ được triển khai tại các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, khu vực di cư tự do và vùng chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu theo quy hoạch, kế hoạch được phê duyệt. Các hình thức bố trí gồm xây dựng điểm dân cư tập trung, bố trí xen ghép vào khu dân cư hiện có hoặc ổn định tại chỗ đối với nơi không còn quỹ đất tái định cư.
Bên cạnh đầu tư hạ tầng, các hoạt động hỗ trợ sinh kế, đào tạo, tập huấn và nâng cao năng lực quản lý cũng được triển khai nhằm giúp người dân từng bước ổn định cuộc sống lâu dài…