Mới đây, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) tại Việt Nam và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức Hội nghị toàn thể Chương trình hỗ trợ quốc tế (ISG) 2025 với chủ đề “Thúc đẩy chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững: Hợp tác và đổi mới sáng tạo”.
Hội nghị có sự tham dự của các nhà tài trợ quốc tế, doanh nghiệp, đối tác phát triển, tổ chức phi chính phủ (NGOs), viện nghiên cứu và các cơ quan quản lý, thể hiện sự đồng hành mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế trong tiến trình chuyển đổi hệ thống nông nghiệp - thực phẩm tại Việt Nam.
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm đang ngày càng được tiếp cận dưới góc nhìn hệ sinh thái nông nghiệp - thực phẩm, trong đó nông nghiệp sinh thái đóng vai trò trung tâm.
Năm 2025 đã khẳng định rõ nét vai trò của nông nghiệp sinh thái trong thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, thể hiện qua các cam kết trong NDC 3.0, Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, cũng như hàng loạt mô hình hiệu quả được triển khai tại địa phương. Bên cạnh đó, hợp tác công - tư và huy động nguồn lực tài chính cho nông nghiệp sinh thái tiếp tục được thúc đẩy. Việt Nam đang tích cực rà soát, sửa đổi và hoàn thiện chính sách, pháp luật nhằm đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi xanh và sản xuất phát thải thấp.
Quang cảnh hội nghị
Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, các mô hình sinh thái thành công tại địa phương là kết quả của quá trình hợp tác chặt chẽ với các tổ chức quốc tế. Thời gian tới, cần tăng cường kết nối, chia sẻ và chuyển giao những kết quả này thành mô hình cấp quốc gia. Ông kêu gọi các đối tác quốc tế tiếp tục đồng hành triển khai các sáng kiến xanh, ít phát thải trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản.
Giai đoạn 2021 - 2025, Việt Nam đã triển khai hơn 200 mô hình nông nghiệp sinh thái với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế như FAO, UNDP. Định hướng năm 2026, Nhóm đối tác chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm sẽ tập trung mạnh vào dinh dưỡng và hành vi tiêu dùng nhằm thúc đẩy an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tiêu dùng bền vững.
Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng khẳng định: Với quỹ đất nông nghiệp chỉ khoảng 10,3 triệu ha và áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên và môi trường, Việt Nam nhận thức rất rõ rằng: Không thể có nền nông nghiệp thịnh vượng nếu thiên nhiên không được bảo vệ. Vì vậy, chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm theo hướng xanh, ít phát thải và bền vững không phải là lựa chọn mà là con đường tất yếu.
Trong thời gian tới, Bộ trưởng đề nghị các tổ chức quốc tế đồng hành hỗ trợ ngành nông nghiệp và môi trường Việt Nam hoàn thiện thể chế và mô hình quản trị hiện đại, thống nhất về đất đai, nước, rừng, môi trường, khí hậu và nông nghiệp, bảo đảm đồng bộ, minh bạch. Chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm, phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế xanh và tuần hoàn. Quản lý, sử dụng hiệu quả và bền vững tài nguyên quốc gia.
Đồng thời, thúc đẩy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đẩy mạnh nghiên cứu giống cây, con thích ứng khí hậu; hỗ trợ khởi nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ở nông thôn. Nâng cao hiệu lực quản trị và huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh. Khai thông nguồn lực trong nước và quốc tế, nhất là tài chính về khí hậu, ODA thế hệ mới, vốn tư nhân cho đầu tư xanh.
Theo Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam Vinod Ahuja, quá trình chuyển đổi chỉ có thể thành công khi các hệ thống lương thực thực phẩm bảo đảm được tính đáng tin cậy, thống nhất và bao trùm; khi các chính sách được phối hợp đồng bộ và khi tiến trình thực hiện có thể được đo lường một cách minh bạch.
FAO sẽ tập trung hỗ trợ Việt Nam trong các sáng kiến do quốc gia dẫn dắt như Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp; tăng cường quản lý tài nguyên thiên nhiên; cách tiếp cận Một sức khỏe gắn với hệ thống nông nghiệp - thực phẩm và an ninh dinh dưỡng; cùng các nỗ lực giảm thất thoát thực phẩm, đồng thời tạo ra những cơ hội việc làm bền vững cho thanh niên.
Hội nghị toàn thể ISG đã tái khẳng định cam kết của cộng đồng đối tác quốc tế đối với hệ thống nông nghiệp - thực phẩm của Việt Nam, đồng thời xác định những cơ hội hợp tác kỹ thuật và hỗ trợ tài chính phù hợp. Các kết quả thảo luận từ hội nghị sẽ góp phần định hướng những nỗ lực chung nhằm chuyển đổi hệ thống lương thực thực phẩm của Việt Nam trong giai đoạn 2026 - 2030.