Ngày 14/5, tại TPHCM, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Hội nghị công bố Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi tươi và quả chanh tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc và Nghị định 38/2026/NĐ-CP ngày 24/1/2026 của Chính phủ quy định về nhập khẩu cây mang theo bầu đất và mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
Hội nghị nhằm phổ biến các nội dung kỹ thuật và quy định của Nghị định thư; hướng dẫn quy trình xây dựng vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu; hướng dẫn kiểm soát các đối tượng kiểm dịch thực vật; thực hiện ghi chép, lưu giữ hồ sơ theo quy định của phía Trung Quốc.
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), bưởi và chanh nằm trong nhóm nông sản có lợi thế của Việt Nam. Diện tích 2 trái cây này liên tục được mở rộng trong những năm gần đây tại đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ, miền Trung và trung du phía Bắc...
Nhiều giống bưởi đặc sản của nước ta có năng suất cao, chất lượng tốt, được thị trường quốc tế đón nhận
Đặc biệt với bưởi, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có quy mô sản xuất hàng đầu thế giới, diện tích khoảng 106 nghìn ha, sản lượng tiềm năng vượt 1 triệu tấn với nhiều vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn. Nhiều giống bưởi đặc sản như bưởi da xanh, bưởi Năm Roi... có năng suất cao, chất lượng tốt, được thị trường quốc tế đón nhận.
So với một số trái cây khác, bưởi có thời gian bảo quản dài hơn, thuận lợi cho vận chuyển đường bộ và đường biển, giúp giảm áp lực chi phí logistics khi xuất khẩu chính ngạch. Tuy nhiên, nông sản này chủ yếu vẫn được tiêu thụ trong nước, chưa hình thành được dòng chảy thương mại quy mô lớn, ổn định.
Trong khi đó, chanh Việt Nam đã được xuất khẩu chính ngạch sang nhiều thị trường như EU, Trung Đông... Hiện nay, chanh đang được sản xuất hàng hóa trên diện tích lớn ở nhiều địa phương.
Cơ hội thị trường đang mở ra với bưởi và chanh sau khi Việt Nam và Trung Quốc ký Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi tươi và quả chanh tươi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc.
Theo Nghị định thư, tất cả các vùng trồng và cơ sở đóng gói bưởi, chanh xuất khẩu sang Trung Quốc phải được đăng ký với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thông qua Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đồng thời được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) phê duyệt trước khi tham gia xuất khẩu.
Vùng trồng xuất khẩu bưởi và chanh tươi phải áp dụng các biện pháp thực hành nông nghiệp tốt (GAP) hoặc tương đương, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), thực hiện đầy đủ các biện pháp giám sát sinh vật gây hại mà phía Trung Quốc quan tâm.
Để sớm tiến hành xuất khẩu chanh, bưởi sang Trung Quốc, việc quan trọng nhất hiện nay là cấp mã vùng trồng, mã cơ sở đóng gói với chanh/bưởi xuất khẩu sang thị trường này
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhấn mạnh, cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói hiện nay thuộc trách nhiệm của các địa phương.
Thứ trưởng Hoàng Trung yêu cầu, trước ngày 30/5/2026, các địa phương sản xuất bưởi, chanh hàng hóa phải hoàn thiện việc cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói cho 2 sản phẩm này và gửi danh sách về Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật để Cục gửi công hàm sang Trung Quốc để phía đối tác phê duyệt trước khi tiến hành xuất khẩu.
Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh, cần phải sớm thống nhất việc cấp mã vùng trồng, cơ sở đóng gói ở các tỉnh, thành theo hướng ưu tiên phân công, ủy quyền cho những cơ quan, đơn vị có chức năng sát nhất với công việc này. Vì những cơ quan có chuyên môn mới đủ khả năng cấp mã vùng trồng, cơ sở đóng gói một cách nhanh nhất, đúng nhất và chuẩn nhất.